«Aschia constat il mund per mei»

«Jeu vulessel dir che per mei constat mia veta aschia sco igl ei», di Nadia Negrini all’entschatta dil discuors culla FMR. «Jeu haiel in plaz da lavur ideal sco fisioterapeuta en ina clinica da rehabilitaziun a Walzenhausen ed jeu haiel cattau avon sis onns miu domicil preferiu a Sagogn.» Sco ils biars Grischuns e las biaras Grischunas che bandunien lur vallada, laschi era ella secapescha encrescher per la Bergaglia, raquenta la dunna che ha era dirigiu plirs onns in chor mischedau en sia patria. Ella hagi era luvrau a Sogn Murezzi. «Mo leu haiel jeu sentiu ch’jeu vulessel aunc veser enzatgei auter e sun lu ida a Walzenhausen. Empau pli tard cun encurir tschadilà ina habitaziun essan miu partenari ed jeu setschentai a Sagogn.»

«Miu bab»

Nadia Negrini raquenta da sia affonza en in uclaun ella vischinonza da Stampa amiez la Bergaglia. Ella ei carschida si senza fargliuns, mo en in uclaun cun entgins buobs vischins. «Quei ha giu gl’avantatg ch’jeu haiel empriu da sedustar e forsa era ch’jeu haiel survegniu ina ferma veglia.» Nadia Negrini resda era dallas bialas aventuras ensemen cun siu bab ch’ei sedisgraziaus da giuven e dapi lu ella sutga da rodas. «Jeu haiel adina enconuschiu miu bab cun siu impediment. Sco affon pli grond haiel jeu accumpignau el savens ella terapia. Leu sun jeu vegnida per l’emprema gada en contact culla fisioterapia ch’ei daventada miu mistregn.»

«Mia preda»

Igl onn 2013 ei Nadia Negrini – sco giuvna catschadura passiunada – stada envidada en l’emissiun Aeschbacher da SRF. Leu ha ella raquintau a Kurt Aeschbacher da sias aventuras da catscha ensemen cun siu bab. Ad interim ein dudisch onns da catscha vargai dapi l’emissiun da televisiun. E Nadia Negrini raquenta cun anim da sias duas tscharvas ch’ella ha sittau il medem mument avon paucs onns. «Quei di da catscha vegnel jeu mai ad emblidar. Suenter ch’jeu haiel giu sittau l’emprema tscharva amiez in prau ei la secunda vegnida encunter a mi enstagl da fugir en tschella direcziun. Aschia haiel jeu gest saviu sittar quella sco secunda.»

«Miu lungatg»

«Il lungatg ed il cant colligian mei era oz cun mia patria.» Nadia Negrini di ch’ella hagi dirigiu il Coro misto di Bregaglia entochen avon dus onns. El chor hagi ei buca mo dau la caschun da cantar, mobein era da cultivar il lungatg-mumma. «Oz eis ei surtut il lungatg sin distanza che colligia mei cun mia patria. Jeu sun pli pauc en Bergaglia, mo jeu telefoneschel bia cun mia parantella, surtut cun mes geniturs. Ed aschia saiel jeu adina puspei discuorer miu dialect bergagliot.»

«Mes hobis»

Ses hobis seigien ina part impurtonta da sia veta, declara Nadia Negrini, la cantadura, dirigenta, pura da nuorsas, catschadura ed observadra d’utschals. «Duront il temps dil coronavirus havein nus buca saviu ir a cantar. En quei temps haiel jeu perquei  entschiet ad observar ils utschals ch’ins vesa cheu a Sagogn.» Daferton seigi l’ornitologia daventada in da ses hobis. Nadia Negrini ei era elevatura da nuorsas ensemen cul pur da nuorsas indigen Fadri Beeli. Els dus hagien in schinumnau «sharing da nuorsas» e cumpleteschien in l’auter. Ina autra activitad che la dunna universala exequescha cun tgierp ed olma ei il cant el niev chor da baselgia reuniu da Sagogn. Ultra da quei diregia ella il chor mischedau da Razén. «Per mei ei la cumbinaziun da cantar e direger ina mischeida ideala. Cantar ella Surselva romontscha ei era bi perquei ch’ei dat dapli litteratura che per exempel tier nus en Bergaglia.»

«Miu Sagogn»

Nadia Negrini e siu partenari luvravan oriundamein omisdus el cantun Sogn Gagl, entochen che siu partenari ch’ei miedi ha entschiet ina plazza a Cuera. Els hagien viu casualmein in inserat d’ina mesa casa renovada a Sagogn. Quella hagien els mirau e seigien stai fiug e flomma immediat. Fascinai seigien els era stai dalla natira intacta da Sagogn, di la dunna simpatica, naturala e mudesta. «Ussa ei quei gia sis onns dapi lu. A mi plai Sagogn aunc adina. Jeu quentel da star cheu.»