Tuts uni sut la bandiera
La vischnaunca da Sursaissa Mundaun ha presentau dumengia suentermiezgi alla populaziun la nova bandiera communala. Ils da Sursaissa, ensemen culs da Flond e Surcuolm, ha inaugurau festivamein il simbol dalla cuminonza.
«En harmonia vulein nus viver e s’unir sut quella bandiera nova», ha sur Markus Domeisen getg duront la benediziun. Siu collega reformau, ser Albrecht Merkel, ha implorau en sia oraziun che Dieus gidi d’unir sut gl’emblem communal ils divers lungatgs e religiuns. Ella costa dil Mundaun havevan las partenarias da fusiun decidiu da prender igl uoppen existent da Sursaissa sco emblem communal, ils da Flond e da Surcuolm eran stai d’accord cun quei, els han considerau quei sco formalitad irrelevanta. Persuenter han els dau peisa ch’ins statueschi la bilinguitad ella constituziun (mira scaffa).
Semtgada pil diever
La formalitad dalla bandiera ufficiala vulevan las autoritads communalas reglar gia avon in temps. Sut la bandiera nova duei la populaziun s’unir cun tuttas caschuns. Quella ei daferton producida e semtgada pil diever. Pér ussa eis ei denton stau pusseivel d’organisar ina festivitad. La Societad da musica da Sursaissa e la Gruppa da tamburs han cumbinau in concert communabel cull’inauguraziun digl emblem. L’uniun da gimnastica da dunnas ha era cooperau, ella ha menau l’ustria ella halla plurivalenta a Cuort/Meierhof. Dumengia suentermiezgi ha ina buna part dalla populaziun priu part all’occurrenza. Suenter pli liung temps eis ei stau pusseivel puspei da tgirar la cuminonza. Habitontas e habitonts han giu interess e marveglias co la bandiera sepresenti. Pils da Sursaissa eis ei stau nuot niev, igl ei la veglia rinfrestgada. Silpli la clav da sogn Pieder ha survegniu ina fuorma rodunda enstagl d’ina quadra. Gl’uoppen da Sursaissa includa, sper gl’attribut dil patrun-baselgia, las colurs blau-alv dils signurs da Razén. Sursaissa ha s’udiu tochen 1815 tiel contadi da Razén, quel era colligiaus dapi 1497 cugl imperi austriac.
Ina formalitad
Avon la benediziun culs dus plevons ha la societad da musica dau in concert sut la direcziun dad Ivan Vinzens. Flavio Alig ha silsuenter dirigiu la gruppa da tamburs. En siu salid alla vischnaunca ha il president dalla societad da musica, Gaudenz Alig, rendiu attent ch’ina bandiera seigi simbol dalla cuminonza, ella rimni la glieud e simboliseschi spért da cuminonza e solidaritad. Las duas formaziuns han cooperau tier gl’act d’inauguraziun. Quel ha entschiet cun ina entrada festiva dallas bandieras. Davon la nova aunc enzugliada, suandada da tuttas bandieras, las veglias che piardan lur funcziun, sco era da quellas dallas uniuns e societads da Sursaissa Mundaun.
Gl’egl attent ha observau che gl’emblem niev risguarda buca la constellaziun bilingua. Omisduas varts cuntegnan la scartira administrativa «Gemeinde Obersaxen Mundaun». Il plaid «Vischnaunca Obersaxen Mundaun» hagien ins oriundamein vuliu plazzar, per motivs da normas tecnicas seigi quei buca stau pusseivel, ha il president communal Ernst Sax declarau sin da monda dalla FMR. Ei seigi ina formalitad, la bilinguitad seigi gie fixada claramein ella constituziun, ha el rendiu attent.
Gerau Michael Cahenzli da Flond ha funcziunau sco bandierel communal. Suenter la benediziun culs plevons ha la societad da musica intunau il marsch dallas bandieras. La nova da Sursaissa Mundaun ha priu cumiau dallas duas veglias, quella da Sursaissa e quella da Mundaun. La ceremonia ei ida a fin cul salid dallas uniuns. Quellas han, tenor veglia tradiziun, sventulau la teila vid l’asta e rendiu honur alla nova bandiera.
Posiziun dil lungatg a Sursaissa Mundaun
Dapi la fusiun igl 1 da schaner 2016 ei Sursaissa Mundaun ina vischnaunca bilingua, quei ch’ei statuiu ella constituziun communala. Ils da Surcuolm ein romontschs, ed il vischinadi Flond ei supplementarmein da tradiziun reformada. Quei ha influenzau e midau la constellaziun socio-culturala dil construct politic. Il status biling ha la vischnaunca Sursaissa Mundaun fixau egl artechel 5 da sia constituziun. En fatgs da vischnaunca valan romontsch e tudestg sco lungatgs ufficials e da scola. La constituziun communala determinescha plinavon che negin commember d’omisdus lungatgs vegnan sclaus dalla cooperaziun politica, la vischnaunca hagi era da promover durablamein il lungatg romontsch ed il dialect gualser «Obersaxer Titsch».
Gust da leger dapli?