«Sedistaccar dalla realitad»

La vernissascha dil cudisch che cuntegn la historia ton per romontsch sco per tudestg ei stada il venderdis sera aschidadir sco introducziun dalla radunonza generala dalla Surselva Romontscha a Flem, l’editura dil cudisch niev. Oranja ei l’emprema, respectivamein la secund’ovra da Stella Sennhauser (29). Sco giuvneta ha ella entschiet a scriver quei cudisch, ha lu denton mess el dalla vart senza publicar. Denter lezza versiun e l’actuala cun 250 paginas ch’ei ussa sin meisa, ha ella publicau igl onn 2012 il cudisch «Sunset: Hawaii, Surfen, Jungs – was will man mehr». Accumpignada dalla cantautura tuatschina Ester Deck ha ella preligiu pliras parts romontschas ord il cudisch niev cun occasiun dalla vernissascha. Ella translaziun dil tudestg el romontsch eis ella vegnida sustenida da Sabina Candinas ed Andrea Schmed.

Ina versiun modificada

Ella vegliadetgna da 12 onns ha Stella Sennhauser entschiet a scriver il cudisch Oranja e treis onns pli tard ha ella terminau quel: «Jeu s’interessavel per cudischs e historias e quei ha animau mei da scriver agens text ord miu mund dalla fantasia.» Quell’emprema versiun dil cudisch ei lu denton restada pli u meins el tschelau. Ils davos onns ha ella surluvrau ella, il fil tgietschen ei denton restaus il medem. «En quei temps hai jeu empriu fetg bia», di Stella Sennhauser ch’ei carschida si ensemen cun sia sora giuvna a Flond: «La bilinguitad hai jeu saviu viver duront quei temps da scola a Flond e Surcuolm. Jeu sun loscha da saver discuorer romontsch.» Scriver porschi ad ella la pusseivladad da sedistaccar dalla realitad e da seprofundar en in agen mund. L’energia persuenter recaltga ella denter auter cun passentar bia temps ella natira cun ir cun skis, senudar ni sittar ballester. Ella ei fascinada dil sport da sfunsar: «Circumdada da pèschs da tuttas colurs ei quei recreaziun per mei el ruaus sutmarin.» Secapescha che la lectura s’auda tiel temps liber. Ils viadis egl exteriur enriheschien sia savida davart autras culturas.

La giuvna culla spada

Il cudisch porta il num dalla persuna principala ella historia da quel: Oranja. La giuvna vegn trenada el zuppau da Heron per cumbatter e da surviver. Pér cu ils schuldai dil retg – in retg che haveva instituiu sesez – sblundregian Heron intervegn ella il ver motiv da sia scolaziun e la verdad da sia derivonza. Oranja ei surprida e surdumandada da sia nova responsabladad. Per quei eis ella fetg engrazieivla da survegnir sustegn dil giuven guerrier Tharon. Suenter lur emprova zun riscada da salvar Heron para tut d’esser piars. Mo gest cu ei fa la pareta ch’Oranja seigi buca capavla da dumignar ils pensums che siu destin pretenda dad ella, anflan els dus ina nov’allianza. Communablamein cun lur novs cumpogns semettan Oranja e Tharon sin via per deliberar lur pievel ord la tiarannia dil crudeivel retg.