Provedimaint per la vegldüna 
e politica agrara

da Duri Campell,
cusglier naziunel PBD

Uossa ch’eau am d’he adüso bain vi dal cussagl naziunel d’he eau il curaschi – melgrô las tschernas imminentas – da der ün’öglieda sün duos temas chi sun per me specielmaing importants düraunt la prosma legislatura.

Cul Schi a la refuorma da las impostas e la finanziaziun da la SVR sun bainschi gnieus mitigios ün pô ils problems finanziels da la SVR, ma els nu sun scholts. L’an passo d’eira la perdita pü cu duos milliards francs, e nouvischmas calculaziuns da l’Uffizi federel per las sgüraunzas socielas prognosticheschan per la fin dal 2034 il fallimaint da la prüma pütta dal provedimaint per la vegldüna. Neir la revisiun, intimeda ultimamaing dal cussagl federel, nu müda ünguotta landervi. Ils raps spargnos tres ün’adattaziun da l’eted da renta da las duonnas gnissan darcho druvos per supplemaints ed amegldramaints da rentas, ma cun l’augmaint contemporaun da l’imposta sün la püvalur per 0,7 pertschient fess la SVR almain pür fallimaint la fin dal 2039.

Que muossa cha nus nu gnins inavaunt cul spuster e cumpenser üsito. Que voul s-chettas refuormas ed ün’öglieda sün l’inter. Üna contribuziun prasta la moziun dal pbd, appruveda dal cussagl naziunel düraunt la sessiun da sted, chi propuona ün’armonisaziun da las tariffas LPP ed üna tariffa unitaria illas bunificaziuns da vegldüna. Ultra da que pretenda nossa fracziun cha que dess gnir pajo aint già a partir da 18 ans illa 2. pütta e cha l’eted da renta dess gnir collieda cun l’aspettativa da vita. Que voul dir cha a media vista stuvains nus considerer seriusamaing l’augmaint da l’eted da renta – eir scha quist’imsüra es tuot oter cu populera.

La politica agrara a partir dal 2022 (AP22+) saro medemmamaing ün tema illa prosma legislatura. Quista voul der nouvas perspectivas als actuors da l’agricultura e l’economia d’alimentaziun süls sectuors marcho, gestiun e resursas natürelas. Cò vo que traunter oter per üna limitaziun dals pajamaints directs per gestiun. Quistas contribuziuns sun liedas vi da cundiziuns definidas cleramaing, già cha’ls purs survegnan lur raps be sch’els agischan da maniera chi mantegna e protegia l’ambiaint. Perque stu mincha bain puril decider hoz economicamaing sch’el po accumplir la prestaziun e la qualited pretaisa a las cundiziuns dedas. Per me nun es que chapibel cha’s pretenda limits maximels bürocratics, causa cha quists pajamaints sun reglos detagliedamaing.

Ad es eir contesto cha tenor la AP22+ dess gnir pretaisa üna furmaziun professiunela pü ota da la gestiun per pajamaints directs. A mieu avis sun eir cò decisivas la prestaziun fatta e la qualited dals prodots e na pretaisas formelas. Al cuntrari da l’Uniun svizra dals purs bivgnaint eau però l’oblig d’üna sgüraunza sociela da las puras per artschaiver ils pejamaints directs.

Per quists motivs d’he eau la spraunza ch’eau, scu pur ed Ü50, am possa ingascher eir in üna seguonda legislatura darcho per mieus giavüschs. In princip spet eau però cha’l parlamaint in nouva cumposiziun as decida per pü pochs cumpromiss marschs e mussaro dapü prontezza da trer decisiuns – e perque drouva que ün center ferm ed oriento a soluziuns!