Sclerir l’attractività per giuvens creschüts
Il Svilup regiunal Engiadina Bassa Val Müstair sclerischa actualmaing las pretaisas da giuvens creschüts per lur spazi da viver e lavurar. In quist stüdi es eir la situaziun actuala culla mancanza d’abitaziuns per indigens ün tema important.
Il Svilup regiunal Engiadina Bassa/Val Müstair realisescha actualmaing ün stüdi per sclerir ils giavüschs e bsögns da giuvens creschüts per viver e lavurar illa regiun. Tenor la sviluppadra regiunala Martina Schlapbach dess quist stüdi esser la basa per promouver finalmaing l’attractività dal lö per cha persunas e famiglias giuvnas tanter 20 e 40 ons possan restar o tuornar a viver e lavurar in Engiadina Bassa e Val Müstair. Quist stüdi general dess tematisar il marchà da lavur, las pussibiltats dürant il temp liber ed insomma il spazi da viver ed abitar. Sco cha la sviluppadra regiunala declera, as voula eruir uschè, in che direcziun cha la regiun dess as sviluppar dürant ils prossems ons per quista gruppa d’indigens.
Spazi attractiv per viver e lavurar
Il proget per quist stüdi es gnü defini i’l rom da l’elavuraziun da la strategia da svilup regiunala «Agenda 2030». Quella es gnüda formulada dal 2015 ed evaluada dal 2018. Quella jada nu d’eira il spazi d’abitar amo ün tema uschè central. «Nus vain concepi il stüdi correspundent dal 2020 e decis da far ün stüdi plütost general, il tema spazi d’abitar per indigens es gnü pür i’ls ultims duos, trais ons uschè ferm acut», disch Martina Schlapbach. Cha quist tema saja bainschi üna part dal stüdi, cha quel tematisescha però eir oters segmaints. La Regiun Engiadina Bassa/Val Müstair respectivamaing il Svilup regiunal EB/VM ha incumbenzà a la sociologa Sophia Völksen chi abita a Scuol da realisar il stüdi. Cha pel mumaint nu sajan avantman amo ingüns resultats concrets. Martina Schlapbach fa quint da surgnir fin la mità d’ingon ils resultats da quist stüdi qualitativ. Cha quels vegnan lura trattats eir illa Conferenza da presidents regiunala ed in seguit vegnan lura definidas las masüras. «Per quist stüdi esa gnü fat intervistas cun üna quarantina da persunas», infuormescha la sviluppadra regiunala. Perquai discuorra ella eir d’ün stüdi qualitativ e brich d’ün stüdi quantitativ ed in quel sen rapreschantativ.
Spazi d’abitar – ün tema central
Per Martina Schlapbach es dvantada la tematica da mancanza d’abitaziuns per indigens dürant ils ultims ons fich centrala. «Nus pudain bainschi discuorrer da l’attractività dal spazi da viver e lavurar, ma finalmaing sto esser avantman eir il spazi d’abitar», disch la sviluppadra regiunala. Cha la situaziun d’abitaziuns per indigens haja grondas consequenzas per tuot l’attractività da la regiun sco lö da viver. Ella es persvasa cha’ls cumüns stuvaran tour per mans quist tema politic ed ella salüdess masüras regiunalas.
Per la sviluppadra regiunala esa eir allegraivel cha a Scuol vegnan fabrichadas dürant ils prossems ons passa 40 abitaziuns per indigens. «Il privel es però cha bleras vegnan realisadas be per üna tscherta gruppa d’indigens chi’s po prestar finanzialmaing las nouvas abitaziuns. Nus stuvain però chattar soluziuns eir per otras gruppas sainza grondas pussibiltats finanzialas», disch Schlapbach. Ella vezza per exaimpel eir il model da cooperativas, sco chi vegnan realisadas adüna plü suvent eir giò la Bassa, sco üna pussibiltà attractiva eir in Engiadina Bassa e Val Müstair. «Nus stuvain crear abitaziuns per glieud chi viva quia. Be uschè pudaina restar ün spazi da viver dinamic ed attractiv», agiundsch’la ed ella fa quint, cha la tematica a reguard la mancanza d’abitaziuns per indigens, dvantarà üna tractanda permanenta illa lavur dal svilup regiunal.
Gust da leger dapli?