Tier la coffésa 2 – ni Gott ist gnädig

Columna-glossa

parter

Quei dils nums romontschs ella Illustrierta, ch’ils Unterländers anflan schi cools, ha buca schau ruaus a mi. Hai ­tertgau l’auter di: Va puspei e lai far ils cavels. Aber sco um sas ti buca schar tagliar mintga di cavels, schiglioc tratga la coffésa forsa che ti veglias zatgei dad ella. Giu la super idea: Va e lai far la barba.

Spimaus en perfetg e pér lu sefatg en che l’Illustrada tschontscha buca da nums sco Placi, Giusep, Pieder Antoni, Benedetg, Ambriesch, Balugn e da tals. Il semperverd absolut ei Gian. Gian seigi la versiun romontscha da Johannes e vegli dir «Gott ist gnädig».

Ord il steric Friedrich hagien nus Grischuns fatg in scharman Andrin che vegli dir: quel ch’ei per la pasch. Pirmin, la derivonza dil num seigi buca sclarida, ella seigi denton romontscha. (Tier nus dat ei zuar Pirmins pér dapi il Zurbriggen, muosch net maina, aber emporta buc.) «Pirmin», vegnel jeu sissu tier la coffésa, «ist ‹der Felsenfeste›», ed era felsenfests enconuschel negins tier nus. Lu Liun, quei seigi la fuorma romontscha dil caponum absolut el trend: Lio. Massa VIPs hagien in Lio. Claro, Lio clamava a mi el gimnasi nies scolast da gimnastica. El veva adina, auter che da messa, il schuletg entuorn culiez. Seregordel aunc da sia vusch aulta, el fuva in Hollender: «Liiouu, du faula sak, nim dini finga uss am aarsch und bewegdi a kli!» Propi Liuns haiel, per dir denter nus, enconuschiu mo in, e gliez fuva in schani. Quei fuva aunc avon il temps dil telefonin. El veva ruschanau a mi – il telefon on zuler ferdaglia, jeu cun corda e tgiern en stiva – ch’el eri ell’Abessinia en ina spelunca e tuttenina seigien sederschi viaden umens mascrai e turbanai. El hagi sentiu davos en las connas da duas kalaschnikows fitgadas en siu culiez ed ei hagien imperau en in inglais rabulau: «What is fundamentalism?» E Steivan Liun, buca meins maufers ch’in araber, sco ord ina pistola: «The answer to imperialism.» Cheu seigien las buis sesbassadas.

Jeu hai secapescha stuiu ruschanar quei alla coffésa, piars temps, e pervia da quei vegnan ils nums da dunnas e capricorns pér damaun. Per oz mo ina idea tgei che spetga vus. Föllik kschpunna!


Leo Tuor è autur e viva a Val (Surrein). Questa è la segunda da trais columnas cun il titel «Tier la coffésa». L’emprima è cumparida ier. L’artitgel cità è cumparì il mars 2023 en la «Schweizer Illustrierte».