La chascharia festivescha il 30avel
Avant 30 onns han ils producents da latg da Lai prendì sezs las hottas enta maun e mess en pe l’interpresa Puracenter SA. L’idea d’elavurar sez il latg en in’atgna chascharia funcziuna anc oz grazia a la collavuraziun cun il detaglist Spar. Puras e purs che produceschan latg datti oz pli paucs a Lai, il quantum latg ch’els produceschan e vendan è restà.
Il manaschi puril ha Lucas Margreth surdà a ses figl, en il cussegl d’administraziun da la Puracenter SA sesa el dentant anc adina, per il mument sco vicepresident. «Jau na sun betg dapi l’entschatta da la partida, dentant segir bainduras dapi dus decennis.» Uschia che Lucas Margreth po senz’auter dar pled e fatg davart la Puracenter SA respectiv davart la Chascharia da Lai sco ch’ella sa numna da nov. La chascharia sco la societad d’aczias che porta il manaschi festivescha quest onn il giubileum da 30 onns. Ina buna occasiun per dar in’egliada sin l’onn 1996 nua ch’ina istorgia in zichel unica entaifer l’agricultura grischuna ha cumenzà.
Damain producents
«L’entschatta eran nus 22 producents da latg ed ussa furneschan anc 14 manaschis il latg en la chascharia.» Lucas Margreth di che bain damain puras e purs produceschan latg, il quantum dad 1,2 milliuns liters latg è dentant restà il medem. La Societad dals producents da latg da Vaz ha stuì reponderar la situaziun avant 30 onns enaquella che l’interpresa da latgaria Toni SA n’ha pli renovà il contract da cumprar il latg e manar la butia. La societad è sa decidida dad elavurar sezza il latg da Vaz e da surpigliar la butia. Per quel intent ha ella fundà ina societad d’aczias cun il num Puracenter SA, ha sanà las localitads da vendita e bajegià ina chascharia. La chascharia nova ha custà 1,4 milliuns francs ed ha cumenzà a producir il november 1996.
Spar venda ils products
La societad ha chattà cun la Spar SA in partenari da commerzi pront da vender en la butia ils products da la chascharia: chaschiel, jogurt, paintg ed auter. «Il Spar e stà la suletta interpresa che nus avain contactà ch’è stà pront da surpigliar noss products.» Lucas Margreth di che la collavuraziun cun il Spar funcziunia anc adina. En endisch butias da Spar en il Grischun chatt’ins ils products da la chascharia da Lai. E prest la mesadad da quellas butias maina la Puracenter SA en atgna reschia. Actualmain lavuran betg main che passa 100 emploiadas ed emploiads en plazzas cumplainas e parzialas per la Puracenter SA. «Nus essan in impurtant patrun da lavur en il Grischun», declera Lucas Margreth.
Dira concurrenza
La Puracenter SA senta actualmain era la dira concurrenza en il commerzi da detagl en Svizra. «La pressiun sin ils pretschs è enorma», di Lucas Margreth. Sa midà ha er il sa cuntegnair da consumentas e consuments. «Oz vegn bavì damain latg vatga, perquai ch’i dat alternativas.» Il vicepresident da la Puracenter SA conceda dentant ch’ils ulteriurs products che vegnan ord la chascharia sajan fitg tschertgads.
La producziun da latg variescha durant l’onn e quai vala medemamain per la dumonda per products da latg en lieus turistics cun grondas differenzas stagiunalas. «Da coordinar producziun e vendita è per la chascharia ina gronda sfida.» Lucas Margreth di che la chascharia produceschia dapli chaschiel da temp cun bler latg e paucs consuments per lura producir durant il temp cura che bleras turistas e turists fan vacanzas a Lai dapli paintg, jogurt ed auters products. Finanzialmain nuninteressant è, sche la chascharia sto manar davent latg u sch’ella sto cumprar latg ordaifer per gulivar la producziun. Dals 14 producents da latg èn dudesch purs da bio e dus furneschan latg convenziunal. Quai pretenda ulteriura flexibilitad da la chascharia.
Atgna responsabladad
Las aczias da la Puracenter SA èn en possess da la Societad da latgiras e dals singuls producents da latg. Els portan sa chapescha era la responsabladad per l’agen manaschi. E consequentamain ston els era decider sezs davart il pretsch da latg. «Natiralmain che quai chaschuna discussiuns», di Lucas Margreth. La Puracenter SA respectiv la Chascharia da Lai festivescha ses giubileum da 30 onns il zercladur 2026 cun ina festa per collavuraturs e collavuraturs e silsuenter cun in di da las portas avertas.
Gust da leger dapli?