«L’acceptanza da pagar digital ei gronda»

Analog ni digital, quei ei la damonda che muenta da present ina part dalla populaziun sursilvana. Il conflict denter pagar cun muneida ni cun il telefonin seconcentrescha pil mument sin ils parcadis. Quei pudess ins supponer suenter ils embrugls da Glion caschunai dad ina petiziun che pretenda che la vischnaunca Ilanz/Glion possibiliteschi da pagar il parcar sin siu entir intschess communal cun muneida.

En autras vischnauncas sursilvanas para quella damonda buca gest da haver leventau dabia emoziuns. Silmeins buc ella vischnaunca da Trun, sco quei ch’il president communal Dumeni Tomaschett gi. «In sulet telefon hai jeu giu pervia dil pagar il parcadi.»

Pagar cun muneida resta

La vischnaunca da Trun ei gest lundervi dad exequir la lescha da parcar che ha retschiert il consentiment dil cussegl communal e dil suveran dalla vischnaunca e ch’ei ida en vigur l’entschatta 2026. Dumeni Tomaschett quenta ch’il niev sistem seigi en funcziun el decuors dalla primavera proxima. Ina persuna pli passada ha fatg valer viers il president communal ch’ella possedi negin telefonin e sappi aschia buca pagar pli il parcar. «Jeu vai declarau a quella persuna ch’ei seigi vinavon pusseivel da pagar cun muneida ils parcadis avon casa communala ed era sil parcadi avon il Museum Sursilvan Cuort Ligia Grischa.» Cun quella risposta seigi la persuna stada cuntentada.

Il president communal gi che la vischnaunca da Trun seigi suandada ad autras vischnauncas en Surselva e possibiliteschi da pagar il parcar el center dil vitg vinavon cun muneida. Als ulteriurs parcadis publics eis ei denton sulet pusseivel da parcar a moda digitala, vul gir cun ina applicaziun via il telefonin sco Twint, Easy Park ni autras.

Per il president communal da Trun ei quei er ina damonda dils cuosts per la vischnaunca. Il singul indrez da pagar cun muneida cuosta 5000 francs senza ils cuosts da montar. «Sch’ins vul far quellas investiziuns sin tut ils parcadis dalla vischnaunca ston ins propi sedumandar sch’ils vul insumma far pagar per parcar.»

Semeglionta strategia

Ina semeglionta strategia da parcar respectiv da pagar il parcar sco quella da Trun persequitescha era la vischnaunca da Mustér, sco quei che Sandro Muscas, il responsabel per l’infrastructura communala conceda viers la FMR. «Nus havein medemamein surluvrau nies uorden da parcar.» Vid il sistem da pagar semida denton buca bia. El center dil vitg da Mustér eis ei vinavon pusseivel da pagar cun muneida, els uclauns e pli giudvia stat sulet la varianta digitala a disposiziun. Da reacziuns pli hanadas pervia dalla moda ed uisa da pagar sa Sandro Muscas buca risdar. Pli bia discussiun ha ei dau pertuccond la carta da parcar annuala che la vischnaunca metta a disposiziun. «Quella carta san ins ussa mo pli retrer via e-mail ed ins sto registrar.» Il collaboratur dall’administraziun communala ha fatg persenn ch’ei dat singulas persunas che han buca bia plascher dad stuer registrar.

Gronda acceptanza

Ton Mustér sco Trun porschan ad automobilistas ed automobilists in cert temps da parcar gratuit. «Per nezegiar quei temps da parcar gratuit ston ins denton tuttina annunziar il parcar cun l’applicaziun.» Quei concedan ton Dumeni Tomaschett sco Sandro Muscas. Da quei fatg ein buca tuttas e tuts che parcan igl auto pertscharts. A Mustér ha ei dau per quei motiv in telefon ni l’auter sin canzlia communala. Telefons pervia dil parcar dat ei en media duas gadas per onn silla canzlia dalla vischnaunca da Tujetsch, sco quei che Georg Bearth, il substitut dil schef digl Uffeci da baghegiar gi. Dils 32 parcadis dalla vischnaunca san ins parcar cun muneida sulet aunc en siat loghens. «L’acceptanza da pagar digital ei denton gronda», gi Georg Bearth, «tier nus pagan 90 % il parcar via las applicaziuns dil telefonin.»