Dis da fiasta senza zenn grond

Sco adina han ils zenns dalla baselgia parochiala da s. Gions a Mustér clamau ils 24 da december 2025 al survetsch divin dallas 17.00. Mo vonzeivi ha il zenn grond piars sia vusch. «Nus eran semtgai pil survetsch divin. Lu hai jeu udiu ina curiosa canera e cuort suenter ei il zenn grond buca pli staus d’udir», di Gion Tenner che seseva all’orgla per intunar la messa festiva da vigelgia Nadal.

Il battagl ei ruts

In’uatga el clutger pli tard per mirar daco ch’il zenn grond tuchi buca pli ha lu sligiau il legn. «Il battagl ei ruts permiez e sedistaccaus dil zenn. Quei toc cun ina peisa denter 80 e 100 kg ei curdaus e ha perforau dus plantschius cun aissas da mintgamai 5 cm avon ch’el ei sefrenaus denter ils quaders d’in tierz plantschiu», di Gion Tenner ch’ei buca mo organist dalla pleiv, mobein era responsabels per las immobilias da quella. Fuss il battagl curdaus era atras il tierz plantschiu havess el saviu caschunar grond donn vid igl indrez dall’ura baselgia. «Gnanc da patertgar tgei che fuss schabegiau sch’el fuss curdaus dalla vart ora atras la finiastra dil clutger», constatescha Gion Tenner. La part sisum dil battagl penda aunc adina vid il zenn, mo damai che la part principala che procura pil tun ei curdada, resta il zenn grond ord funcziun pil mument. Igl entir battagl ha ina peisa da rodund 200 kg.

Francau il battagl

Ina gruppa dils pumpiers ha allura francau la part dil battagl ch’ei curdada. «Quei ei buca stau aschi sempel, damai ch’igl ei fetg stretg el clutger. Mo lu era perquei che quei toc ha dabia peisa ed ins sa strusch co tschappar en el», di Gion Tenner. En quater seigi ei tonaton reussiu da fermar e segirar el sin in quader. Ils 6 da schaner 2026 vegn in’interpresa da zenns a prender investa dil donn e prender mesiras per construir in niev battagl. Allura vegn ei ad esser necessari d’alzar quel cun ina tschaghegna sisum il clutger e montar el vid il zenn grond. Medemamein ston ils plantschius donnegiai vegnir reparai. Con ditg ch’ei va entochen ch’il battagl niev ei montaus el zenn grond ha Gion Tenner buca saviu dir.

Zenn da 1916

«Jeu sai buca seregurdar d’in semegliont schabetg cheu tier nus. Apparentamein capeta quei tonaton ina ga ni l’autra», di Gion Tenner. L’interpresa che seigi vegnida contactada seigi confruntada cun in semegliont schabetg a Mels. Il temps dallas fiastas da Nadal ein ils zenns savens en funcziun e la probabilitad ch’enzatgei semegliont sa capitar, ei secapescha pli gronda lu. Il zenn grond dalla baselgia parochiala da s. Gions a Mustér datescha da 1916. Incaps hagi ei mai dau cul zenn dapi lu. «Avon 16 onns havein nus revidiu igl entir tuchiez e viult ils zenns per 1/8. Quei ei necessari per ch’il battagl tucchi buc adina la medema part dil zenn», constatescha Gion Tenner.