La Svizra e l’Africa dal nord
(gsc) L’Europa è vischina da l’Africa dal nord; tranter omaduas sa chatta la Mar Mediterrana. È ella in cunfin u in liom? Atgnamain omadus. I prevala ubain la riva nord, ubain la riva sid. Cun l’imperatur Augustus (63 a. Cr.–14 s. Cr.) e sia victoria cunter Cleopatra VII (69–30 a. Cr.), la davosa regina da l’Egipta, han entschavì ils seculs da l’Imperi roman sin la riva nord, cun la chapitala l’emprim a Roma e lur a Constantinopel. La vieuta è vegnida l’on 711 sper la Muntogna u il Dschabal al Târic, oz Gibraltar, cur ch’il general berb Târic († 720), schef da l’armada islamica, duai esser sbartgà en Andalusia ed avair conquistà en paucs mais la Spagna dal sid enfin a Toledo – uschia la tradiziun araba. L’Imperi osmanic ha dominà la Mar Mediterrana enfin al 19avel tschientaner cur che la Grezia è vegnida libra e l’Algeria per 130 onns franzosa. Oz cumpiglia l’Africa dal nord tschintg pajais islamics ed arabofons: Da l’ost al vest l’Egipta (var 95 milliuns olmas), la Libia (var sis milliuns), la Tunesia (passa diesch milliuns), l’Algeria (strusch 43 milliuns) ed il Maroc (var 35 milliuns). En mintgin vivan minoritads berbas ed autras. Ils puncts culminants cuntanschan 4165 m en l’Atlas marocan, 1544 m en il tunesian, 3000 m en la Sahara (Algeria), 2629 m en il Sinai (Munt Mûsâ, Egipta) e 2267 m en il Tibesti (Sahara libica) sper il cunfin cun il Tschad. Mintgin dals tschintg pajais posseda almain in intschess sut il nivel da la mar. En la Libia furiescha la guerra civila. Il Maroc ha annectà illegalmain la Sahara dal vest, tranter l’Atlantic e la Mauretania. La Spagna posseda las citads da Ceuta (84 944 olmas) e Melilla (86 120 olmas) sin la riva mediterrana dal Maroc. La cuminanza autonoma da las Canarias en l’Atlantic, spagnola e da maioritad cristiana (passa dus milliuns olmas, punct culminant 3718 m en l’insla da Tenerife) fan geologicamain part da l’Africa.
Las migraziuns da mintga sort èn in grond problem per tut l’Europa. Ins emigrescha da l’Africa dal nord e dals pajais situads a sid da la Sahara, vers la Mar Mediterrana e sias rivas nord. Mardi, ils 28 da matg a las 18.00 envida l’uniun «Swiss diplomats – Zurich Network» ad in referat ed a las respostas dal diplomat Gabriele Enrico Deringhetti. Il tema ha num: «Nachbarin Europas: Schweizerische Interessen und deren Wahrnehmung».
Inscripziuns: Sche pussaivel fin glindesdi, ils 20 da matg (events@swissdiplomats.net)
Gust da leger dapli?