Be in cristal è invendibel
Il settember 2025 han Jonathan Tarnutzer e sia partenaria Jrina Andenmatten avert ina butia da cristals a Stierva – Aschierakristall. La finamira saja da parter il plaschair per cristals cun tuttas e tuts, uschia il chavacristals passiunà oriund da Schiers.
Ins na sa strusch nua guardar, cura ch’ins entra en la nova butia Aschierakristall da Jonathan Tarnutzer e sia partenaria Jrina Andenmatten a Stierva. En la pitschna stanza cun ina maisina, duas sutgas ed in canapé cotschen sa preschentan enturn enturn tschients cristals e minerals en vitrinas da vaider. Tut quels spetgan dapi l’avertura da la butia ils 13 da settember 2025 da chattar in nov patrun u patruna – tuts danor in, sco ch’il chavacristals Jonathan Tarnutzer ha ditg envers la FMR: «Il sulet cristal ch’jau na vend betg è l’emprim ch’jau hai chavà. Quel è invendibel ed embellescha dal reminent er il logo dad Aschierakristall.»
Uschiglio saja la finamira bain da vender uschè blers sco pussibel, sco che Jonathan Tarnutzer ha ditg vinavant: «Jau hai grond plaschair dad ir a chavar cristals, ma medemamain da parter quest plaschair cun tuttas e tuts. Ils cristals duain vegnir tranter la glieud.» El saja in pau sco in postin che porta ils cristals da la muntogna tar la clientella.
«Igl è simplamain sa dà»
Questa lavur da postin fan il bostger da professiun e sia partenaria dentant be sco hobi. Insumma dettia strusch chavacristals da professiun, sco ch’el ha explitgà: «I dat forsa in tozzel che viva exclusivamain da quai en Svizra. Quai n’è pia betg la regla.» Ch’i dat tuttina inqual chavacristals professiunals, mussia dentant era ch’i po render.
Cun lur butia a Stierva èn Jrina Andenmatten e Jonathan Tarnutzer dentant tuttina sa decidids da cumenzar en in rom famigliar e senza squitsch, sco che la giuvna mamma ha ditg: «Igl è simplamain sa dà che nus avain pudì surpigliar questa localitad en la chasa, nua che nus abitain. Avant passa 20 onns è quai anc stà il Volg dal vitg. Ed igl è bel ch’i dat puspè vita en qua, per il mument dentant be sin dumonda.»
Mintga cristal ha in’istorgia
Da tegnair avert la butia regularmain na saja betg pussibel pervia da la lavur e lur poppin. Ma quai na saja era betg exnum tragic, uschia Jonathan Tarnutzer: «Jau prend gugent temp per la glieud che vegn en butia e raquint dals cristals. Mintga toc ha sia atgna istorgia e quella interessescha clientas e clients.»
La finala fetschia quai numnadamain la differenza tranter ils cristals che vegnan chavads commerzialmain en grondas minieras en ils Stadis Unids u en Brasilia e quels d’in chavacristals en il Grischun. «I na va betg mo per il cristal sco tal, mabain era per sia istorgia e valur emoziunala,» ha il chavacristals oriund da Schiers ditg en quest connex e declerà che la gronda part dals ses deriva dal Piz Beverin, vul dir bun 60 %. Ma el haja er inqual exemplar da la regiun, malgrà ch’ins na chatta be excepziunalmain cristals e minerals en la Val d’Alvra. I dovria dentant in pau experientscha pratica e perseveranza: «Ins sto chavar, chavar ed anc ina giada chavar – e mintgatant gartegi.»
Igl è ina passiun
A la fin dals quints basegni pia d’ina gronda passiun. E quella sent’ins tar Jonathan Tarnutzer immediat, cura ch’el raquinta da ses hobi. «Gia d’uffant era jau fascinà da cristals. Per propi m’ha la passiun dentant tschiffà, cura ch’jau hai accumpagnà in collega da lavur sin ina tura da chavar cristals», ha el fatg a savair.
Per Jonathan Tarnutzer èn ils cristals dentant era dapli che be objects estetics. El ha numnadamain era fatg ina furmaziun sin il champ da craps da guarir: «I n’importa betg, sch’ins crai en quai u betg, ma en ils craps èsi ina forza ed energia curativa.» Ed era quella partess el gugent cun dapli glieud sco er auter dapli. Aschierakristall venda numnadamain era culaunas ed auters «products genuins per dar vinavant il plaschair d’insatge fisic en temps digitals».
Gust da leger dapli?