«Be cun ün SCHI evitainsa la serreda»
La presidenta da la SGO Selina Nicolay es persvasa cha la soluziun per salver il provedimaint da sandet in Engiadin’Ota – preschanteda l’eivna passeda – es fich buna. Eir scha que daro üna reducziun a reguard las prestaziuns ed il persunel, schi füss tenor ella üna refüsa da la proposta ün «super-gau».
In marculdi passo haun ils respunsabels da la Fundaziun per il provedimaint da sandet in Engiadin’Ota (SGO) bütto l’ultima ancra da salvamaint per la spüerta medicinica illa regiun. A las autoriteds cumünelas ed a la pressa haun els infurmo da propuoner da rumper sü las structuras actuelas ed organiser da nouv tuot ils servezzans (guarda La Quotidiana dals 9 schner 2026). L’ultim pled in chapitel varon però las vschinaunchas da l’Engiadin’Ota principi favrer e marz in differentas votumaziuns. L’an passo vaivan quellas auncha sbütto las propostas per saner la SGO e sieus servezzans. Que ho miss in vigur ün process da moratori. Ed our da quel es naschida uossa la proposta actuela.
Selina Nicolay es daspö il settember 2025 la presidenta dal cussagl da la Fundaziun pel provedimaint da sandet Engiadin’Ota (SGO) e la presidenta cumünela da Bever. Per ella es la soluziun preschanteda d’incuort l’ultima schanza per salver l’Ospidel in Engiadin’Ota.
PL: Ella es daspö l’ultim settember la presidenta dal cussagl da la SGO. Per la seguonda vouta infra quatter mais as tratta que per «viver e surviver» dal provedimaint da sandet in Engiadin’Ota. Quaunt agravant es que per Ella persunelmaing?
Selina Nicolay: Mieu focus es cler: Üna soluziun chi’d es qualitativmaing d’ota qualited ed al listess mumaint finanzielmaing solida. Per que m’ingascha cun tuot l’energia – eau sun pronta dad investir il temp necessari. Eau am d’he circa pudieu imaginer che cha’m spetta e d’eira prepareda per bger. Que m’ho però surpraisa quaunt svelt cha tuot gira i’l moratori: Il temp es s-chars, la tematica cumplexa e la massa d’infurmaziuns per part immensa. L’incumbenza drouva bger temp. A listess temp esa eir interessant dad accumpagner quist process.
Che disferenzchescha la soluziun scu ch’ella es uossa gnida preschanteda dal proget «Alvra» chi d’eira gnieu refüso da prümavaira 2025?
La differenza centrela es la nouva purtedra ed uscheja tuot il purtret da prestaziuns e persunel. Tar il proget «Alvra» d’eira planiseda ün’integraziun in l’Ospidel chantunel. Que vess significho: La spüerta da prestaziuns da quella vouta füss steda sgüreda per almain ses ans pü u main cumplettamaing – praticamaing sainza reducziun dal persunel. La soluziun da l’ospidel actuela focussescha percunter sün üna nouva societed anonima – l’Ospidel Engiadin’Ota SA – scu purtedra anonima. Que significha adattaziuns: A daro üna reducziun da las prestaziuns e – collieda a quella – eir üna reducziun dal persunel.
Dimena as pudessi dir ün po exagero: A s’ho hoz üna soluziun cun pü pochas prestaziuns e pü ots cuosts?
Na. Eau sun persvasa cha nus vains grazcha a l’Ospidel chantunel e grazcha a la Clinica Gut SA elavuro üna fich buna soluziun chi rinforza l’ospidel in Engiadin’Ota a lungia vista. Il bsögn finanziel nu’s lascha congualer cun propostas precedaintas. Sainza il chapitel da partenza per la nouva purtedra (faculted d’investiziun) e sainza ils credits rimbursabels chi garanteschan la liquidited düraunt la fasa iniziela, sun las contribuziuns cun 8,55 milliuns francs uossa cleramaing pü bassas.
Illa comunicaziun a las medias actuela sto que scrit «ultima schanza per l’ospidel». Che significha que?
Ad es propi pü cu ura e temp. Que as tratta be auncha d’üna dumanda: Vulainsa ün ospidel, schi u na? Scha la populaziun refüsa la soluziun chi’d es uossa avaunt maun, alura serra l’ospidel la fin da marz definitivmaing. Que do ün stop dad accoglier paziaintas e paziaints. Eir las chesas per attempos e la Spitex nu pudessan pü gnir gestiunedas inavaunt. Il persunel survain la desditta. Que nu’s tratta da dumandas da detagl, da variantas, dad adattaziuns pü tard e neir da raps. Scha la proposta vain refüseda, nu po la chüra acuta medicinela pü gnir garantida. Cu cha las vschinaunchas vöglian in quist cas garantir a lungia düreda la chüra ed uscheja lur incumbenza leghela, nun es cler.
