Seregurdaus dil recept dalla mumma
Da Hans Huonder /anr
«Grischuna Well» – aschia senumna in niev mied cumplementar alla vivonda. El ei vegnius sviluppaus dad Ady Spescha – in Sursilvan che viva dapi decennis ella Bassa. Ensemen cun l’interpresa Hepart SA da Kreuzlingen vegn quel producius ed ei vegnius dacuort sin fiera. Bein enqual preparat da casa da pli baul svanescha damai ch’el ei buca vegnius notaus ni daus vinavon als vegnentssuenter. Recepts che gidavan la glieud a surmuntar mals e malsognas. In da quels lai Ady Spescha ch’ei carschius si a Mustér e che viva dapi decennis el cantun Turgovia reviver. L’jamna vargada ha el presentau quei mied cumplementar alla vivonda el restaurant Sonne ad Ebnat-Kappel, il menaschi digl anteriur president dalla pps svizra e cusseglier naziunal Toni Brunner. Spescha ha dil reminent menau sez ensemen cun sia dunna in’ustria, numnadamein il «Löwen» a Tobel el cantun Turgovia.
In tonic
Il recept che Spescha lai reviver deriva da sia mumma: «Avon entgins onns sundel jeu seregurdaus da quei recept, damai ch’jeu sundel vegnius confruntaus en famiglia cun in cass che pretendeva agid. E veramein: Igl effect ei staus garantius.» Maria-Ursula Spescha, nata Caduff da Morissen e mumma d’Ady Spescha, nezegiava quei che la natira purscheva per ina mischeida tut speciala che gidava allura surtut per promover l’activitad dalla beglia. Mieds nuscheivels vegnan ligiai meglier, denter auter gida il mied era encunter colesterin. «Mia sora era aunc en possess dallas notizias che la mumma haveva fatg. Quellas eran buca pli bein legiblas, mo tonaton havein nus saviu reconstruir il recept.» Ady Spescha ha allura fatg la mischeida cun tut quei che vegneva pretendiu el recept ed en contact cun differenta glieud e lu era cull’interpresa Hepart SA a Kreuzlingen ei vegniu fatg ponderaziuns co ins savess porscher quel sin la fiera. La finfinala ein ins sedecidius per ina fuorma da granulat. Pli baul vegneva il mied magliaus en fuorma d’in suppa, mo lu stueva quella vegnir consumada enteifer paucs dis. Grazia al granulat selai il mied tener bia pli ditg. L’interpresa Hepart ei specialisada sil sectur da substanzias nutritivas cumplementaras alla vivonda. Sco tonicum numnan ins mieds che rinforzan. Per ordinari setracta ei da mieds da plontas ed animals che vegnan allura mischedai.
Ossa, jarvas e verduras
Ils detagls dil recept tradescha Ady Spescha buc. Mo tonaton di el: «Igl ei ina mischeida d’ossa da differents animals sco capricorn ni tscharva, cumpletada cun jarvas e verduras.» L’ossa necessaria per il mied retila el dalla Mazlaria Pally a Curaglia, las jarvas tscherca el sez ellas alps da Cristallina ni Russein. Leu anfla el denter auter era muot, ina dallas ingredienzas dil mied. Damai ch’ils products necessaris derivan tuts dalla muntogna grischuna senumna il tonic en fuorma da granulat lu era «Grischuna Wells». Il granulat sa vegnir consumaus per exempel ensemen cun aua, te, suc ni jogurt. Varga dus onns ha Ady Spescha luvrau communablamein cun Hepart AG vid las analisas ed il svilup dil product che cuntegn in tschuppel vitaminas, minerals ed elements enviaders. Uss ei il granulat sco mied cumplementar alla vivonda sin fiera e la vendita ha entschiet: «Il mument essan nus lundervi d’organisar la distribuziun. Per quei motiv essan nus era en contact cun differentas fatschentas e cun partenaris pusseivels.» En in’emprema fasa ein 1000 cuppas a 270 grams vegnidas producidas. Il mument san ellas aunc vegnir retratgas tier Ady Spescha a Tobel. Il «Grischuna Well» para denton buca d’esser il davos product ch’el metta sin fiera. El ei gia vid in ulteriur, numnadamein in bastunet en fuorma d’in crefli cun frina da tredi e safrauna. Tenor Ady Spescha ein emprems contacts cun ina pasternaria en Surselva empusti.
Gust da leger dapli?