«Nossa chasa maina ün pa ajer frais-ch illa regiun»
Duos ons sun passats daspö cha l’Hotel Scuol Palace a Nairs ha davo lunga serrada darcheu drivi sias portas – na be sco hotel, ma eir sco lö d’inscunter e per evenimaints culturals, sco lö accessibel per giasts d’utrò e per la glieud indigena. Ün discuors cul directer da la società gestiunaria Gaetano Romano e cun Chloé Müller e Lea Hummel, las respunsablas per evenimaints ed occurrenzas culturalas.
Sco lö per «cura e cultura» vaiva l’Hotel Scuol Palace cuort davo Nadal 2023 drivi darcheu sias portas davo üna renovaziun e divers ons cha la chasa d’eira be plü ün lö vöd cun gronda istorgia. Tino Andri, Julia Brändle e Cinzia Regensburger vaivan quella jada surtut la gestiun e revitalisà l’edifizi istoric. Na be cun üna sporta d’hotel, ma eir cun concerts ed otras occurrenzas culturalas, cun lavuratoris da sandà ed üna sporta gastronomica per giasts d’utrò e visitaduras e visitadurs indigens. Lur ingaschamaint ha lura però chatta davo ün on üna fin dandetta. «Per focussar sün üna professiunalisaziun dal manaschi d’hotel», sco cha’l possessur dal Scuol Palace, l’American Avi Nakash, vaiva quella jada spiegà sün dumonda da la FMR, «e sainza intenziuns malignas invers ils anteriurs mainagestiuns.»
Il concept es restà, la gestiun ha müdà. Ed id es gnü ün pa plü quiet intuorn il Scuol Palace. Ün discuors cul directer da la società gestiunaria Gaetano Romano e las respunsablas per evenimaints ed occurrenzas culturalas, Chloé Müller e Lea Hummel, davart lur experienzas illas duos stagiuns passadas e lur intenziuns pel futur.
FMR: Co guardan Els inavo süllas ultimas duos stagiuns?
Chloé Müller: La stagiun d’inviern d’eira davo il müdamaint illa gestiun da l’hotel intensiva, güst al cumanzamaint. Intant s’ha la situaziun però stabilisada. Nus vain gnü üna fich buna stagiun da stà, cun bleras nozzas, festas da famiglia ed otras occurrenzas.
Lea Hummel: Dürant l’eivna d’eira ün pa plü quiet, ma praticamaing mincha fin d’eivna giraiva alch i’l Scuol Palace. Quai d’eiran occurrenzas privatas ed adüna darcheu eir publicas sco concerts, prelecziuns e workshops. E lura eir occurrenzas plü grondas sco ün festival da tango cun passa 200 partecipantas e partecipants. O il Multiplay-Festival cun raduond 500 visitaduras e visitadurs. I giraiva propa bain, tanteraint nu gnivna bod na plü davo cun trattar tuot las dumondas ed annunzchas.
Gaetano Romano: L’on 2025 vain nus plü co redublà nos schmertsch in congual cun l’on 2024. Ed il trend es adüna amo creschaint.
L’impreschiun chi saja gnü ün pa plü quiet a Nairs, quella es dimena fosa?
Lea Hummel: Invers inoura haja forsa fat l’impreschiun chi saja gnü plü quiet, nus nu vain tscherchà las lingias grossas. Ma sco manzunà, pro nus han gnü lö propa bleras occurrenzas i’ls ultims mais. Eir nossa bar d’eira adüna averta. E listess riva eir uossa minchatant amo glieud quia chi dumonda tuot stutta: «Es l’hotel darcheu avert?» Nus nu vain neir ingüna explicaziun plausibla per quai.
Ma tuot in tuot fan Els ün bilantsch positiv?
Chloé Müller: Per la stagiun da stà in mincha cas. Dürant quella vaina ospità eir bleras occurrenzas privatas chi nu sun gnüdas propagadas publicamaing, perquai nu s’haja forsa neir na s’inaccort da quellas.
Lea Hummel: I s’ha intant confermà cha quist lö es bain adattà ed eir dumandà sco hotel e località per evenimaints. Quai es üna buna basa per ans sviluppar.
Deriva la dumonda primarmaing d’utrò o interessa Lur sporta eir localmaing?
Lea Hummel: Nus fain il pussibel per reguardar tuot las dumondas per occurrenzas. Quellas derivan tant our da la regiun sco d’utrò.
Gaetano Romano: Nus vain ün grond interess da collavurar culla regiun. L’hotel s’inclegia eir sco inragischà localmaing. Al principi december ha per exaimpel gnü lö pro nus ün concert dal chantadur rumantsch Mattiu, pro quel han gnü eir Cinzia Regensburger ed ün cor cun uffants da la regiun üna rapreschantaziun. Quai d’eira üna da las occurrenza chi s’ha clermaing drizzada ad ün public indigen. E da quella sort occurrenzas han lö pro nus adüna darcheu.