Ma las vschinaunchas sun bain obliedas leghelmaing da mantgnair il provedimaint da sandet. Alura as stess que simplamaing elavurer ün’otra soluziun …
… na, uschè simpel nun es que. Scha l’ospidel a Samedan vain serro, nu daro que prubabelmaing mê pü ün ospidel. El descriva cun Sia dumanda ün scenari cha nus nun ans vulains niauncha imaginer. Que füss propi il «super-gau» – per ils indigens, ma eir per noss giasts. Nus essans da bun anim, cha que gratagia quista vouta, eir perque cha nus nu druvains pü il consens illas votumaziuns.
Tar la soluziun actuela es darcho l’Ospidel chantunel i’l center. Tar la varianta d’inte-graziun «Alvra» avaunt ün an d’eira da sentir üna tscherta skeptica invers l’Ospidel chantunel. Nun ho Ella temma cha la nouva soluziun vegna chapida scu «sforz stino»?
Na, que nun as po schmancher: La magiurited da la populaziun d’eira quella vouta pel proget «Alvra», eir la magiurited da las autoriteds cumünelas. L’ultima sted vainsa gieu auncha üna vouta ün barat cun las suprastanzas e lo es resortieu per granda part il giavüsch dad avair in mira auncha üna vouta ün proget cun l’Ospidel chantunel dal Grischun. Nus pudains esser grats cha l’Ospidel chantunel e la Clinica Gut sun stos pronts auncha üna vouta da tratter cun nus e dad elavurer quista soluziun.
Sun eir gnidas fattas discussiuns cun otras spüertas da la sanited publica?
Schi, i’l ram d’üna prüma largia survista da la situaziun sun gnieus contactos ed examinos differents gestiunaris d’ospidels. Tuots – oter cu la gruppa da l’Ospidel chantunel dal Grischun – s’haun retrats. Eir cun l’argumantaziun cha nus vessan cun l’Ospidel chantunel e la Clinica Gut SA la megldra soluziun per la regiun. Els mantegnan inavaunt il lö da l’ospidel a Samedan.
E cooperaziuns i’l Grischun dal Süd?
Cooperaziuns i’l Grischun dal Süd sun importantas. Ellas existan già hoz, ma eir in avegnir. Scu seguond grand ospidel in Grischun essans nus persvas, ch’ün partenari auncha pü ferm po rinfurzer il lö da l’ospidel in Engiadin’Ota a lungia vista. Eau sun persvasa cha nus vains avaunt maun üna buna soluziun per l’Engiadin’Ota.
Ad es gnieu dit cha que drouva in avegnir 180 plazzas a temp cumplain per l’ospidel. Quauntas persunas staun ir?
Que es important da chapir cha tuot ils posts dal manaschi da la SGO – dimena ospidel, chesas d’attempos e Spitex – gessan a perder, scha la proposta vain refüseda. Sch’ella vain però accepteda, paun cun l’Ospidel Engiadin’Ota SA arduond 180 plazzas a temp cumplain i’l provedimaint acut gnir mantgnidas. Impü restan mantgnidas las plazzas da lavur illa chüra a lungia düreda scu eir ulteriuras plazzas da lavur illas domenas da support. In las chesas d’attempos paun perfin arduond 40 plazzas impü gnir spüertas. Il redimensiunamaint mnaro inevitabelmaing ad üna reducziun da plazzas. Quauntas plazzas chi croudan a la fin davent, nun es uossa auncha pussibel da numerer da maniera seriusa, perque cha la planisaziun dals detagls stu auncha gnir fatta. Nos focus es drizzo sün que da chatter uschè bgeras soluziuns in seguit scu pussibel e dad accumpagner strettamaing las collavuraturas ed ils collavuratuors düraunt quist temp difficil.
Perche dess que der als 4 favrer respectivmaing als 8 marz ün SCHI tar quistas quatter dumandas?
Fich simpel: Be cun ün SCHI evitainsa la serreda da l’Ospidel Engiadin’Ota a Samedan. Las chesas d’attempos e la Spitex paun gnir mnedas inavaunt i’l ram üsito cun üna nouva purtedra. La chüra acuta ed a lungia vista füssan garantidas scu fin uossa.
Gust da leger dapli?