L’orgla Bär da Ruschein

(anr/abc) Igl ei plitost in fatg rar ch’ina orgla vegn inaugurada ina sonda, e buca solemnamein ina dumengia. La pleiv da Ruschein ha fatg quei sin giavisch dil donatur e construider, dr. Walter Bär. In professer dalla medischina forensica ed in electricist han baghegiau l’orgla nova da Ruschein. Dr. Walter Bär, professer emeritau, e Gion Cadruvi, electricist pensiunau, han passentau dapi l’entschatta digl onn 2018 nundumbreivlas uras ella baselgia parochiala. Els han demontau l’orgla veglia, plazzau da niev ella amiez la lautga, han midau electrotecnica, construiu fiffas e registers, han resgiau, culau e turnau melli parts. Sonda vargada ha la regina dils instruments ella baselgia da s. Gieri puspei resunau. Avon in onn e miez ha la pleiv Rueun-Ruschein-Siat-Pi-gniu confidau la construcziun dall’orgla nova ad in miedi. La renovaziun digl instrument fuva urgents, las finanzas han denton buca lubiu da remplazzar el cun in niev. L’intermediaziun dalla Missiun interna dils uestgs svizzers ha empuniu il contact cun dr. Walter Bär. Quel ha menau biars onns igl institut per medischina forensica all’universitad da Turitg. Suenter ch’el ei ius en pensiun ha el entschiet a sededicar a siu grond hobi, il construir orglas. L’emprema ch’el ha finiu ei ella baselgia catolica da s. Maria a Tavau.

La secunda orgla Bär ei en Surselva, a Ruschein. Egl instrument niev ha el integrau parts dall’orgla veglia da 1819. Il construider ed igl electricist han prestau lavur gratuita, la radunonza ha concediu la garanzia pils cuosts da material ch’els han duvrau. Sonda ha Frédéric Champion, organist da renum internaziunal domiciliaus a Männedorf, inaugurau musicalmein l’orgla restaurada da Ruschein. El ed il construider Walter Bär havevan envidau ina roscha hosps dalla Bassa per quei act festiv. Aunc avon ha sur Thomas Arkuszewski benediu quella duront il survetsch divin. Sco el ha declarau el priedi, ei l’orgla sco ina miedia, ella presti survetschs da pastoraziun, ella consoleschi, seigi in mied da terapia. Cul flad ch’igl instrument drova per funcziunar, seigi ella da cumparegliar cul carstgaun. La vusch dall’orgla seigi sco il flad da Diu. Biaras colurs da tuns hagi gl’instrument, tuns fins, ruasseivels, pompus e solems resunien per tuttas caschuns, per confortar, ludar ed engraziar.

Igl organist Albert Spescha ha schau resunar l’orgla nova duront il survetsch divin. El ha sunau denter auter il «Largo»da Georg Friedrich Händel ed igl «Ave Verum Corpus» da W. A. Mozart. La festivitad ha il Chor mischedau da Ruschein embelliu culla Messa romontscha en F-Dur per chor mischedau ed orgla. Igl ei la «Messa da s. Cristoffel» ch’il cumponist Albert Spescha ha fatg gl’onn 2002. Fin e dign ha il chor interpretau quella sut la direcziun dad Ursula Capaul e Patricia Cadruvi. Alla fin dil survetsch divin ha il president dalla pleiv Hugo Schär engraziau al donatur e construider Walter Bär per sia enorma generusadad. Ina cumissiun d’orgla ha accumpignau la fasa da planisaziun e onstrucziun. Gl’electricist Gion Cadruvi ha fatg part da quella, el ei era staus involvaus ella lavur operativa. Schär ha menziunau che l’orgla Bär cuntegn elements dall’orgla veglia, el speri che quei instrument niev vegni ad accumpignar vinavon in numerus auditori che serimna en baselgia per encurir cunfort, ludar, engraziar, serecrear e selegrar.