Es quai ch’Els fan quia plütöst ün’ütilisaziun intermediara o han Els üna perspectiva a lunga vista?
Chloé Müller: Nus elavurain uossa fingià dumondas ed occurrenzas per l’on 2027.
Gaetano Romano: Nossa perspectiva es il 21avel tschientiner … Spass a part: Natüralmaing nu’s saja mai che chi capitarà, ma nus vain üna perspectiva a lunga vista. Eir scha nus nu contestain chi’s tratta intant amo adüna d’ün proget in elavuraziun e chi dà amo bler da far. Ma il proget as sviluppa, vain realisà pass per pass. La sporta da wellness da l’hotel es darcheu in vigur. Nos hotel es ün dals pacs cun ün bogn cuvernà illa regiun, eir quel es intant darcheu in funcziun. E nus ingrondin nossa sporta gastronomica. Sper il restorant indic Nimaya daja quista stagiun d’inviern ün’ulteriura sporta. Eu less eir manzunar amo cha nus agin cul consens dal proprietari. El es persvas da nos concept e til sustegna eir.
Lea Hummel: Tenor mai nun es quai insolit chi’s douvra al principi duos, trais ons per provar oura tscherta roba. In quella fasa nun es forsa tuot amo perfet, ma quai tocca lapro e nun es nosch. Cur chi s’ha provà oura differentas sportas as riva in üna fasa plü a lunga vista cun mans e peis. Nus lain esser üna chasa chi’d es averta per tuottas, tuots e tuot. E las experienzas cha nus vain fat intant muossan cha quai funcziuna vairamaing eir bain.
Il Scuol Palace es d’üna vart hotel e lö da cultura – e da tschella vart es la part vers ost da l’edifizi amo incultivada. Daja plans per revitalisar eir quella part da l’hotel?
Gaetano Romano: Intant es quai pür amo üna reserva da fabrica. Ma nus eschan fingià daspö l’on 2022 landervia da ponderar, co chi’s pudess ütilisar la part vers ost da l’edifizi per üna sporta da sandà. Ma quai dürarà amo ons, quai es ün’intenziun a lunga vista. E scha la Büvetta vain uossa lura eir restorada, lain nus resguardar eir quai pro’l svilup da nossa sporta. Quai füss lura il retuorn al origen, adattà al preschaint. Sandà es ün megatrend dal 21avel tschientiner. E quel as lascha bain cumbinar cun cultura e divertimaint.
Lea Hummel: Vairamaing es tuot fingià avantman in quist lö. I nun es necessari d’inventar tuot nouv, i’s po eir retuornar a l’idea d’origen. I’s disch bain eir chi’s dess includer l’istorgia per rivar inavant. A mai para important da na be far ponderaziuns davart l’hotel, ma dad includer tuot l’areal da Nairs i’ls plans. La collavuraziun cul center da cultura – ed eu sper bainbod eir culla Büvetta — am sta a cour. Il potenzial da quist lö cumpiglia l’aspet artistic e quel da sandà. Eu salüdess, sch’eir las funtanas tschüffessan darcheu daplü attenziun. La Büvetta d’eira il center dal turissem da cura illa regiun. Ed id es ura e temp da tilla revitalisar darcheu.
Sch’Els discuorran dad ingrondir l’aspet da sandà, a che sporta pensan Els lura?
Gaetano Romano: Quai es intant amo avert e dependa eir ferm da quai cun chi chi’s collavura. Imaginablas sun collavuraziuns tant cun partenaris regiunals sco cun partenaris internaziunals. L’idea da basa es: Illa part vers ost da l’edifizi dess esser la sandà i’l center. Nus lain ütilisar quella part per üna sporta cha nus nun offrin intant amo intensivamaing: Wellness, sandà, programs da «longevity». Tuot che chi nu pretenda intervenziuns medicinalas ma serva a la sandà es imaginabel. Ünsacura saran lura apunta eir darcheu accessiblas tuot las funtanas d’aua forta a Nairs. Intant es quai be il cas pro la funtana Carola.
Co es Lur relaziun cullas instanzas politicas e turisticas da la regiun? Ha lö ün barat cun quellas?
Chloé Müller: Eu dschess cha quel barat vain adüna plü intensiv. Sco ün dals pacs albiergs illa regiun vain nus l’avantag da pudair metter a disposiziun d’ün mumaint a tschel blers lets. Güst pro occurrenzas plü grondas sco la coppa mundiala da snowboard a Scuol collavurain nus perquai strettamaing cullas organisaziuns turisticas. Nus vain l’infrastructura per ospitar tuottüna blers giasts e pudain eir organisar occurrenzas per gruppas plü grondas. Pro la prosma coppa mundiala da snowboard nun es quai amo previs concretamaing, ma perche na arrandschar quia pro nus üna jada eir üna premiaziun?
Gaetano Romano: Nus stain eir directamaing in contact cul cumün chi’ns supporta fermamaing. Il barat cullas instituziuns ans es fich important ed ans güda eir.
