Daco extreschan tons catolics dalla baselgia?
Da Giusep Capaul / ANR
Igl onn vargau ein 25 366 catolics i ord la baselgia – ina quarta dapli ch’igl onn avon. Quei ei in’aulta cefra, mo visavi ils 3,2 milliuns catolics (37,9% dalla populaziun) dalla pli gronda confessiun en Svizra selai il diember dils extrai relativar. Mo igl ei aunc adina memia biars cun 5000 dapli ch’han bandunau la baselgia en in onn. Sco raschun principala per quei ault exodus indichescha igl Institut pastoral-sociologic svizzer a S. Gagl – in’instituziun da perscrutaziun dalla baselgia catolica – l’extrada sco reacziun sils numerus rapports davart ils abus sexuals tras spirituals ed igl agir nunsufficient en caussa tras la baselgia sezza sin igl entir mund. Quei institut da perscrutaziun plaida en quei connex d’in’unda d’extradas pervia dil schabegiau sin quei camp.
Mo ins constateschi era dapi onns in ferm ir sin distanza dalla baselgia. L’extrada seigi lu pil pli la decisiun d’ina bilanza persunala denter cuosts e nez, pia, buc il davos era ina calculaziun finanziala (taglia da cultus). Ei croda numnadamein si che surtut biaras persunas denter 25 e 30 onns cun in agen tenercasa extreschien ch’hagien lu era da pagar taglia. Denter las pli differentas raschuns per bandunar la baselgia secattan denton: La cardientscha persa, posiziuns publicas da cuminonzas religiusas ed aunc autras raschuns. Denter las categorias da vegliadetgna detti ei era differenzas. Ferton ch’ils giuvens indicheschien da ver negina cardientscha u ch’ella seigi svanida fan tals denter 40 e 70 onns valer d’esser stai malcuntents cun las posiziuns publicas pridas da lur baselgias.
Tenor la statistica ecclesiastica ha era la baselgia reformada svizra giu da registrar igl onn vargau 21 751 extradas – bunamein 10% dapli ch’igl onn avon. Sco las cefras pil cantun Turitg muossan ei la quota d’extradas ton tier la baselgia catolica sco tier la reformada stada ils davos 25 onns pli u meins la medema.
Dameins nozzas ed era pli paucs battens
Dapi ils onns 90 dat ei tier ils catolics adina dameins nozzas e battens. Mo el decuors dils davos tschun onns ei il diember da nozzas sereducius tiels catolics per 20%. 2018 han aunc 3200 pèrs fatg nozzas tenor il ritus catolic. Strusch ina tiarza dils pèrs catolics ein vegni enzinnai ecclesiasticamein.
Schar battegiar ils agens affons secapescha era buca pli da sesez. Igl institut pastoral-sociologic schazegia che biebein ina tiarza dils affons da famiglias catolicas ein buca battegiai. En Svizra franzosa eisi bunamein la mesadad. Perencunter munta la quota da battens els uestgius da Ligiaun e S. Gagl a 75–80 pertschien.
Dapi 2013 ei il diember da battens sereducius en Svizra per 11% sin aunc 18 568. Zacons geniturs giavischien mo pli ina ceremonia da schar benedir lur affons, enstagl dil batten. Mo che cun ina benedicziun daventi igl affon buca commember dalla baselgia catolica.
Ina sfida per la baselgia
Quellas cefras ein ina sfida per la baselgia catolica. Quella stoppi dar rispostas pastoralas concernent il ligiom aschi fragil denter carstgauns e la baselgia. Gronda attenziun seigi ei perquei da dar alla pastoraziun dils pèrs e dallas famiglias.
Gust da leger dapli?