La launa nuorsa duei daventar pli lucrativa

Da Hans Huonder / anr

Il prezi per la launa nuorsa cuviera gnanc ils cuosts dil tundider. Quei duei semidar ils proxims onns. Launa da nuorsas svizras duei daventar pli lucrativa pils purs e survir a vestgadira d’aulta qualitad. Emprems pass en quella direcziun ein fatgs ni ein en planisaziun concreta. La gievgia sera ein ils purs, mo era auters interessents dall’agricultura vegni envidai a treis referats davart la launa nuorsa, respectivamein la nuorsa el Center sursilvan d’agricultura. Tini Flepp e sia partenaria Claire han organisau quei arranschament. Quel ei dil reminent vegnius repetius la fin dall’jamna a Huttwil e Turitg. Las explicaziuns dils referents han giu la finamira da sensibilisar ils presents per l’impurtonza dalla launa nuorsa e las schanzas che quei product natural ensiara. Che la producziun da textilias ei aunc adina d’impurtonza en Svizra muossan las pusseivladads da scolaziun che la Scola professiunala per textilias svizras a Turitg porscha.

Ina reit cun partenaris

«wollsein» – aschia senumna in project ch’avisescha la collaboraziun da differents partenaris che sefatschentan dalla launa nuorsa enteifer in’associaziun. La finamira ei d’involver tut ils pertuccai dalla launa nuorsa naven dil pur entochen tier il producent da lismers. Igl iniziant dil project, Raphael Müller ch’absolva il mument il studi sco manager da textilias, ei perschuadius che la launa da nuorsas svizras ha in avegnir. Ensemen cun sia partenaria Sarah Jacob lavura el per quei motiv cun tutta consequenza vid la realisaziun d’ina reit cun partenaris. La finamira: «Nus lein in cerchel cumplet naven dil producent da launa entochen tier ils products finals e quei cun clara transparenza per la clientella.» La finfinala duei il consument final disponer d’in product d’aulta qualitad ed il pur che furnescha la launa vegnir indemnisaus commensuradamein: «Ils proxims sis onns lein nus alzar il prezi per in kilogram launa nuorsa da treis sin tschun francs.» Per saver elavurar efficientamein launa nuorsa sto quella haver ina lunghezia sufficienta. Quei vul dir che las nuorsas duein vegnir tundidas mo ina ga per onn. «Per las nuorsas ei quei buc in problem, era buc il temps da stad ad alp», constatescha Müller. L’elavuraziun dalla launa nuorsa ei pusseivla per ina gronda part en Svizra, cun in’excepziun: Lavar ella en ina fuorma efficienta ei pusseivel mo en Belgia. Müller numna persuenter plirs motivs, in ei che l’aua en Belgia ha pli pauca caltschina. Ils proxims onns vul «wollsein» s’organisar en Svizra cun loghens da rimnada per la launa, transports efficients, perfecziunar il tunder e sortir la launa, reunir aschi biars partenaris sco pusseivel ell’associaziun e s’engaschar politicamein en favur dalla launa svizra. Egl avegnir duei la launa, respectivamein ils products cun quella, vegnir promovi cun in label. El decuors dils proxims meins duei in shop online vegnir endrizzaus.

Clara transparenza

En sesez vegn launa nuorsa elavurada en Svizra dapi haheias. Ils davos onns e decennis ei il sectur dallas textilias denton semidaus da rudien e tiaras cun pagas fetg bassas han priu il surmaun damai ch’ina producziun en Svizra ei dils cuosts enneu fetg cara. Rotauf cun sedia a Cuera ei in’interpresa ch’ha entschiet a producir ils davos onns vestgadira d’aulta qualitad cun launa nuorsa. Ella nezegia surtut launa dil raz Merino per vestgadira interna e launa nuorsa svizra sco material d’isolaziun en giaccas. La launa da Merino deriva digl exteriur. La vestgadira sezza vegn producida cumpleinamein en Svizra e vendida sur igl online shop. «Sche nus savein nezegiar pli e pli launa da nuorsas svizras sche munta quei era che nus savein promover l’industria da textilias svizra e consequentamein era plazzas da lavur», di Oliver Gross. L’interpresa lavura cun rodund 20 partenaris en Svizra. «Nossa filosofia ei da saver porscher products d’aulta qualitad per in prezi fair. Quei vul dir ch’il prezi sto constar pil pur, la producziun dalla vestgadira e la finfinala era pil cumprader. Tut quei duei esser transparent, aschi bein sco ina producziun senza mieds nuscheivels», di Gross. Aspects ecologics, socials ed economics duein formar in rudi. El constatescha denton era ch’igl ei fetg grev da producir en Svizra, la concurrenza digl exteriur – surtut dall’Asia – ei fetg gronda, en emprema lingia pervia dils cuosts da producziun. In dils gronds problems dil mument ei da saver producir industrialmein il fil fin ord launa da nuorsas svizras. En quei grau stoppi la Svizra anflar vias pli efficientas.