Ün’oasa da biodiversità sper la scoula a Scuol

L’appel da la Missiun B, da crear daplüssas surfatschas da biodiversità ha ragiunt eir als respunsabels dal Parc Naziunal Svizzer (PNS). In quel parc as sviluppa la natüra tenor sias reglas e sainza cha l’uman tilla influenzescha activmaing. «Uschè eschna its in tschercha dad ün ulteriur lö ingio chi’s pudess promouver la biodiversità», ha declerà Anna Mathis dal PNS, respunsabla pels programs cullas scoulas indigenas, in gövgia a Scuol.

In collavuraziun culla scoula cumünala

«In plüs cumüns dal PNS s’haja fingià realisà üerts da scoula», ha ella infuormà. Chi s’haja fat quai in collavuraziun culla UNESCO Biosfera Engiadina Val Müstair e la Pro Terra Engiadina. «Diversas persunas d’instrucziun da la scoula da Scuol s’han interessadas per crear ün üert da biodiversità, i’l qual i nu dependa da la racolta, d’impersè dad avair bleras sorts da bes-chas e plantas e blers differents spazis da viver.» Il cumün da Scuol ha miss a disposiziun ün bel toc terrain davo la chasa da scoula. Quel consistiva tenor la perita fingià da blers spazis da viver: «La Clozza cun sia riva, las scarpadas süttas daspera, ün prà maigher cun bler timian, trunchs vegls chi schmarschischan, ün bel mür sech e bleras erbas, spezchas, bos-cha e frus-chaglia.»

Visita in stanza da scoula

Per cha las scolaras ed ils scolars sapchan insomma che böt chi’s vaiva cun l’üert da biodiversità ha mincha classa survgni üna cuorta introducziun i’l tema biodiversità. «Insembel s’haja provà da chattar oura perche chi’d es important dad avair üna gronda varietà da sorts e da spazis da viver.» Il sguard inavo ha fat star stut: I’ls ultims 10 ons sun morts oura 30% da tuot las sorts d’insects da la Svizra, «e quai perquai cha dürant ils ultims tschient ons sun svanits 80% da tuot ils spazis da viver in Svizra», ha dit Anna Mathis.

Dafatta eir hotels pels insects

Sco ch’ella ha constatà han quists fats motivà a tuots da tour per mans e dvantar svess activs: «Uschè es l’üert gnü inrichi cun fluors e spezchas, mantuns da crappa e romma, implü sun gnüts implantats salschs e suot il tschirescher s’haja fabrichà ün s-chandler cun aint hotels d’insects.» Las observaziuns fattas dürant tuotta stà sun stattas tenor Anna Mathis la cumprouva cha las acziuns hajan gnü success: «Ils prüms aviöls han retrat cuort davo avair installà il s-chandler lur stanzas d’hotel, ils salschs han fat ragisch e creschan ed ils üerts han fluri dal cumanzamaint fin uossa. Quista pitschna oasa spordscha ün bel dachasa e pavel per da tuotta sorts insects, per utschels e bes-chas pitschnas.» Ils uffants han la pussibiltà dad observar adüna darcheu che chi’s müda i’l üert davo chasa da scoula. L’interessant es il svilup da la flora e fauna e quai dürant ons.