«La stria da Dentervals»

(anr/hh) Uonn vegn il toc «La stria da Dentervals» daus sco teater el liber a Mustér. Quella caschun nezegia la Biblioteca populara Mustér per dar agl autur dil toc, Hubert Giger da Platta, la caschun da preleger ord siu cudisch. El roman historic «La stria da Dentervals» raquenta Hubert Giger la historia d’ina dunna persequitada e la finfinala sentenziada alla mort. Igl ei in da biars exempels da pli baul co strias vegnevan «inventadas», persequitadas e la finfinala condemnadas alla mort. Per siu cudisch ha Giger priu igl exempel d’in process en Surselva il 17avel tschentaner. Il cudisch ei cumparius 2011 ella Chasa Editura Rumantscha. La secunda ediziun datescha dil 2014.

Lavur da diplom sco basa

Las enconuschientschas davart la historia dallas strias ha Giger recaltgau en connex cun sia lavur da diplom sco historiograf. El rom da quella eis el sefatschentaus dil tema «Hexenwahn und Hexenprozesse in der Surselva». Igl onn 2001 ei quell’ovra fetg interessanta e profunda vegnida publicada ella retscha da «Quellen und Forschungen zur Bündner Geschichte» digl Archiv cantunal dil Grischun. Sin fundament dil material ch’igl autur ha examinau sur plirs onns constatescha el che 300 persunas ein vegnidas suspectadas en Surselva denter 1623 e 1732 da far striegn.

En quei temps ein 120 persunas vegnidas messas vi, da quei la gronda part dunnas. Igl onn 1700 ein las davosas execuziuns succedidas. Il 18avel tschentaner ein aunc treis dunnas vegnidas sentenziadas e barschadas, cun ina ei vegniu fatg grazia e d’in’ulteriura maunca la sentenzia. Ils onns 1400 entochen 1800 vegnevan strias persequitadas sigl entir mund. Oz vegn quei fenomen constataus aunc el Tierz mund e l’Asia.

In roman historic

Las retschercas minuziusas davart las strias han surviu a Giger sco basa per siu roman historic «La stria da Dentervals». El ei senezegiaus da sia savida davart la veta els vitgs da gliez temps, las temas dil striegn e la finfinala dil sistem da suspect co ina persuna vegneva declarada culponta per schabetgs da different gener. Ei setractava pli u meins adina dil medem mecanissem ch’entscheveva cun ina derasaziun da temas: Igl ansiel saun crappa sur notg, il latg vul buca daventar caschiel e la lavina vegn a val. Quei mecanissem era buca mo da constatar cheu tier nus, mobein era en autras tiaras.

La prelecziun ella Biblioteca populara Mustér el plaunterren dalla casa da scola a Cons ha liug mesjamna, ils 20 da mars 2019 allas 20.00. Suenter la prelecziun vegn offeriu in aperitiv, entrada libra.