Scola e halla polivalenta svaneschan
La Procura SA ha presentau l’entschatta fevrer 2026 ils plans per ina surbaghegiada amiez il vitg da Surcuolm. Per far plaz a treis casas novas cun 60 habitaziuns ston l’anteriura casa communala e la casa da scola inclus la halla polivalenta untgir. Probablamein la primavera 2026 decida la vischnaunca Sursaissa/Mundaun davart ina midada dalla zona ch’ei necessaria per realisar quella surbaghegiada.
«Ils indigens ein detg aviarts viers nies project», gi Mario Casanova che ha presentau l’entschatta fevrer 2026 a Surcuolm ses plans per ina surbaghegiada el center dil vitg. Buca ton segirs ei il fiduziari oriunds da Sursaissa che viva a Cuera tgei ch’ils possessurs dallas numerusas secundas habitaziuns da Surcuolm tegnan da ses plans. Buca meins che 30 milliuns francs vul Mario Casanova, respectivamein la Procura SA, investir en treis casas novas che dattan suttetg a 60 habitaziuns da differenta grondezia. Sco quei che Mario Casanova gi duein 40 habitaziuns star a disposiziun al turissem sco habitaziuns administradas. «Il hotel Surselva che sesanfla gest ella vischinonza surpren l’administraziun dallas habitaziuns.»
Habitaziuns per indigens
Sper las 60 habitaziuns turisticas che porschan 140 letgs preveda la Procura SA era da realisar 20 empremas habitaziuns che stattan lu a disposiziun alla populaziun indigena. Mario Casanova, il president dil cussegl d’administraziun dalla Procura SA, declara da haver stuiu batter empau per quellas empremas habitaziuns. El tschontscha dad ina cuntradicziun da realisar novas habitaziuns en ina vischnaunca che sto reducir la zona da baghegiar. Sco ei para eis ei reussiu al fiduziari da perschuader las instanzas cantunalas. In emprem consentiment han ils plans per las treis casas retschiert dil Cantun entras ina preexaminaziun, sco quei che Mario Casanova puntuescha. Il Cantun ha sulet valetau la midada dalla zona ch’ei necessaria e che sto la finala vegnir approbada dil suveran dalla vischnaunca Sursaissa/Mundaun.
Per il mument ein ils plans per la revisiun parziala publicai tier la vischnaunca per prender investa. Suenter l’investa succeda la publicaziun ufficiala cun la pusseivladad da far recuors, silsuenter suonda la votaziun communala e la revisiun sto la finala era vegnir lubida dil Cantun. «El meglier cass savein nus entscheiver a baghegiar la primavera 2028.» Per Mario Casanova ei il meglier cass secapescha, sche negin fa recuors encunter la midada dalla zona.
Amiez il vitg
Las treis casas vegnan denton buca construidas a Surcuolm sil prau verd, mobein el center dil vitg. E per far plaz allas treis casas ston la scola e l’anteriura posta e casa communala untgir, inclus la halla polivalenta cun in tschaler da schurmetg. Cun la casa da scola, respectivamein la halla polivalenta, piarda Surcuolm ils loghens da sentupada publics. Tenor las explicaziuns da Marco Casanova preveda il cumplex niev era da metter a disposiziun localitads che stattan a disposiziun alla populaziun da Surcuolm sco era il plaz da termagliar ch’ei gia uss avon maun. «Nus vegnin er a realisar in plaz da volver per igl auto da posta.» In plaz che sesanfli suttetg, sco quei ch’il fiduziari da Cura puntuescha. Ils cuosts per las parts publicas che vegnan integradas ella surbaghegiada inclus il plaz per igl auto da posta vegn la publicitad, respectivamein la vischnaunca Sursaissa/Mundaun, a stuer surprender. Quei che pertucca l’idea da spazzar il tschaler da schurmetg ha il president communal da Sursaissa/Mundaun, Ernst Sax getg ch’ins seigi lundervi da sclarir quei fatg. Lubir da spazzar in tschaler da protecziun ei tenor las indicaziuns dil responsabel per las construcziuns dalla protecziun civila tiel Cantun, Jürg Mayer, denton buca pusseivel. «En scadin cass buca senza remplazzar il tschaler el niev project.» El gi da buca haver enconuschientscha dils plans digl investur a Surcuolm. «Ins vegn segiramein enzacu e seser ensemen per anflar ina buna soluziun.»
Dabia simpatia per ils plans
Hiazint Brunold ei staus canzlist duront biars onns dalla vischnaunca Surcuolm. Suenter la fusiun da Flond e Surcuolm eis el staus canzlist dalla vischnaunca Mundaun. Terminau siu engaschi professiunal ha el sco canzlist dalla vischnaunca Sursaissa/Mundaun. El gi che la vischnaunca Sursaissa/Mundaun hagi sur igl entir intschess plaz en abundonza en tschalers da schurmetg, aschia ch’ins sappi senz’auter desister dil tschaler da schurmetg da Surcuolm.
Tenor sias indicaziuns ein la casa da scola e la halla polivalenta vegnidas baghegiadas ils onns 60. Ils onns 90 ei igl entir cumplex vegnius sanaus ed engrondius. «Igl entir indrez ei atgnamein en in bien stan e vegn era duvraus inaga ni l’autra ga.» Hiazint Brunold manegia denton che la halla seigi ozilgi memia pintga per far gimnastica. «Per quei intent ha la vischnaunca meglieras hallas a Flond ed a Cuort.»
Siu biro da canzlist da Surcuolm era integraus cun la posta ella casa da scola veglia che duei medemamein untgir. Dalla populaziun senta Hiazint Brunold dabia simpatia per ils plans dalla Procura SA. «Secapescha ch’ei dat era vuschs criticas.» El sez beneventa ils plans digl investur, era sche Hiazint Brunold ha certas resalvas che pertuccan la grondezia ed il maletg dallas casas. «Pertuccont architectura havein nus cheu a Surcuolm denton gia uss buca bia da porscher.» Ils fastitgs dil fiduziari Mario Casanova ein gia oz bein veseivels all’entrada dil vitg da Surcuolm. El ha construiu avon pressapauc 20 onns la plazza da campar. (fmr/ac)
Gust da leger dapli?