Columna or dal mund

Il pü bel mumaint da mia bunura

parter

Eau viv uossa daspö l’an 2003 in Italia. Cur ch’eau d’he cumanzo mieus stüdis universitars a Siena, es steda üna da las scuviertas pü plaschaivlas  la culazchun al bar, ün mumaint cha bgers Taliauns praticheschan bod scu üna tradiziun.

Daspö ch’eau d’he cumanzo ad ir mincha di vers las 10.00 la bunura, traunter üna lecziun e l’otra a l’universited, a piglier ün bun cappuccino cun mieus collegas da stüdi, nu sun eau pü riveda da schmetter. Que es dvanto fin hoz ün dals pü mumaints bels da mia vita quotidiauna. Sainza il cappuccino al bar nu cumainza simplamaing na bain mieu di.

Daspö ch’eau lavur, nu tscherch eau be adüna ün bar, inua cha faun ün bun cappuccino, ma eir ün lö inua cha’s chatta üna giazetta da pudair sföglier – uscheja cha, traunter ün cuors e l’oter, am possa «aggiornare» davart las noviteds dal di.

L’ultim temp stögli però dir ch’eau d’he effectivmaing ün po fadia cun las notizchas cha vegnan proponidas. L’enorma quantited da noviteds negativas – guerras, insuos-chimaint e violenza – am faun quasi passer la vöglia da ler. Quist narrativ negativ am renda melsgüra, influenzescha negativmaing mieu bainster ed am lascha suvenz inavous cun ün ferm sentimaint d’impussaunza.

Que do però adüna pü suvenz eir giazettas chi tschernan üna perspectiva differenta. Ellas mettan i’l center exaimpels concrets da persunas ed organisaziuns chi s’impegnan activmaing per amegldrer que chi nu funcziuna in nos muond. Que sun persunas chi contribueschan cun acziuns quotidiaunas, eir pitschnas – promovand prodots da purs locals, güdand a persunas estras a s’integrer, u instruind yoga scu pratica per promouver l’uniun e la pêsch. Ün tel narrativ positiv e constructiv, focusso sün soluziuns e na be sün problems, es – scu ch’eau craj – üna perspectiva adüna pü necessaria. Ella po contribuir a la qualited da vita e motiver persunas a müder que chi nu vo bain, pigliand l’exaimpel da qualchün chi agescha già.

Ma turnains tal pü bel mumaint da mia bunura, la culazchun. Sch’eau chat ün bel bar, cun ün bun cappuccino ed üna giazetta plaina da notizchas constructivas e positivas, alura nu po il di gnir oter cu stupend!

mad
Giulia Romano, mez Engiadinaisa e mez Siciliana, viva dapi 20 onns en Toscana. Ella lavura sco freelance cun interpresas che s’engaschan per il svilup persistent da l’ambient e la societad.

En la «Columna or dal mund» raquinta da temp en temp ina persuna da lingua rumantscha che viva en l’exteriur da ses mintgadi.