«Igl ei in cudisch multisensoric»
La Surselva Romontscha presenta quels gis il cudisch d’affons «Camillo» da Riccarda Camenisch. La mussadra da Laax ha scaffiu in’ovra plein colur e veta, el center ei la figura principala, il cameleon Camillo. Riccarda Camenisch ha fatg las illustraziuns, scret ils texts e cumponiu las 14 canzuns.
«Camillo – il cameleon el mund magic dallas canzuns» ei il tetel dil cudisch. Riccarda Camenisch raquenta la historia digl animal dalla dschungla che stat bugen a sulegl sin siu rom preferiu. El siemia da loghens jasters e nunenconuschents. Il cudisch ei nunconvenziunals ed innovativs. La FMR ha discurriu cull’autura.
Il product che Vus haveis presentau il schaner alla radunonza generala dalla Surselva Romontscha ei ussa sin meisa. Tgei scheis Vus dil resultat final?
Riccarda Camenisch: Jeu sun fetg cuntenta. Igl ei dapli ch’in cudisch cun ina cuviarta ed 80 paginas cuntegn. Cun realisar quei project hai jeu astgau far ina massa experientschas e crescher fetg persunalmein. Jeu hai plascher ch’il process ei culaus aschi lev, tgunsch e positiv. Miu pli grond plascher ei ch’jeu astgel schenghegiar ina massa canzuns als affons.
Ei gliez la finamira principala dil project «Camillo»?
Miu intent eis ei da schenghegiar als affons las canzuns ed il plascher da cantar. Buca mo ad els, era a carschi. Semplamein tut tgi che ha plascher e ch’ei aviarts per munds ed emoziuns.
Era ils carschi plidenteis Vus, eis ei buca mo in cudisch d’affons?
Bein, en emprema lingia eis ei naturalmein in cudisch per affons. Jeu hai era creau las canzuns per mia lavur en scoletta. Jeu tratgel ch’il cudisch vegni a plidentar era carschi ch’ein aviarts da far in viadi sco quei che Camillo fa. El fa in viadi alla tscherca da siu vér esser, sia glisch interna, ni sia atgna identitad.
Da siu exteriur sepresenta il cudisch cun in bi frontispezi. Saveis explicar zatgei special dil cuntegn?
En quella fuorma dat ei el territori romontsch aunc negin cudisch per affons. La historia dil cameleon Camillo ei concepida tut auter ch’in cudisch convenziunal. Igl ei in cudisch multisensoric. Quei munta ch’il lectur vegn plidentaus sur plirs canals. Inagada eis ei las illustraziuns che plidentan gl’egl. Lu denton era las historias ch’ins sa tedlar ni leger. Lu cuntegn el 14 canzuns ch’ins sa gest tedlar e che han connex culs maletgs. Aschia vegn era gl’aspect emoziunal plidentaus a tgi che astga tener enta maun il cudisch. Cun tut quels mieds dat ei la pusseivladad da s’approfundir e far patratgs.
Sch’ins teidla las canzuns, aud’ins vuschs enconuschentas, per exempel Chiara Jacomet e Gino Carigiet. Co ei quella cooperaziun sedada?
Gl’emprem stoi jeu puntuar ch’igl ei stau ina grondiusa cooperaziun cul producent da musica Manfred Zazzi. En siu studio a Turitg havein nus registrau la musica. Sper Chiara Jacomet, Gino Carigiet, Lucas Schwarz ed jeu ha era Dario Hess dau la vusch per las canzuns da Camillo. Jeu mezza hai cumponiu e scret tut ed els, sco musicists romontschs, ein stai promts da cooperar. Mintgin ha survegniu las canzuns ch’ein s’accordadas culla persunalitad. Dario Hess per exempel ei s’identificaus nungetg culla canzun dils pirats ed ha saviu transponer quella sco ei s’auda. Contribuiu musicalmein el studio ha dil reminent era il musicist Rolf Caflisch.
Il territori romontsch associesch’ins cun in capricorn, ina muntaniala ni in auter animal dallas muntognas. Daco haveis tscharniu il cameleon?
Jeu hai elegiu il cameleon sapientivamein sco figura empalonta dalla historia. Las canzuns tractan differentas tematicas, differents munds, colurs ed emoziuns. Ellas ein era fetg variontas. Il cameloeon ei quei animal che sa propi midar colur ed ir senza difficultads en differents munds e scenas. Perquei eis el la figura ideala per colligiar tut las differentas canzuns e far ordlunder enzatgei homogen.
Il product ei sin meisa. Co s’imagineis Vus ch’il cudisch cun siu cuntegn innovativ ed attractiv anfli la via en scolettas, famiglias e casas romontschas?
Gia l’entschatta november hai jeu astgau presentar Camillo e dar in cuors allas persunas d’instrucziun dallas scolettas. Cun quella caschun hai jeu astgau dar impuls e motivar da duvrar quei mied niev ch’ei a disposiziun. Lu vegnel jeu a presentar il protagonist Camillo alla vernissascha dil cudisch ch’ei vendergis, ils 12 da december a Laax. Quei fagein nus cun canzuns ord il cudisch. Silsuenter sperel jeu naturalmein ch’il cudisch fetschi plascher e vegni duvraus stediamein.
Gust da leger dapli?