Lumnezia / Sursaissa Mundaun

Canuns, dil Mundaun tochen Sezner

La societad Infra Mundaun SA ha informau mesjamna sera da ses projects turistics ch’ella vul realisar. Quels cuostan bunamein 25 milliuns francs. La summa gronda vegn duvrada per lingias, lontschas e canuns d’ennevar. El futur duei s’udir tier mintga runal e mintga sutgera silmeins ina pista cun neiv tecnica. Biebein 300 persunas han visitau l’informaziun a Vella.

parter

«Sche nus targlinein, pudein nus buca suenter a tschels. L’ennevada tecnica ei d’impurtonza decisiva per nies territori e noss’economia», ha Marco Casanova entschiet la sera. Il cussegl d’administraziun dalla societad Infra Mundaun SA (IMSA) haveva envidau ella halla plurivalenta a Vella ad in’occurrenza d’informaziun. Biebein 300 persunas han mussau interess ed ein vegnidas. Per la populaziun da Sursaissa ha la vischnaunca organisau viadis cun bus specials che han menau la glieud en Lumnezia.

Pistas tecnicas dueien colligiar

L’impurtonza dalla caussa ha pariu, cun tonta participaziun, evidenta. Marco Casanova, anteriur profi da skis e meinagestiun dalla fatschenta da sport a Cuort/Meierhof, presidiescha actualmein la IMSA. Ils onns suenter la votaziun pertuccont masterplan «entuorn il Mundaun» (mira scaffa) seigi ei stau ruasseivel, ha el manegiau, «perquei che nus havein stuiu luvrar vid il concept ed actualisar il masterplan», ha el motivau. Per concretisar il concept niev e realisar quel ha la IMSA surdau in mandat a Claudio Deplazes dil biro Provisio. Quei specialist e cussegliader d’interpresas meina differents projects en Surselva, denter auter a Sedrun, Flem e Glion.

Il november 2025 ha la IMSA approbau il masterplan niev «entuorn il Mundaun» ed ussa, l’entschatta mars 2026, eis ei stau uras d’informar la populaziun. Pertgei ils 16 d’avrel 2026 sto il suveran dalla Lumnezia e da Sursaissa Mundaun prender decisiuns en quei connex. Per sviluppar il turissem da stad e cunzun per garantir la stagiun da skis, seigi ei indispensabel d’investir, ha era Ernst Sax, il president communal da Sursaissa Mundaun e president dallas Pendicularas, puntuau. El ha presentau il concept d’ennevar ch’ei planisaus. En tut duei il territori survegnir ils proxims onns 22 ulteriurs kilometers pistas ennevadas. Ernst Sax ha declarau che quei pretendi investiziuns totalas da 37 milliuns francs.

In lag niev sill’Alp Stein

La construcziun d’in kilometer pista cun neiv tecnica cuosti in tochen 1,5 milliuns francs, ha il president dallas Pendicularas declarau en sia presentaziun. Finamira dil concept da cumpletar canuns e lontschas d’ennevar eis ei da garantir ch’igl entir territori ei colligiaus e ch’ei dat neginas largias senza neiv tecnica denter Mundaun, Sezner e Vella. Las mesiras drovan denton bia dapli aua, gliez ha Ernst Sax buc era puntuau. Il management dall’aua seigi effectivamein ina sfida, ha el concediu. Perquei drova ei in lag d’accumulaziun niev sill’Alp Stein. El ha mussau ina visualisaziun digl implont che tschaffass 100 000 m³ aua. Quei lag cumpletass il lag d’accumulaziun sil Plaun Lom sur Triel.

Il masterplan optimau vul la IMSA realisar da 2026 tochen 2030. Naven digl onn 2028 eis ei previu da realisar il lag d’accumulaziun e treis implonts d’ennevar. Aunc uonn vegn la societad a baghegiar gl’implont d’ennevar la pista Stein-Wali, igl ei in tschancun da 2350 meters. Gia gl’october d’uonn vulan ins inaugurar quel.

Pils amaturs dil bike

La cumpart gronda dils projects ei planisada sin territori da Sursaissa Mundaun. Dalla vart dalla Lumnezia vul la IMSA investir el turissem da stad. Daniel Solèr ha presentau il project d’ina tuor da reiver ch’ei planisada a Triel. Igl ei ina installaziun da 18 meters altezia cun 57 elements da reiver sin treis alzadas. Tier la nova attracziun s’auda ina ballabeina giganta ed ina plazza da giugs. Gl’implont vegn la IMSA a surdar, avon ch’el ei finius silla stad 2027, ad in gestiunaria ni in gestiunari. Michael Cahenzli, vicepresident communal da Sursaissa Mundaun, ha presentau ils projects a favur dil turissem da bike. A Pifal, denter Cuort e Vivèr/Affeier, duei dar in center da trenar, medemamein a Cuolm Sura. Plinavon vegn la «ballabeina» da rutas per bike denter Sursaissa Mundaun e Lumnezia cumpletada cun novs tschancuns e novas purschidas.

Per realisar sias finamiras vul la IMSA investir tochen e cun 2030 ina summa da 24,75 milliuns francs. Per ch’ella sappi far quei ston las acziunarias, vul gir las duas vischnauncas e las Pendicularas, contribuir agen capital e capital jester. Mintga vischnaunca contribuescha 3,9 milliuns francs, vitier s’obligheschan ellas da garantir mintgamai 7,5 milliuns francs capital jester. Las Pendicularas ein participadas cun 1,95 milliuns francs agen capital, ellas han denton buca la pusseivladad da dumandar las bancas per daners.

La finanziaziun

Ils 16 d’avrel 2026 vegnan las radunonzas communalas da Lumnezia e Sursaissa Mundaun a discutar dalla contribuziun da mintgamai 3,9 milliuns francs agen capital a favur dalla Infra Mundaun SA (IMSA) e per ina garanzia da banca da mintgamai 7,5 milliuns francs. Ella vischnaunca Lumnezia pren la radunonza communala sia decisiun, tenor constituziun, per mauns dalla votaziun all’urna dils 14 da zercladur 2026. En omisduas vischnauncas sereparta la contribuziun da 3,9 milliuns francs sils onns 2026 tochen 2030. Igl onn current 2026 ei quei 100 000 francs, igl onn 2027 eis ei 500 000 francs ed ils onns 2028 tochen 2030 dueien ellas contribuir mintgamai 1,1 milliun francs alla IMSA. (fmr/abc)

Senza Ilanz/Glion

La stad 2019 han las vischnauncas Sursaissa Mundaun e Lumnezia, ensemen cullas Pendicularas Sursaissa Mundaun, fundau la Infra Mundaun SA (IMSA). Quella societad planisescha, baghegia e finanziescha l’infrastructura da basa per pistas ed implonts d’ennevar. Dall’autra vart sviluppescha e procura ella per attracziuns pil turissem da stad el territori dallas duas vischnauncas denter Mundaun e Sezner. Ei havess fatg senn che la vischnaunca da Glion fuss era daventada acziunaria e commembra ella societad. En ina votaziun all’urna dil november 2017 ha quella denton, en connex cul «masterplan entuorn il Mundaun», dau in canaster ad in partenadi. (fmr/abc)