muntogna

La damonda dalla responsabladad ei buca nova

La sentenzia dalla dertgira austriaca da miez fevrer 2026 en connex cun ina disgrazia els cuolms ha era leventau en Svizra ina nova discussiun davart la responsabladad en cass da grevas disgrazias ellas muntognas. Tenor la giurista, guida da muntogna e presidenta dalla Federaziun svizra dils guids da muntogna Rita Christen da Mustér ein las reglas legalas che pertuccan la responsabladad sin turas da muntogna gia dapi decennis las medemas, silmeins en Svizra.

parter

Dramas e disgrazias che succedan els cuolms muentan la publicitad e vegnan stediamein tematisadas ellas medias. E quei buca meins sche damondas dalla responsabladad davart la disgrazia setschentan avon dertgira. Il novissim cass ei buca succedius en Svizra, mobein al Grossglockner, cun 3798 meter sur mar il pli ault cuolm ell’Austria. La novitad dalla disgrazia dil schaner 2025 che ha custau la veta ad ina dunna da 33 onns ha tier nus forsa aunc anflau ina notizia pli mudesta. La dunna ei schelada 50 meters sut il sumfil, ferton ch’il partenari, in versau alpinist, ei semess sin via per clamar per agid.

Ton pli attenziun ha la disgrazia survegniu era ellas medias svizras entras la tgisa che la procura publica austriaca ha fatg pervia dils secuntener digl um. La finala ha la dertgira ad Innsbruck sentenziau il partenari dalla disgraziada miez fevrer 2026 a tschun meins perschun cun temps d’emprova ed in castitg da 9500 euros. La dertgira ha valetau il secuntener digl um per mazzament per negligientscha.

Grond eco

La disgrazia al Grossglockner ha lantschau ina discussiun buca mo en tscherchels alpinistics davart la responsabladad. Igl um era bein buc in guid da muntogna, el haveva denton causa sias turas ch’el ha gia fatg en sia veta in bien ton dapli experienza dad ir per la pezza che sia partenaria. Cun quella experienza els cuolms, aschia ha la dertgira era argumentau denter auter, havess igl um saviu impedir la disgrazia. Era las medias svizras han en quei connex scret dad ina nova vesta giuridica da risguardar l’experienza dad ina persuna per valetar la responsabladad en in cass da disgrazia els cuolms.

Dad ina nova vesta giuridica, silmeins buc ord vesta dalla giurisdicziun svizra, sa Rita Christen denton buca tschintschar. La giurista che viva a Mustér ei buca mo guida da muntogna, ella presidiescha era la Federaziun svizra dils guids e las guidas da muntogna. Ed ella ha secapescha era persequitau il process ad Innsbruck. «Ord vesta dil dretg svizzer eis ei gia dapi decennis aschia ch’ina persuna che semova cun dapli experienza els cuolms porta era dapli responsabladad visavi ad ina persuna meins versada.» La giurista e guida da muntogna citescha in cass digl onn 1954 nua ch’in pèr svizzer era sin ina tura aulta da skis. Igl um valeva per in versau alpinist e la dunna buc. Ella nebla ha il pèr piars l’orientaziun e buc anflau la camona. Suenter ina notg en in biwak d’urgenza ei igl um ius per agid. Cura ch’el ei turnaus cun gidonters era la dunna morta. Igl um ei vegnius sentenziaus ad in onn perschun cun temps d’emprova. Ina decisiun che la Dertgira federala ha confirmau.

Paucas sentenzias

Rita Christen fa attent ch’ei detti denton sulet paucas semegliontas sentenzias en Svizra. Bein ston la polizia e la procura publica intercurir accidents els cuolms cun persunas grevamein blessadas ni mortas. «Quellas instanzas fan quei cun ina buna mesira», declara la giurista e guida da muntogna. Aschia che mo paucs cass setschentien la finala avon dertgira. «Igl ei insumma buc aschia che la procura publica tscherca per tut prezi in culpont.»

Indiscutabla ei la responsabladad che persunas cun scolaziun specifica per ir per la pezza portan visavi a lur clients e hosps. Quei vala buca mo per guidas e guids da muntogna che porschan in survetsch da commerci, mobein era per exempel per guidas e guids scolai dil Club alpin svizzer, che planiseschan e meinan turas per commembras e commembers, ni era per guidas e guids da viandar. «Cheu sedrezza la responsabladad al grad dalla scolaziun.»

Per Rita Christen eis ei clar ch’era profis ein buca prevegni d’accidents ellas muntognas. Era en quei grau eis ella fetg cuntenta cun la lavur dallas instanzas d’inquisiziun e cun las dertgiras. «Las dertgiras en Svizra train neutier e sebasan en lur sentenzias sil pareri da fetg bunas expertas ed experts che valeteschan la disgrazia e las circumstanzias.» La giurista gi che quei seigi egl exteriur buca dapertut il cass. La disgrazia dil schaner 2025 al Grossglockner cuntinuescha avon dertgira e vegn cheutras a turnar ella discussiun publica. Ton la procura publica dall’Austria sco igl accusau han annunziau da pretender ina nova sentenzia dad ina dertgira superiura.