Management dal temp

Da Pieder Caminada*

Il liricher e dramaticher irlandais Oscar Wilde duai da princip adina esser vegnì memia tard, pertge ch’el era da l’avis che punctualitad engolia ad ins il temp. Era jau hai vivì blers onns insaco tenor quest princip, malgrà ch’jau n’enconuscheva betg quest citat da Wilde enfin avant pauc temp.

Ma tut in suenter l’auter. Cura ch’jau era anc correspundent regiunal da la «Südostschweiz» per il Grischun central e la Surselva er’jau persvas d’avair sviluppà il management dal temp perfetg per mai. Jau saveva exactamain quant ditg jau duvrava cun l’auto da Castrisch a Tusaun: 38 minutas. Ed enfin Sedrun quintav’jau mintgamai cun 41 minutas. Ed era là arrivav’jau per regla exact al termin calculà ordavant.

I na giugava damai nagina rolla schebain jau stueva pia ir a Tusaun ubain a Sedrun. Jau n’era atgnamain (quasi) mai memia tard. Ma era nagina minuta memia baud. E grazia a mes management dal temp raffinà pudev’jau avant che partir savens anc liquidar quella u tschella pendenza. Quai numnav’jau lura gugent effizienza.

Ma ins n’è betg adina effizient sch’ins liquidescha anc spert spert chaussas avant in termin. Mes viadis a Tusaun e Sedrun eran numnadamain savens stress pur. «Vegn jau d’arrivar a temp u na dumogn jau betg pli d’esser là punctualmain?», ma dumandav’jau adina puspè en mes monologs. E perquai che vegnir memia tard fa ina nauscha impressiun giev’jau cun il limit da tempo gugent al cunfin. Vus savais bain che la toleranza tar la limitaziun da sveltezza importa tschintg kilometers per ura.

Gea, uschia è quai adina ì vinavant, enfin ch’jau hai ina giada gì a disposiziun be pli 33 minutas per mes viadi a Tusaun. Ed uschia èsi vegnì, sco quai ch’igl ha stuì vegnir: a Versomi ha in pur chatschà sias vatgas gist il mument sur la via vi cura ch’jau sun arrivà là. Jau suava e blastemmava davos il guvernagl. Ed a Panaduz – Murphy’s Law! – è sa sbassada la barriera da la Viafier retica gist il mument cura ch’jau vuleva traversar la lingia da viafier. Puspè èn minutas idas a perder. E cura ch’jau sun finalmain arrivà a Tusaun (memia tard) n’hai jau betg chattà subit in parcadi.

Ma lura hai jau gia savì cun tutta tschertezza: Jau ma vegn immediatamain ad acquistar in nov management dal temp. Pertge ch’avant la barriera serrada a Panaduz hai jau prendì en mia desperaziun la decisiun da partir en il futur adina diesch minutas pli baud che quai ch’jau vegnia a duvrar per il tschancun sut circumstanzas normalas. E guarda qua: Il stress è stà davent, nagins manevers temeraris pli, tut cumplainamain easy. Ed jau sun dapi lura adina stà ad uras al lieu da destinaziun. Mai pli èn sa vulvids ils chaus en ina sala plaina, perquai ch’il schurnalist da la «Südostschweiz» è arrivà memia tard. E grazia a mes nov management dal temp m’èn adina restadas al lieu da destinaziun anc diesch minutas per dar ina baterlada cun politichers regiunals u tgi adina.

Perquai poss jau oz dir cun tutta persvasiun: Oscar Wilde po esser stà in um intelligent, ma el n’ha betg gì raschun. Correct è numnadamain: Tgi che arriva a temp u schizunt memia baud, a quel na vegn betg engulà temp, mabain regalà temp.

* Pieder Caminada è mainaproject scolaziun e redactur tar la «Südostschweiz». El è creschì si a Glion en in ambient per gronda part tudestg e viva oz en il vitg rumantsch da Castrisch.