Per tge vai? – L’Iniziativa «service-citoyen»

Tenor l’Iniziativa dal «service-citoyen» (servetsch civic) duess mintga burgais e burgaisa da la Svizra prestar in servetsch a favur da la cuminanza u da l’ambient. Cun il «service-citoyen» vuless l’iniziativa rinforzar il bainstar public, tranter auter en il sectur da la protecziun dal clima, la prevenziun da catastrofas, la segirezza alimentara e tar la tgira. Per in’approvaziun da l’iniziativa fiss necessaria la maioritad dal pievel ed era la maioritad dals chantuns.

Tge fiss nov?

Ozendi èn ils umens svizzers obligads da prestar in servetsch militar, in servetsch civil ubain da far servetsch da protecziun civila. Tgi che na presta betg in u l’auter da quels servetschs sto pajar ina taxa da cumpensaziun.

Da nov avessan era las dunnas da far in tal servetsch. Quel pudess vegnir fatg en il militar, en la protecziun civila u en furma d’in servetsch equivalent. Il dumber reglamentar da persunas en l’armada u servetsch civil sto dentant esser garantì. Persunas che na fan nagin servetsch duessan er en il futur pajar ina cumpensaziun.

Grazia a l’introducziun da la nova obligaziun da servetsch vegnissan recrutadas dubel uschè bleras persunas. Dad actualmain 35 000 persunas sin nov 70 000 persunas per onn. Uschia s’augmentassan ils custs per la Confederaziun, ils chantuns e l’economia. En emprima lingia pertutgass quest’idea persunas cun pass svizzer. Sin plaun legislativ, pia en la lescha, pudessi suenter l’approvaziun da l’iniziativa anc vegnir decis, sche era persunas senza pass svizzer stuessan prestar in servetsch.

Tge pleda per in GEA?

Ils suandants arguments menziunan iniziantas ed iniziants en favur da l’introducziun dal «service-citoyen»:

• Rinforzar il bainstar: L’iniziativa vul rinforzar il sistem da milissa, la solidaritad da la populaziun, contribuir insatge per dumagnar la midada dal clima ed era rinforzar l’egualitad.

• Segirezza: L’iniziativa rinforza la segirezza dal pajais e pensa questa da maniera pli extendida. Ella reagescha sin novas smanatschas sco per exempel la midada dal clima, guerras ed inquietezzas globalas.

• Experientscha: Persunas giuvnas pudessan ramassar experientscha en il servetsch, sco p.ex. en il management da crisa. Quai rinforzass lur persunalitad, e dess impuls per l’economia e la societad.

Tge pleda per in NA?

Ils adversaris fan valair ils suandants arguments per ina refusa da l’iniziativa:

• Custs: L’armada e la protecziun civila èn centralas per la segirezza da la Svizra. L’iniziativa va lunsch sur quai ora e chaschunass qua tras custs memia auts per la Confederaziun ed ils chantuns, ed era l’economia vegniss inchargiada.

• Recrutar dapli che necessari: I duessan mo vegnir recrutadas tantas persunas sco necessari per l’armada e la protecziun civila. Cun l’iniziativa vegniss surpassà quest basegn.

• Stgatschar lavurants: Las bleras persunas che faschessan il «service citoyen» surpigliassan per part lavurs da persunas cun ina qualificaziun bassa, uschia che l’iniziativa stgatschass talas persunas or dal martgà da lavur.

Las partidas recumondan

Il Cussegl federal ed era il parlament recumondan da refusar l’Iniziativa dal «service-citoyen». Tenor els va l’iniziativa lunsch sur ils basegns da l’armada e la protecziun civila ora. Ed ella chaschunass uschia custs memia auts per la Confederaziun, ils chantuns e l’economia. Tuttas grondas partidas refusan l’iniziativa, mo la Partida verd-liberala (PVL) e la Partida evangelica svizra (PEV) sustegnan l’idea.