«Jeu less prender peda per dar adia»
Yvonne Monn, l’ustiera dalla Cruna da Sumvitg, banduna il menaschi suenter siat onns. Ella mira anavos cun dabia satisfacziun sin sia incumbensa e selegra sin ina nova fasa dalla veta. La Cruna resta pli mument vinavon aviarta cun ina purschida reducida.
«Ils 31 da december 2025 ei miu davos gi.» Il davos gi per Yvonne Monn sco ustiera dalla Cruna a Sumvitg. Serrar la Cruna vegn l’ustiera pli probabel enzacu viaden egl emprem gi digl onn niev. Yvonne Monn discuora da situaziuns fetg emoziunalas duront ils davos gis sco ustiera. «Biars da mes hosps vegnan speraso per dar adia.» In segn dad engraziament e renconuschientscha per l’ustiera che tgamuna la Cruna dapi siat onns. La Cruna ei ina ustria dil vitg sco quei che l’ustiera gi. Sper il menaschi ordinari ha ei dau fiastas da famiglia, radunonzas, sentupadas d’uniuns e magari era in ni l’auter passant sin via dalla val si ni giu. «Enqualga ei in hosp d’ordvart vegnius sin recumandaziun e quei ha secapescha fatg plascher.»
In menaschi da famiglia
Daventar ustiera era atgnamein buca stau francau el plan da veta dad Yvonne Monn sco quei ch’ella declara alla FMR cuort avon la fin digl onn. «Jeu sun sco buoba stada tscheu e leu en plazza en ina ustria.» S’annunziada da surprender la Cruna eis ella avon varga siat onns sin in inserat. Yvonne Monn gi da haver ponderau cun autras dunnas da surprender l’ustria. «Nus essan gia lu sedumandadas co quei fuss, sche Sumvitg havess tuttenina buca pli ustria.»
La finala ha Yvonne Monn tuttina surpriu la Cruna persula. Menar ina ustria dil vitg persula ei denton buca pusseivel: «Jeu hai giu bia sustegn da mia famiglia.» E senza quei sustegn famigliar eis ei buca pusseivel d’exister. Igl um Martin Monn ei dabia staus en acziun en cuschina, ils agens affons ein stai integrai el menaschi ed ina sora dad Yvonne Monn ei medemamein s’engaschada stedi. «Jeu hai giu duas, treis dunnas che jeu hai saviu clamar tenor basegns.» L’ustiera sezza ha luvrau il pli bugen en cuschina. Ella gi che quei era all’entschatta da siu engaschi sco ustiera insumma buca schia. «Quei ei sedau cul temps.»
Esser flexibels
Yvonne Monn gi da buca haver fatg experiments en cuschina, creativitad ei tuttina stada dumandada. Sco da Silvester digl onn vargau nua che la Cruna ha surviu ina tschavera cun nov tratgas. «Nus havein purschiu in viadi culinaric tras la Cadi.» In viadi cun tratgas cun products indigens.
Uonn survescha la Cruna da Silvester in menu empau pli mudest. Chili con carne sco quei che l’ustiera tradescha. «Jeu less haver peda per ils hosps e per prender cumiau.» Prender peda per ils hosps ei ina dallas incumbensas principalas dad ina ustiera, manegia Yvonne Monn. Ed esser flexibla viers ils giavischs dalla clientella. La lavur d’ustiera ei pretensiusa e magari stregna gest neu dalla preschientscha. «Quei ei aschia, era sche jeu hai teniu liber dus gis per jamna.» Yvonne Monn plidenta biaras bialas uras da cuminonza ch’ella ha gudiu culs hosps. Cun giuven e vegl vid meisa rodunda che han bugen tratg in e l’auter tras il tschariesch.
«El decuors digl onn vargau sun jeu sedecidida da calar.» Era perquei ch’ins sto sco ustiera adina puspei desister da far part alla cuminonza ed alla veta da famiglia. «Egl onn niev fetg jeu inaga dus meins pausa.» La Cruna cuntinuescha egl onn niev cun in menaschi reduciu e cun ils possessurs dalla Cruna Norbert e Zita Bass sco ustiers. Silmeins entochen la fiasta da sogn Mudest miez zercladur. Ina fiasta nua che la Cruna gioga ina impurtonta rolla. E suenter resta igl avegnir dalla ustria dil vitg da Sumvitg incerts.
Gust da leger dapli?