«Veta biala» en sala buglienta

«Dai da me cor», «Veta biala», «Blaua natira» ein tetel da canzuns dil cantautur Dario Hess. El conta da muments, paleisa opiniuns e raquenta d’impressiuns. La musica ei plitost country ed irish folk che rock. Vendergis a Vella e sonda a Trun han ins giu caschun d’udir e guder sia musica. Dario Hess e sia band ha sunau en in concert communabel culla Musica giuvenila Surselva. Il medem era staus l’entschatta october a Vella. Il concert da gala la sonda sera era stau in dils puncts culminonts dil Festival da la chanzun rumantscha a Vella.

 Buca hardrock

Alla canzun romontscha ha Dario Hess dau peisa quella sera da gala. La Musica giuvenila Surselva ha susteniu e dau funs ad el. Era a siu concert annual dalla fin d’jamna a Vella e Trun ha Dario Hess intimau gl’auditori da sesalzar, sblatschar e saltar el ritmus dalla musica. En siu repertori ha Dario Hess singulas canzuns en engles e tudestg. Il pli fetg perschuada el denton sco musicist da country  – da lungatg romontsch. Al concert communabel ha el fatg stremblir e buglir la sala. Singuls tocs ha el cantau e sunau cun in tempo rasant. Igl ei denton plitost musica melodiusa, e buca semplamein hardrock.

Siu gener, quasi sia identitad, ein songs en country e blues. Cun ses partenaris dalla band, Manuel Eicher (batteria/percussiun), (Ursin Camenisch (ghitara bass) e Martin Gugger (gegia), va el d’in concert a l’auter ell’entira Svizra. Ils songs ein melodius, cul tact e ritmus da quella musica d’origin celta sa gl’auditori strusch seser pulit silla sutga e tedlar. Dario Hess ei sesviluppaus, el ei savens sin tribuna, denton mai accumpignaus d’ina bigband sco la Musica giuvenila Surselva. Quella cumbinaziun ha il publicum gudiu.

Gl’iniziant

Dario Hess representa ina cultura romontscha da rock vitala ed actuala. Il cantautur sa commuentar ed era far smarvegliar. Ina gada eis el spertezia, lu suonda ina ballada. Tgei ei il pli adattau che da cumbinar Dario Hess e sia band cun ina formaziun giuvenila da brass. En Surselva ei quei pusseivel sch’ei dat iniziants sco Remo Derungs da Vignogn. Il dirigent dalla Musica giuvenila Surselva ha viu la pusseivladad da realisar puspei cun Dario Hess in project communabel. El ha vuliu unir duas bands cuntrastontas.

Per finir e serrar il project «Brass e Rock romontsch» ha la Musica giuvenila Surselva envidau vendergis e sonda vargada a siu concert annual. Pil dirigent eis ei buca ina novaziun cumpletta. Gia 2018 ha Remo Derungs realisau, ensemen cun Dario Hess e culla Societad da musica Vignogn, il project «Brass ‘n’ Hess». Per quel haveva el arranschau la canzun «Dai da me cor» per formaziun da brass. Il secund project ha survegniu il tetel «Brass e Rock romontsch». Il resultat dalla collaboraziun culla Musica giuvenila Surselva ha in auditori surstau ed incantau astgau tedlar l’emprema gada a caschun dil concert da gala a Vella.

 Sblatschau e ballontschau

Vendergis a Vella e sonda ella sala da cultura a Trun ha gl’auditori astgau tedlar puspei live ils tocs «Lein uss ira», «Veta biala», ed auters. Igl ei stau ina sera cun bia spontanitad e variaziun. La canzun «Blaua natira» ha fatg endament scenas ord il cosmos. La ballada bunamein meditativa ha ina «bigband» accumpignau. Ils registers han repetiu la melodia principala. Adina auters ein sebrattai, igl eufoni, ils bass che han dau funs, lu ils corns en es, la melodia dil cornet principal, lu ils tuns dallas posaunas. Auter tier il «Blues Camenisch». Dario Hess conta, en siu lungatg tuatschin, la historia, el vul restar libers. La band accumpogna el cul tipic stil da blues. Era cheu surstat’ins. Lu in fox ni ragtime cul tetel «Liunguriala». Quei song cuntegn in solo dil violonist Martin Gugger.

Tier «Veta biala» ha gl’auditori buca saviu restar cumadeivel silla sutga, memia fetg haveva Dario Hess cudizzau. Aschia ein biars sesalzai, han sblatschau, ballontschau el tact e schizun saltau empau. Dil reminent havess ei forsa gnanc duvrau tontas sutgas per quei concert unic. Gl’entir program dil concert «Brass e Rock romontsch» s’adattass dil reminent fetg per ina turnea giu la Bassa. Igl ei clar che quei custass. Las duas bands paran en scadin cass da s’accordar ed igl ei da sperar ch’ils iniziants Remo Derungs e Dario Hess pondereschan da cuntinuar cun in project «Rock e Brass romontsch III». RTR ha registrau il project. Grazia a quei survetsch sa in e scadin guder da tuttas uras ils tuns e melodias dalla nova bigband sursilvana.