Mirar vi e star neu
DA CARMELIA MAISSEN
Ils dis d’Anceinza hai jeu passentau cun duas amitgas a Turin. Sper mirar baselgias e palazzi, guder l’Italianità e la cuschina piemontesa havein nus era discutau dabia. Secapescha eran zacu era la cauma dils 14 da zercladur e la situaziun dallas dunnas in tema. Tuttas havein nus constatau che quei tema fatschenta nus pulit e che quei ei in fatg che nus havessen sco dunnas giuvnas maina sminau. Havevan nus lu aunc pauca capientscha per il clom dallas feministas e tertgavan che l’egualitad dad um ei dunna seigi daditg e dapertut realitad, vesa quei oz o auter. Nus s’engaschein publicamein ella politica communala e cantunala, ella baselgia, en organisaziuns da branschas, sco docenta alla scol’aulta ni sco meinafatschenta dad interpresas. Nossa lavur vegn appreziada e duvrada. E tuttina essan nus confruntadas memia savens cun situaziuns nua ch’il fatg che nus essan dunnas munta in crap da scarpetsch.
Dunnas che s’exponan publicamein, surprendan responsabladad e pussonza han adina puspei da prender posiziun tiel fatg ch’ellas fan quei sco dunna. «Co ei quei dad esser sco dunna cussegliera guvernativa, presidenta d’in cussegl administrativ, dirigenta d’in orchester?» Daco mai la damonda «Co ei quei dad esser um el cussegl federal, el gremi da professurs all’universitad, ella direcziun d’ina firma?»
Evidentamein capeschan biars ina dunna en certas posiziuns aunc adina sco zatgei excepziunal. La damonda suenter igl esser dunna ei sco in profund reflex en biars da nus, tier umens sco era tier dunnas. Igl ein musters engraviai profundamein en nossa societad e tgirai cunscientamein ni era buc sur tschentaners. La historia muossa che quels musters semidan deplorablamein mo plaun plaunet. Ei drova adina puspei novas dunnas che s’engaschan, s’exponan, demuossan curascha. Ed ei drova il dialog culs umens. La relaziun denter las schlatteinas e siu svilup suls tschentaners selaian buc explicar cun entgins sempels arguments. Ei dat buca ner ed alv, bien e schliet. Ils motivs han biaras facettas e las dinamicas che resultan ein aschi cumplexas sco il carstgaun sez. Ei vala denton da tener sidretg il discuors, las stentas, e buca mirar naven.
L’autura è presidenta dad Ilanz/Glion e deputada en il cussegl grond.
Gust da leger dapli?