«Serrar ils egls va buc»

DAd AUGUSTIN BEELI

100 aspirants da polizia da sis cantuns, dus marcaus ed ina tiara vischina ein stai las duas empremas jamnas da matg en Surselva. Gia il tierz onn ha la Scola da polizia dalla Svizra orientala organisau in’jamna da cuors cun dimora el camp militar a Breil. L’anr ha giu caschun da visitar lecziuns praticas a Glion. La mesjamna hagi il schef dils polizists grischuns visitau il cuors. Cusseglier guvernativ Peter Peyer, dapi l’entschatta digl onn successur da Christian Rathgeb sco schef dil departament da giustia e polizia, ei staus l’emprema gada tiels aspirants. Quater classas cun rodund 100 umens e dunnas han passentau duas jamnas concentradas en Surselva.

S’endisar vid bia teoria

Ils aspirants vegnan dils cantuns Schaffusa, Appenzell dadens e dado, Sogn Gagl, Turgovia e Grischun, lu dils marcaus da Cuera e Sogn Gagl sco era dalla polizia dil Principadi da Liechtenstein. Quels corps fuorman il concordat dalla scola da polizia. Avon treis onns ei la Scola da polizia intercantunala dad Amriswil stada l’emprema gada el camp militar a Breil. Quei liug seigi secumprovaus fetg, declara il directur dalla scola Marcus Kradolfer. Sco el declara ein ils aspirants 2018/19 ils davos ch’absolvan la scolaziun d’in onn. El futur cuoza la scolaziun da polizist dus onns.

Per vegnir recepi ella scola ha mintgina e mintgin giu d’absolver tests e cumprovar buna demanonza, constituziun corporala e cuors da veta impecabel. Tgi ch’absolva quella scolaziun ha ina clara finamira: daventar polizist ni polizista. Il directur confirma buca quei ch’ins spitgass generalmein d’in uniformau en survetsch dalla polizia: «Na, la polizia ei buca tiu amitg ed assistent», gi el da detschiert. Kradolfer curregia e gi ch’il polizist seigi in pertgirader dad uorden e ruaus. Ils biars aspirants che fan la scola da polizia vegnan dil mistregn, rodund 80 pertschien han fatg emprendissadis manuals. All’entschatta ston els s’endisar vid bia teoria. Duront che ses aspirants sepreparan egl anteriur baghetg dalla scola da tgirunzas a Glion per in exercezi d’intervenziun dat il directur ina survesta da quei che futurs polizists ston emprender. Il program da scolaziun cumpeglia 60 roms en 1200 lecziuns. Sper il sittar e trenar la constituziun corporala sto in polizist scriver bia. Tut quei ch’el fa – ni era ella – sto vegnir documentau. Il polizist ch’arriva sil plaz d’acziun sto saver scriver e descriver exact quei ch’el ha viu e fatg. Buca da far curvien che la scolaziun includa rodund 100 uras cumpetenzas linguisticas. Saver scriver, descriver, communicar e s’exprimer ein premissas impurtontas d’in polizist. Psicologia, tactica criminala, ils roms giuridics nuota meins.

Grius e gibels da snuezi

Kradolfer resumescha las treis petgas centralas ch’il polizist ha d’observar: «Etica, legalitad e proporziunalitad». Davos quels plaids teoretics ei bia, fetg bia pratica. Tala han ils aspirants era exercitau el cuors pil survetsch d’uorden. Leutier s’audan situaziuns extremas ch’ei dat deplorablamein adina puspei. Dess ei buca talas duvrass ei negina polizia. El cuors a Breil ein ils aspirants s’approfundai ellas tschun fasas dall’emprema intervenziun: dar part, ir sil plaz, agir sil plaz, segirar e lu valetar. Quels cavazzins ein buca cumbinai cun esser sheriff, far da herox e semussar sco cumissari tenor ils crimis ella televisiun. Sper ils exercezis pratics a Breil e sil plaz d’armas a Cuera ein ils aspirants stai en acziun a Glion e contuorn. Denter auter han els exercitau in assagl encunter persunas ed in enguladetsch cun rumper en. Fetg dramatics ed emoziunals ei igl exercezi staus nua che la polizia ha giu d’intervegnir encunter ina persuna che mava amoc. Els zulers e stanzas dall’anteriura scola da tgirunzas a Glion han tuts giu da cargar la pistola e sittar, cun muniziun speciala. Ina canera e rueida, cun grius e gibels da snuezi, ha simulau la situaziun reala. Polizists ston esser semtgai pil mender seracass.

Suenter quell’jamna da scolaziun a Breil vegnan ils aspirants ad ir ella lavur pratica. Mintgina e mintgin passenta treis meins en in post da polizia dil cantun e regiun responsabla. Silsuenter retuornan els ella scola da polizia ad Amriswil nua ch’els sepreparan pils examens finals. Pils Grischuns ei la fiasta da brevetaziun la fin da settember ella sala dil cussegl grond a Cuera e surdada dils diploms lu l’entschatta dalla lavur pratica da polizista ni polizist.