La 99avla oraziun ei per la Nigeria

Dunnas sigl entir mund, da tuttas naziuns, da tuttas confessiuns e cuminonzas religiusas fan vendergis proxim, ils 6 da mars 2026, il medem: Ellas separticipeschan al Di d’oraziun mundiala (Dormu). Aschia era Antonia Caduff-Camenisch da Vella.

Ella s’engascha dapi 33 onns per quella celebraziun. «Da quei temps erel jeu ella suprastonza dall’Uniun cantunala da dunnas catolicas dil Grischun ed ins ha dumandau mei sch’jeu vegli surprender da translatar la versiun sursilvana. Aschia ha quei entschiet», raquenta Antonia Caduff.

S’avischinada a 33 tiaras e culturas

La liturgia dil Dormu havevan dunnas cristianas dalla Palestina scret, ils 4 da mars 1994 han ins celebrau quella en 180 tiaras digl entir mund. Ell’Engiadina Bassa haveva Mariachatrina Gisep-Hofmann translatau quella liturgia en vallader ed Antonia Caduff ha fatg il medem en sursilvan. Intermediar ad in pievel in messadi ni in intent en siu lungatg, ei pli autentic e persunal ch’ina versiun en in lungatg jester.

Pils Romontschs ei il tudestg emprem lungatg jester. Gl’onn 1938 ha ina votaziun dil pievel renconuschiu quei pign lungatg svizzer sco lungatg naziunal. Dapertut sil mund secapescha ina tala votaziun dil pievel buca da sesez. Ella baselgia catolica ei il latin staus duront tschentaners in lungatg jester. Culla Sinoda 1972 ha el fatg plaz al lungatg dil pievel. En Surselva ei il romontsch entraus en baselgia. Ch’ins celebrescha en Surselva il Di d’oraziun mundiala er en romontsch, po forsa haver in connex cun quei svilup. E quei po haver intimau Antonia Caduff da surprender la lavur da translatar il carnet.

En mellis loghens

Ella translateschi buca plaid per plaid, gliez seigi nunpusseivel, declara Antonia Caduff. Perquei ha ella adina sedau breigia da prender, per ch’ins capeschi veramein il messadi, plaids ed expressiuns capeivlas e sespruau da formar construcziuns cuortas. Suenter igl emprem carnet da 30 paginas culla liturgia dallas dunnas dalla Palestina, ei la translatura laica s’avischinada aunc a 32 culturas d’autras tiaras e continents. Zimbabwe, Camerun, Venezuela, Guayana, Cuba, Corea dil Sid… «Sch’jeu legel cun tgei anim che quellas dunnas fan oraziun e sefidan dalla cardientscha, fa quei gronda impressiun» , sincerescha Antonia Caduff.

Uonn ei il di d’oraziun mundial vendergis proxim, ils 6 da mars 2026. Igl ei la 99avla gada ch’in comité naziunal organisescha quei per l’entira Svizra. En mellis loghens, en baselgias e salas publicas, prelegian gruppas da dunnas la medema devoziun.

Uonn ei la Nigeria el center. Ins auda dialogs ed opiniuns ord quella gronda tiara africana. El carnet dil Dormu presentan dunnas dalla Nigeria lur patria, sias etnias e la geografia, la situaziun economica e sociala.

Adina va ei per malgiustia

Antonia Caduff ha preparau ils dialogs e texts dallas dunnas dalla Nigeria. 33 onns ha ella translatau il carnet dallas diversas tiaras en romontsch sursilvan. Uonn ha ella fatg quei la davosa gada. Ella raquenta dils sentiments che accumpognan ella mintg’onn da niev cun far quella lavur: «Adina vai per malgiustia enviers dunnas, affons e mattas. Jeu smarvegliel che las regenzas tolereschan quellas situaziuns.» Sin tuts continents dat ei prepotenza e suppressiun, savens malcapientscha, ignoranza e violaziun da dretgs humans. Ella smarvegli contas dunnas che ughegien da sedustar, e co ch’ellas capeschien da formar reits e secolligiar en gruppas d’agid e sustegn. Seigi el Chile, Frontscha, Filippinas, Egipta, sillas Bahamas, a Surinam ni a Madagascar: Dapertut sil mund s’expriman e s’engaschan dunnas per la giustia.

Grond cuntrast en Svizra

«Ins pitescha cun ellas, las pitgiras e la paupradad serepeta», remarca Antonia Caduff en connex cun siu engaschi pil di d’oraziun mundiala. Ella sezza fa part dalla gruppa locala lumneziana. Dapi zacons onns ei la celebraziun en in sulet liug, dunnas da Cumbel envidan gl’emprem vendergis dil mars en lur baselgia parochiala alla liturgia dil Dormu. Enviers la miseria e situaziuns da dunnas en pitgiras en autras tiaras constatescha la translatura in grond cuntrast en Svizra: «En biars loghens han ins schizun calau da celebrar quei gi. La glieud s’engascha pli e pli pauc pli cuminesser.» Per ina part carschenta dalla populaziun para la veta en pasch, segirtad e giustia sociala da secapir da sesez. La translatura dil Dormu vul ni valetar ni criticar quei sedepurtar. Ella trai denton ina conclusiun: «Sch’ins vesa co igl ei iu sil mund il vargau e co ei va oz, duessen nus esser engrazieivels», quei gi d’oraziun mundiala seigi necessaris pli che mai, aschunta la dunna pensiunada da Vella.