«La Calamita» – in thriller en la misteriusa terma da Val
Da Claudia Cadruvi / ANR
Igl è in thriller alpin cungì cun savur artistica ed in’affera marusa. El fa reverenza a las termas da Val da l’architect Peter Zumthor. Il cudesch da comic da Lucas Harari datti uss sut il titel «La Calamita» – grazia a Benedetto Vigne e Gion Fry – era per rumantsch. Proxima gievgia è la vernissascha. Per fans da comics èsi in giudiment ed er amaturs da l’architectura u da la cultura pon avair tschaffen. Ma il comic pledenta insumma tuts ch’han ina giada visità questas termas e ch’enconuschan lur tempra magica. Mintgin ch’ha gia fatg bogn en quest artifizi sa immediat s’imaginar ch’il lieu pudess zuppentar in secret che fa snavurs, in secret giavinant e carmalant, in secret da nunditg ferma calamita.
Savida architectonica ed artistica
Gist quai resenta er il giuven Pierre, student d’architectura a Paris. En sasez vul el gea scriver sia dissertaziun davart las termas da Val, ma lura sa chavistrescha el en tals pensiers e ponderaziuns cumplitgadas davart l’architectura famusa dal bogn ch’el vegn tut en embrugl e na po betg terminar sia lavur. Empè da finir ses studi lavura Pierre en ina bar nua che ses professer cumpara in di. Lez l’intimescha da tuttina anc pigliar a maun la chaussa ed intercurir da rudent las termas. Pierre sa decida dad ir en Val S. Pieder.
Uschia cumenza il comic da Lucas Harari e gia quest cumenzament tradescha ch’il protagonist en il comic ha plirs tratgs biografics communabels cun ses autur. Pertge era Harari aveva cumenzà in studi d’architectura e lura però decidì da sa fatschentar cun art e grafica. En il comic sentan ins tant sia chapientscha davart structuras architectonicas e ses inschign da preschentar quellas. Ils maletgs carmalan il contemplader cun tuts rampigns grafics en la profunditad d’in misteri alpin dubius.
Ina porta inexistenta
Arrivà a Glion na va nagin auto da posta pli en Val S. Pieder. Ma Pierre ha cletg. En in’ustaria inscuntra el in puranchel in pau sturnichel che prenda el cun sai cun auto fin Val. Dad el dauda Pierre l’emprima giada la legenda da «La gorgia da la muntogna». Questa rusna en la funtauna da las termas tschernia mintga tschient onns in ester, l’attiria fin tar sia gorgia ed al devoreschia cun pel ed ossa. Arrivà en las termas capitan chaussas remartgablas. In hosp para da s’interessar pli fitg ch’usità per Pierre e cunzunt per ses carnet da skizzas. Ina tscherta Ondina, ina giuvna da bellezzas, fa bogn la notg en las termas cura che quellas fissan atgnamain serradas. E sin las skizzas che Pierre malegia da las termas sa chatta tuttenina ina porta en ina paraid – ina porta che n’exista en vardad gnanc. Ins na dovra betg esser fan da comics per sa laschar giavinar e carmalar viaden en quest thriller da calamita extraordinaria. Sa chapescha che betg mo l’istorgia sco tala porscha fascinaziun, anzi, ils dissegns raquintan dapli che pleds e dialogs e mintgatant stattan ins simplamain pendì vi d’ina pagina, contempla detagls e s’imprima l’atmosfera d’in singul maletg.
Schumellin da Zumthor?
Ins chatta illustraziuns e persunagis che regordan a Tim & Struppi, Asterix ed Obelix u films da Walt Disney. U èsi simplamain archetips, figuras ch’i dovra simplamain per skizzar e dramatisar in’istorgia sco quella? En mintga cas na pon ins betg snegar che quella persuna che vul impedir per tut pretsch che Pierre revalia il misteri da la gorgia ha ina sumegliadetgna remartgabla cun l’architect Peter Zumthor. Tgi sa tge interess dubius che questa figura bunamain schumellina cun l’architect ha, da vulair tegnair tschellà il misteri da quest edifizi? Dumondas insurin che caztgan da sfegliar, leger e contemplar.
E tgi che s’interessescha per ils motivs da Gion Fry dad edir questa publicaziun e co che Benedetto Vigne ha translatà il comic dal franzos en il rumantsch, lez intervegn segir dapli a la vernissascha la gievgia, ils 21 da mars a las 18.00 en la Postremise a Cuira.
Gust da leger dapli?