Chloé Müller: Eu less eir amo agiundscher cha nus contribuin eir a l’attractività da la regiun turistica cun nossa sporta. Nossa chasa maina ün pa ajer frais-ch ed ün oter public illa regiun. Scha nus organisain ün festival da tango, imprenda ün’otra cliantella a cugnuoscher nossa regiun. E nus sperain natüralmaing cha quella tuorna lura darcheu plü tard. Na in prüma lingia pro nus, ma illa regiun.
Ün dischavantag sarà per Els però il lö da l’hotel. Daja l’intenziun cha Nairs es ünsacura eir darcheu ragiundschibel cul trafic public?
Gaetano Romano: Dürant l’inviern passa il bus da sport ses jadas al di eir quia a Nairs, là eschan nus dimena bain ragiundschibels. E pels giasts da l’hotel spordschain nus eir ün shuttle. Ma eir la colliaziun a la rait dal trafic public dürant tuot l’on es in discussiun. Quai dürarà però amo ün temp, là sun invoutas eir instanzas chantunalas. Ma id es sgüra da resguardar: Intant es quia a Nairs avantman l’hotel e’l center da cultura. Scha la Büvetta es lura ün di eir darcheu averta, saraja amo plü important chi’s riva a Nairs eir cul trafic public. Nus vain il plain sustegn dal cumün per gnir darcheu collià a la rait dal trafic public.
Chloé Müller: E pro occurrenzas culturalas spordschain nus da nouv ün «bus da cultura» chi maina il public ün’ura avant cha l’occurrenza cumainza da Scuol pro nus a Nairs – e davo darcheu inavo a Scuol.
Per finir: Quant optimistic sun Els cha quist proget funcziuna? Ch’Els As pon etablir a lunga vista?
Gaetano Romano: Schi’s lascha dvart las investiziuns illa infrastructura, lura scrivain nus fingià uossa cifras nairas. Eventualas famas da nossa mort sun evidaintamaing exageradas. (ria)Amo nun es realisà tuot quai cha nus vain intenziunà. E nus staran far amo blers pass. Ma tuot es instradà ed as sviluppa illa dretta direcziun. Eir sch’intant nu’s renda amo minchüna da nossas occurrenzas culturalas: Quella sparta es part e restarà part da nos concept, quella tocca pro nossa identità.
Lea Hummel: Ed id es in nos interess chi dà vita in chasa. Nus vain fin uossa adüna chattà üna via. Nus tuots vain lavurà vi da la bar, vain puli, eschan sezzats davo la recepziun. Intant eschna üna squadra bler plü gronda, in quella cha tuottas e tuots as pon concentrar sün quellas cumpetenzas ch’els portan aint il team. Eu sun clermaing persvasa cha quist proget po funcziunar.
Chloé Müller: Nus eschan ün tröp multifari da glieud talentada chi’s cumplettescha bain. Quai fa oura a nus. Nos potenzial nun es amo lönch na trat a nüz dal tuot.
Il trio al timun da l’hotel istoric
Gaetano Romano viva daspö il 1993 illa Villa Victoria güst dasper l’Hotel Scuol Palace. El es amo fin prosma stà professer per sociologia illa facultà da scienza culturala e sociala a l’Università da Lucerna e formalmaing il directer da l’hotel. Intant s’ha el ingaschà voluntariamaing per l’hotel sper sia professiun. «Oriundamaing vaiva eu la rolla d’intermediatur tanter il possessur da l’hotel e la gestiun, uossa suna respunsabel eir per dumondas strategicas», disch il professer. Davo sia pensiun prosma prümavaira voul el s’ingaschar amo plü intensiv a Nairs.
Chloé Müller es rivada dürant la pandemia da corona sco gastronoma in Engiadina. Avant bundant duos ons vaiva ella güdà sco voluntaria pro l’avertüra da l’hotel. «Eu m’ha subit inamurada in quista chasa», quinta ella, «ed am n’ha lura peu à peu ingaschada vi e plü quia.» Intant es ella co-respunsabla per la sparta d’evenimaints e fa lavurs administrativas ed organisatoricas per l’hotel.
Lea Hummel cugnuoscha il lö a Nairs daspö sia infanzia, es però rivada plütöst per casualità i’l Scuol Palace. «Oriundamaing d’eira eu scenografa ed architecta d’interiurs e n’ha lavurà a Basilea in ün büro specialisà sülla reütilisaziun ed ütilisaziun intermediara d’areals bandunats.» Pro üna festa in l’hotel ha ella imprais a cugnuoscher als anteriurs mainagestiuns e decis ch’ella vöglia sustegner lur visiun per revitalisar l’hotel istoric. Insembel cun Chloé Müller organisescha Lea Hummel uossa ils evenimaints e las occurrenzas culturalas i’l Scuol Palace. (fmr/mst)
Gust da leger dapli?