Il blau e l’amur pel misterius e mistic

Da Flurin Andry / ANR

Fin avant pacs ons d’eira Tina Planta-Vital activa impustüt sco artista pittura. Lura s’ha ella dedichada eir a sia seguonda paschiun, la poesia. Tina Planta-Vital es fingià daspö lönch ün uman creativ. Da seis bap Ulrich ha ella iertà la paschiun da pitturar ed eir l’access a l’art. Avant ün pêr ons ha l’artista lura chattà eir ils pleds sco expressiun da sia creatività. «Larschs as dan il man» as nomna il prüm cudesch da poesias cha Planta-Vital ha publichà avant trais ons. Ed uossa es cumparü seis seguond cudesch «il blau tocca la terra». In sonda saira ha gnü lö a Sent la prevernissascha da quista publicaziun.

Il piertan da la Grotta da cultura sü Sent d’eira stachi plain d’amias e d’amis da la poesia rumantscha in sonda passada. Planta-Vital ha preschantà cun paschiun quieta seis seguond cudesch da poesias. La poesia es gnüda inromada da la violinista Barbla Früh. Melodias d’increschantüm da Dvořák han accumpagnà la poesia ladina. Moderà la preschantaziun ha Mevina Puorger chi cun sia chasa editura editionmevinapuorger preschainta quist utuon duos volüms da poesias ladinas. I’s tratta dal volüm da Tina Planta-Vital e dal volüm «tinnitus tropic» da Flurina Badel chi’d es gnü preschantà in dumengia a Nairs. Las trais duonnas sun stattas in plaina sintonia ed han creà ün bel ambiaint da pled e musica. Pled, cling e la punt tanter pêr s’han dat da maniera armonica il man per drivir cour ed anim dal public attent chi’s vaiva reuni aint il piertan, i’l qual la Grotta da cultura da Sent spordscha lur occurrenzas ad ün public plü vast.

Il blau in sias diversas fatschettas

«Tina Planta-Vital ha cumanzà a’s preschantar sco autura ad ün public plü grond pür avant pacs ons», ha dit l’editura, «no tilla cugnuschaivan avant impustüt sco artista d’art figürativa. Uossa s’exprima l’amia da las culuors eir cul pled.» Cha’l blau saja il motiv central ed eir l’insaina da la racolta «il blau tocca la terra», ha manzunà Puorger, «il blau in sias diversas fatschettas, da blau s-chür a blau cler, da bod nair a bod alb e transparaint, scha no ans laschain manar tras la poesia ‘sco l’aua’ e quel blau baderlunz da l’aua aint il ‘bügl da plaz’ chi doda tuot, sa tuot, tradischa be quai ch’el voul, sa taschair e tegner il misteri da l’utschè d’üna not per quel chi dvainta part.« Cha’l blau dvainta simbol eir pel misterius e mistic i’l muond poetic da Planta-Vital, ha ella agiunt. Autura ed editura han al cumanzamaint ed a la fin da la sairada palesà lur ponderaziuns davart ün pêr poesias da la racolta chi fuorma il nouv cudesch. Planta-Vital ha in seguit dat spazi unicamaing a sia poesia. Früh ha inromà cun sia gïa in möd fin la part centrala da la sairada.

L’occurrenza lirica, annunzchada suot l’insaina da prevernissascha, es gnüda conclüsa cun üna marenda a la veglia, sporta da la chasa editura. La vernissascha sco tala varà lö als 2 november als Dis da litteratura a Domat.

Il cudesch da Tina Planta-Vital «il blau tocca la terra», editionmevinapuorger turich 2019, po gnir cumprà pro la Lia Rumantscha obain illas librarias chi furnischan cudeschs rumantschs.