«Vossa tscherna onorescha er igls Rumantschs»

All’antschatta da december digl 2011 è cun Stefan Engler egn Surmeir puspe sto represchento aint igl Cunsegl digls cantuns a Berna. Bung 100 onns avant era Franz Peterelli da Savognin sto commember digl Cunsegl digls cantuns. La carriera politica da Stefan Engler è ple tgi angal exemplarica. Cun 30 onns è el igl 1990 nia eligia scu mastral da Surava e sto otg onns president. Digl 1997 anfignen igl 1998 è el sto deputo digl circuit Belfort. Igls 5 d’avregl 1998 è igl politicher da Surava nia eligia ainten la regenza grischuna ed appartignia a chella 12 onns.

Siva da sorteir dalla regenza grischuna perveia digl taimp d’uffezi limito è el nia eligia igl 2011, da lez taimp scu commember dalla PCD aint igl Cunsegl digls cantuns. Fatg chel zap ò el lò cun Martin Schmid dalla PLD ed er en anteriour cunsiglier guvernativ. Stefan Engler e Martin Schmid vignan er savens numnos «schumblers politics». Chegl cunzont er cun aveir fatg communabel igl 2015, 2019 e 2023 igl cumbat electoral per neir reeligias an lour mandat da cunsiglier digls cantuns. An sies pled inizial siva da sia elecziun onorevla scu parsoura digl Cunsegl digls cantuns ò Stefan Engler alloura er menziuno la collaboraziun ed amiceztga exemplarica cun sies collega Martin Schmid.

Bungs ameis politics

Preschainta tar l’elecziun da Stefan Engler scu parsoura digl Cunsegl digls cantuns è stada la regenza grischuna e chegl an corpore. Ultra da chegl è er stada anvidada Valérie Favre Accola tgi stat agl timung digl parlamaint cantunal. 30 persungas digl Grischun Central e cunzont da Surmeir èn stadas anvidadas persunalmaintg da Stefan Engler per festivar a Berna la sia tscherna onorevla. Da davantar parsoura digl Cunsegl digls cantuns è bagn la culminaziun dalla carriera politica da 40 onns e briglianta digl politicher da Surava.

Igls ameis politics tg’on igls davos quatter decennis sustignia ferm Stefan Engler èn alloura er sa mussos fitg ventirevels e cunzont loschs glindesde a Berna ainten la Tgesa federala. L’ambianza, l’atmosfera, la cumpagneia e la cordialitad era propi ampernevla gio avant la tscherna, durant chella e cunzont durant igl aperitiv offeria dalla regenza grischuna. Sa tgapescha tgi do ògl vegn grischun e plessas spezialitads grischunas pigls blers giasts anvidos, inclus igls cunsigliers e las cunsiglieras digls cantuns tgi vevan curt avant eligia Stefan Engler cun 44 vouschs da 45 vouschs scu igl sagond pi ot Svizzer.

Loschs dalla nossa democrazeia

Sies amprem pled scu nov president digl Cunsegl digls cantuns ò Stefan Engler tignia an tots quatter lungatgs naziunals. Da chella realitad eran sa tgapescha tot igls sies anvidos ed anvidadas digl Grischun ple tgi angal loschs. Igl magistrat da 65 onns ò er detg an sie pled tgi cun la sia tscherna onoreschan sies collegas digl Cunsegl digls cantuns er igls Rumantschs e l’antiera Rumantscheia.

Lungatg saptga uneir, ò menziuno Stefan Engler. Gist lungatgs minoritars stgaffeschan solidaritad, gea schizont en sentimaint da vischinanza, perfign sur distanzas geograficas or. Lungatgs stgaffeschan en’identitad alla diaspora – ferm, resistent e communabel. An Sviz­ra seia chegl da resanteir spezialmaintg, ò punctuo Stefan Engler. El ò er detg: «Blers da nous èn loschs dalla nossa democrazeia directa, dalla nossa concordanza e digl noss pragmatissem politic.» Ma spezialmaintg er dalla nossa plurilinguitad. Lungatg seia betg simplamaintg en med da communicaziun, na el seia en’expressiun dall’identitad. «Chel tgi rancanoscha betg igl mies lungatg, rancanoscha savens er betg me», ò detg Stefan Engler an sies pled. Noua tgi igl lungatg svanescha, lò svanescha betg rar er la vousch. Per garanteir la solidaritad stoptga la varietad linguistica, culturala e sociala sa basar sen fermas instituziuns politicas, ò detg igl president digl Cunsegl digls cantuns.

Cun bravura manar igl Cunsegl digls cantuns

Daniel Albertin, igl mastral digl cumegn d’Albula/Alvra, ò er tutgia tranter igls amprems gratulants da Stefan Engler. El vigna a manar igl Cunsegl digls cantuns, las sessiuns ed er las sedutas cun bravura, valerous, real, cun respect ed onour ed er cun blera saveida. I seia naturalmaintg ena fitg gronda onour tgi Stefan Engler seia vaschign digl cumegn d’Albula/Alvra e da Surava, ò punctuo Daniel Albertin. Er chegl tgi pertotga la situaziun da Brinzauls seia adegna bung d’aveir a Berna tscherts lioms, bungs contacts e persungas cun ena tscherta peisa e forza politica. Gist tot chegl ins dastga er attribueir a Stefan Engler. Daniel Albertin ò er menziuno anvers la FMR tgi cun gist esser a Berna vegia el er nizigia la caschung da discorrer cun cunsiglier federal Albert Rösti pertutgont la situaziun da Brinzauls. El vegia scu adegna musso interess solidaric pigl cass Brinzauls, chegl tgi fetscha grond plascheir.

«Nous dastgain esser loschs»

Per Stefan Engler seia chel presidi digl Cunsegl digls cantuns bagn ena bela finiziun per la sia lunga veia politica, ena veira exemplarica, ò detg Reto Crameri, igl deputo tgi dereiva scu Stefan Engler er da Surava. «Nous dastgagn esser fitg loschs, dereiva igl nov president digl Cunsegl digls cantuns da Surava e dalla Val Alvra», ò detg Reto Crameri anvers la FMR. Seia el a Surava, alloura seia Stefan Engler per tots simplamaintg «Steffi» e betg igl politicher, mabagn egn da Surava e dalla Val Alvra, detg oter egn da nous, uscheia Reto Crameri. El è persvadia tgi Stefan Engler magna igl Cunsegl digls cantuns igls proxims dodesch meis an moda cunsenztgousa, exacta, cun chito ed adegna bagn preparo chegl tgi pertotga las tractandas ed igls affars. Reto Crameri giaveischa a Stefan Engler da tuttegna cattar anc taimp per sies hobis, cantar, tgatscha e sport scu grond fan digl HCD. Cunzont digl apéro era la successiun da Stefan Engler scu cun­siglier digls cantuns en tema. Per el vo chel uffezi a fegn igl 2027. En nom tgi è crudo an en cuntign è chegl da cunsiglier naziunal Martin Candinas.