Posts nunpusseivels

parter

Da Giusep Capaul*

Con grev ch’igl ei da star alla testa d’in uffeci, exponius permanentamein a nauscha critica, semuossa adina puspei cu ei va per tschercar in successur pil demissiunont. Anflar zatgi per in tal post ei stentus ed il diember da canasters numerus. Il buordi pesont smacca e la critica garantida stermenta. Ins sedola buca pauc da stuer tener neu il tgau. Sco pars pro toto per in tal post nunpusseivel seigi priu neu in cass concret ord la baselgia e l’auter sin ault palancau politic.

Tier ils posts nunpusseivels s’auda quel digl uestg da Cuera. Igl ei gleiti treis onns che la sedia episcopala ei vacanta. Ina aschi liunga sedisvacanza ei senza precedenza en nossa diocesa. Uestg Vitus Huonder ei staus tochen il matg vargau en uffeci sco uestg-administratur. Lu ei uestg Peter Bürcher, in Vallesan, daventaus administratur apostolic digl uestgiu. Papa Francestg veva giu detg ad el ch’el sappi quintar da stuer star mo paucas jamnas en uffeci. Ordlunder eisi vegniu gia tochen ussa nov meins. Grev da dir con ditg ch’il provisori cuoza aunc. Igl uestg administratur spetga vess sin la fin da siu uffeci. Tier mintga caschun supplichescha el da rugar per in bien niev uestg da Cuera. Quei bein: Igl ei vegniu fetg quiet ella diocesa. Dapi meins ei la tscharna d’in niev cau diocesan svanida ord las lingias grassas.

Dil nunzi papal a Berna, arzuestg Thomas Gullickson, eisi sulet stau dad intervegnir igl atun vargau ch’ei detti buns, digns e capavels candidats pil post d’uestg da Cuera el clerus diocesan, mo che l’entira caussa ruaussi a Roma. Zatgei ei pia curriu e passau. Quels dis han ins enderschiu els mieds da massa che sin la novissima gliesta dil nunzi secattien exclusivamein spirituals fetg conservativs e da confidonza digl uestg emeritau Vitus Huonder ella poleposiziun. Quei seigien: Il vicari general per igl entir uestgiu, Martin Grichting, il vicari general dil Grischun, Andreas Fuchs, il regens dil seminari da spirituals a Cuera, Martin Rohrer ed ed il plevon dalla catedrala da Cuera, Gion-Luzi Bühler. La tiarza ed actuala gliesta fetschi tut snuezi a catolics progressivs. Ils rapportaders critics plaidan malvuglidamein schizun d’ina «quadriga da sgarschur». Enumeradas vegnan unilateralmein mo nunpusseivlas premissas per occupar igl uffeci episcopal. Con lunsch ch’ins ei a Roma ei buc enconuschent ed era buca sche tut il colportau constat insumma.

Silla vart politica eisi dapresent era la pli gronda partida svizra, la PPS/SVP, che tscherca intensiv candidats per il presidi vacant. Igl interess ei pigns e la curascha maunca. Capeivel, sch’ins sa con massiv ch’il president partent, il cuss. naz. bernes Albert Rösti, in tip fetg raschuneivel, ei vegnius sut il marti dalla critica ellas atgnas retschas suenter che la PPS ha pers igl atun vargau 3,6% dallas vuschs e 16 mandats el Cussegl naziunal.

En emprema lingia eisi era aschia ch’il president sto star botta per ina terrada. Numerus parlamentaris dalla PPS han perquei vuliu saver nuot da tgamunar ina partida sperdidra. Restaus ei sco candidat sulet il cuss. naz. turitges Alfred Heer che per bia buca tuts vulan. Curaschus eis el mintgacass, essend che schizun Christoph Blocher, il bab e patriarc dalla PPS, ha manegiau che quella seigi in cass da sanar.

Secund las circumstanzias dadas, las grondas spetgas, fermas tensiuns e surtut muort la prigulusa polarisaziun interna ein guidar igl uestgiu da Cuera ed esser schef dalla pli gronda partida (PPS) daveras posts nunpusseivels e perquei aschi difficils dad insumma saver vegnir occupai.

* Giusep Capaul, Mustér, è collavuratur liber da la FMR – ed en quella lavur è el tranter auter era cronist regular dals schabetgs en la baselgia catolica.