Frenar e far pausa

Da Susi Rothmund / FMR

Sillas pistas en Svizra succedan onn per onn 76 000 accidents duront ir cun skis ni cun snowboard. Sco il Post da consultaziun svizzer per la prevenziun d’accidents (PPA) scriva en in communicau als mieds da massa setract’ei tier la gronda part dils cass buca forsa da collisiuns, mobein d’accidents persunals. Il motiv principal pils accidents ei in tempo memia ault. Per evitar grevas blessuras eis ei perquei decisiv d’adina adattar la spertadad, d’esser attents e nezegiar il dretg material e da far avunda pausas. Frenar avon ch’ins vegni frenaus – ei la devisa. Pertgei oravontut cuort avon la pausa da miezdi s’augmenta il diember d’accidents sin pista. Per biars carstgauns s’auda ei tiegl unviern da far duront las vacanzas da sport enzacontas curvas sin pista e da guder il sulegl, la neiv ed il panorama alpin. L’autra vart dalla medaglia: Mintg’onn han rodund 76 000 persunas in accident sin pistas en Svizra. Tier 92 pertschien dils cass setract’ei d’accidents individuals. Il factur da resca il pli grond ei in grond tempo. Tenor il PPA meinan denton era la survaletaziun dall’atgna capacitad d’ir cun skis ni snowboard e distracziuns adina puspei tier accidents.

Far pausas

Perquei eis ei specialmein impurtont da buc ir memia spert e d’adina era risguardar las relaziuns sin pista e dall’aura. Ils experts fan plinavon attents da buca surschazegiar las atgnas habilitads e da tedlar sigl agen tgierp. La gronda part dils accidents schabegia numnadamein cuort avon il temps da miezdi. D’ina vart stat quei en connex cul fatg che biars sportists sesanflan lu sin pista e perquei s’augmentan era las cefras absolutas d’accidents. Da l’autra vart semuossan entuorn miezdi era ils emprems simtoms da stauncladad – oravontut sch’il di da sport ella neiv ha entschiet gia baul la damaun cul viadi el liug. Perquei eis ei tenor il PPA impurtont da far pausas ad uras ed era da magliar e beiber avunda.

Purtar capellina

Duess ei tonaton vegnir tier in accident po il dretg material moderar las consequenzas. Per exempel ina capellina: Quellas pon evitar mintga tiarza blessura dil tgau. Tier ulteriuras blessuras po la capellina reducir il grad da grevezia dallas blessuras. Passa 90 pertschien da quellas e quels che fan sport d’unviern portan tenor in’evaluaziun dil PPA gia ina capellina, la quota stat pia eri sin ault nivel. Era ina ligiadira da skis tschentada en correct ei decisiva. Skiunzas e skiunzs seblesseschan numnadamein savens vid las combas sut, els ein avisai che la ligiadira sesarvi duront ch’ei roclan. La ligiadira dils skis duei vegnir controllada mintg’onn d’ina persuna dil fatg, entras il diever, transport ni metter giu da maun po la posiziun da quella numnadamein semidar.

Schurmetg 
per canvialas

Tiels snowboardists seblesseschan ils biars ch’han in accident vid las schuialas, la bratscha ed oravontut vid las canvialas. «Ei dat schurmetgs zun effectivs per las canvialas, quels san evitar ina tiarza dallas ruttadiras», declara Flavia Bürgi dalla partiziun da perscrutaziun dil PPA. Ella sa denton era che sulet ina quarta da tuttas sportistas e sportists cun snowboard portan tals schurmetgs per las canvialas. Gest per entschevidras ed entscheviders seigien tals schurmetgs denton propi da cussegliar. Per garantir la qualitad dils schurmetgs dallas canvialas ha il PPA sviluppau cun partenaris internaziunals ina norma ligionta ch’ei valeivla a partir dil 2020.