«Sche jau na sent betg pli la tensiun, lura stoss jau chalar»
Per Marie Louise Werth e sia band ha cumenzà il temp il pli intensiv da tut l’onn. Per la 19avla giada è ella sin turnea cun in program da Nadal. Quest onn sut il motto «Licht der Weihnacht – Glisch da Nadal». Cun in program varià s’allegran la chantadura, oriunda da Mustér, e sia band da pudair delectar lur public e gia festivar in zic Nadal cun lur concert, tranter auter lura ils 20 da december 2025 a Landquart. A la FMR ha Marie Louise Werth tradì, tge ch’è per ella il minz dal temp da Nadal.
Il pli tard dapi l’Eurovision Song Contest da l’onn 1989 enconuscha il mund rumantsch ils Furbaz e lur chantadura da Mustér, Marie Louise Werth. Dapi il hit «Viver senza Tei» è dentant passada bler’aua giu dal Rain, respectivamain bleras notas èn vegnidas chantadas da Maria Louise Werth – cura cun ils Furbaz, cura cun sia atgna band e cura cun furmaziuns grondas e furmaziuns da brass, Maria Louise Werth – u «Milly», sco ch’ella vegn era numnada – na stat betg savens salda. Ella viva per e da la musica, sco chantadura, pianista, magistra e coach. Ina chaussa è per ella dentant fitg impurtanta, e quai èn las grondas emoziuns durant il temp d’advent e da Nadal, sco ch’ella ha raquintà a la FMR.
FMR: Marie Louise Werth, quest onn giais Vus per la 19avla giada sin turnea durant il temp d’advent. Pertge è quest tema e quest temp per Vus uschè impurtant?
Marie Louise Werth: Nadal – e quai n’è gea betg mo per mai uschia – Nadal vegn mintg’onn puspè. Da quai na pon ins betg scappar. Quai è la gronda festa da l’amur ed ins senta ch’igl ha blera tensiun en l’aria. I va per grondas emoziuns, dapli che durant autras stagiuns. E quellas emoziuns èn impurtantas ed han ina gronda valur per far musica. Perquai na datti per mai betg in meglier mument dad intensivar anc las emoziuns cun chanzuns da Nadal. Lura avain nus era in public che taidla e giauda bler pli intensivamain la musica durant quest temp. Ed jau m’allegr mintg’onn puspè da nov. Cler ch’igl è in temp intensiv. Ma jau na less betg desister e stuair star a chasa durant quellas emnas. Perquai che gist jau sco single m’allegr fitg da vesair fatschas enconuschentas e da pudair celebrar la musica cun il public e cun la band. La fin finala dattan quests concerts er adina puspè novs impuls.
Ma sche Vus as fatschentais bunamain tut l’onn cun Nadal – na datti betg in mument, cura che Vus avais avunda?
Nadal n’è per nus betg mo il december. Jau cumenz gia durant il schaner a reservar las differentas localitads, sco p.ex. baselgias e salas per ils concerts da Nadal quel onn. E lura cumenzain nus per il solit enturn il mais da settember cun il concept, vul dir cun studegiar tge novas chanzuns che nus vulain chantar e co concepir quellas. Durant l’october trenescha mintgin per sasez ed ensemen studegiain nus, sche nus prendain or dal repertori existent anc in pèr tocs ed uschia sa sviluppa il program pass a pass. Pia èn ins schon fatschentà pli u main durant l’entir onn cun questa turnea da Nadal. Ma cura ch’i cumenza a vegnir pli datiers, il november ed il december, na poss jau bunamain betg pli star salda.
Sche Vus essas mintg’onn sin turnea da Nadal – quant impurtant è quella festa per Vus privat e co festivais Vus Nadal?
Cur che mes geniturs vivevan anc, eri per mai cler ch’ils 24 da december èsi da pachetar la tastga, ir si Mustér e far Nadal cun els. Nus chantavan «Clara notg» e laschavan gustar las bunas pastetas da charn da mia mamma. Nagut auter. E gia durant il temp cun ils Furbaz n’avain nus mai dà in concert ils 24 da december. Lura vulevan adina tuts simplamain pudair star ensemen cun lur famiglias. Dapi che mes geniturs èn morts hai sa dà che mia sora, che stat dal reminent be gist trais minutas davent da mai a Sarnen, ha cumenzà ad envidar mai tar ella e sia famiglia. Ed uschia hai jau grond gust che nus pudain passentar ensemen la festa da Nadal sco auters era: Nus mangiain bain, chantain e pachetain ora ils pacs e laschain passar revue quai ch’è capità durant l’onn.
La turnea da Nadal ha gia cumenzà cun inqual concert, forsa pudais Vus tuttina anc tradir tge che Vus avais fatg anc l’ultim mument avant che ir sin il palc?
Jau m’occup anc fitg ditg cun la successiun da las chanzuns è ma dumond, sche il program è bun uschia. Quai tegna aut la tensiun tar mai tochen la fin. Il program e la successiun da las chanzuns pon la fin finala decider, sche la saira vegn buna ni lungurusa ni insumma co che l’atmosfera è lura. La successiun ed il fil cotschen tras il program èn per mai ina chaussa enorm impurtanta. Jau less numnadamain porscher – schebain era plitost a la zuppada – sco ina pitschna istorgia tras tut la saira. E lura èsi natiralmain impurtant da restar fitta – vul dir che jau na poss betg avair il paunin ed il tschintger, curt avant ils emprims concerts na poss jau betg esser sin mintga party. Lura n’accept jau nagins invits e guard da durmir avunda. Ed jau guard era che la band ed jau, che nus hajan ensemen in bun spiert da team. Quai faschain nus cunzunt cun noss chat da WhatsApp. Uschia bajegiain nus era si in zic la tensiun avant che ir sin il palc.
Quai vul dir che Vus sentis tuttina, era cun Vossa gronda experientscha, anc ina tensiun avant la show?
Gea, sche jau na sent betg pli quella tensiun, lura stoss jau chalar. Quai è sco tar ils profis da sport. Quels ston vulair gudagnar ni ston vulair far ils goals, uschiglio èsi pli prudent da restar a chasa. Jau vuless delectar la glieud e less porscher ina bella saira cun mia band. E quella tensiun fabritgain nus si. Quai è ina tensiun che jau hai gugent e ch’è il non-plus-ultra da mes job, da pudair dar vinavant quella emoziun.
In pèr emoziuns avais Vus gia pudì reparter cun Voss concerts. Ina data durant questa turnea è en il Grischun. Èn quai puspè autras emoziuns per Vus?
Nus ans allegrain fitg da vegnir en il chantun Grischun. L’entira band ed jau spetgain vess da pudair dar il concert ils 20 da december a Landquart. Il pli grond gust avain nus, sche nus pudain far in plaschair a noss public, uschia che la glieud ha gust da vegnir a far Nadal cun nus.
E lura suenter Nadal – avais Vus lura puspè gia plans per quest onn che vegn?
Gea, proxim onn vegn jau durant il mais schaner en il Peru. Trais emnas vegn jau a lavurar tar mes arranschader ch’è emigrà en il Peru cun sia famiglia. Quai n’hai betg dà savens, che jau sun stada davent uschè ditg per lavurar vi da mia musica. E lura avain nus l’onn che vegn noss 20avel giubileum da las turneas da Nadal – e per quel scopo vuless jau schon anc preparar ina surpraisa.
Gust da leger dapli?