traffic

Glisch verda pil niev uorden da parcar

La davosa gievgia e venderdis sera ha la suprastonza communala da Glion envidau a duas seras d’informaziun a Rueun ed a Castrisch davart il niev concept da parcar communal. La FMR ha visitau la sera d’informaziun a Rueun. Leu ha ei dau neginas discussiuns pervia dil pagar cun daners bluts ni digital. Tenor il niev concept duei ei dar in sistem da pagar mischedau.

parter

«Nus essan vegni ad informar perquei che nus vulein che nossas habitontas e habitonts enconuschien il niev concept da parcar da nossa vischnaunca», ha il vicepresident communal Martin Capeder detg en siu beinvegni allas pressapauc 50 vischinas e vischins ch’ei vegni all’informaziun a Rueun.

El ha argumentau la finamira politica d’haver in uorden da parcar che corrispundi als basegns d’indigens e hosps dad Ilanz/Glion. Michael Spescha, il menader dall’administraziun communala ha orientau davart l’idea e presentau ils singuls elements dil niev uorden da parcar communal che duei ir en vigur entochen la stad 2026.

Uorden per haver uorden

Il motiv ch’ins hagi elaborau in niev uorden da parcar seigi staus denter auter, che la vischnaunca havevi differentas regulaziuns da parcar suenter la fusiun digl onn 2014, ha Michael Spescha, il menader dall’administraziun Ilanz/Glion declarau. «Il marcau da Glion haveva in uorden dapi 2015, mo en certas fracziuns existevan sempels regulativs. Per part havevan residentas e residents negin agen parcadi ed ils parcadis vegnevan economisai a moda e maniera fetg differenta.»  D’haver in uorden seigi perquei stau in giavisch, ha Michael Spescha detg.

Negina fatschenta lucrativa

Ils responsabels pil niev uorden da parcar da Ilanz/Glion han detg a Rueun ch’il niev uorden da parcar sin territori communal seigi negina fatschenta per la vischnaunca. Negin vegli gudignar raps sin donn e cuost dils hosps che parcheschien en vischnaunca. Gest per quei motiv hagi la suprastonza era stipulau el niev concept pusseivladads da parcar gratuit. Michael Spescha: «Sils parcadis dil marcau da Glion ei l’emprema mes’ura gratuita cun registrar. Suenter quella mes’ura eis ei da pagar las taxas indicadas. Ellas ulteriuras dudisch fracziuns ein las empremas otg uras gratuitas e silsuenter eis ei da pagar. Gratuits ein ils parcadis era egl avegnir per hosps dil bogn aviert.»

Parcadis duront sepulturas

Ella discussiun ch’ei suandada alla informaziun a Rueun hai dau duas damondas davart las pusseivladads da parcar duront sepulturas ellas 13 fracziuns. Martin Capeder e Michael Spescha han affirmau ch’il parcar duront sepulturas seigi da principi gratuits. La polizia communala fetschi mo controllas co ei vegni parcau. Ei drovi in uorden per ch’il traffic funcziuneschi. Il parcar gratuit stoppi denton star en in connex direct cun ina sepultura. El marcau da Glion ein ils parcadis sper il santeri da Sogn Martin e Sogn Giusep gratuits duront las sepulturas.

Negina discussiun davart co pagar

La petiziun e las discussiuns davart las pusseivladads da pagar ils parcadis cun daners bluts han dau negina discussiun alla sera d’informaziun a Rueun (mira era la box). Il menader dall’administraziun communala ha presentau l’idea dil concept da parcar cun in sistem mischedau da pagar ils parcadis cun mieds digitals e cun daners bluts.

El ha era detg ch’ils responsabels tier la vischnaunca seigien cunscients ch’ei detti persunas che prefereschien da pagar lur parcadi cun daners bluts. «Perquei havein nus per exempel il Plaz fiera a Glion. Leu han ins era egl avegnir la pusseivladad da pagar cun muneida. Quella pusseivladad dat ei era en auters loghens sco per exempel a Fontanivas ella vischinonza dil bogn aviert.» 

Tenor il vicepresident communal Martin Capeder seigi la damonda dil pagar digital ni cun daners bluts buca stipulada ella lescha e buc ella nova ordinaziun da parcar. «Quei havein nus vuliu far aschia era per esser libers da far experientschas e lu tut tenor da saver reagar.»

Procedura cumplicada

Ils responsabels dalla vischnaunca Ilanz/Glion che han presentau il concept da parcar a Rueun a basa dalla lescha e dall’ordinaziun nova da parcar han concediu ch’ei setracti d’ina tematica detg cumplicada. Tenor il canzlist Michael Spescha han la lescha e l’ordinaziun duvrau fetg bia temps ed energias entochen che tut ei stau sut tetg. Martin Capeder ha accentuau ch’ins hagi empruau da realisar in sempel concept che seigi era capeivels.

Aschi spert sco pusseivel

Michael Spescha ha era informau las presentas ed ils presents a Rueun davart ils proxims pass. Suenter las seras d’informaziun vegni l’ordinaziun finalisada. E lu passi ella la sesida da suprastonza. Quella vegni a deliberar l’ordinaziun per mauns dalla publicaziun el Fegl ufficial Surselva. «Sch’ei dat reacziuns pertuccont ils parcadis tractein nus secapescha aunc inagada quellas. Il davos plaid ha la suprastonza communala avon che l’ordinaziun vegni publicada el fegl ufficial dil Cantun.» Il davos pass ei la montascha dalla signalisaziun e naven da gliez mument ei l’ordinaziun nova valeivla. 

La via dils parcadis ei stada carpusa

Il concept da parcar a Glion ha procurau per grondas discussiuns e la via dalla lescha e dall’ordinaziun da parcar communala ei stada liunga. La suprastonza communala ha ussa denton creau in concept da parcar unificau per tuttas 13 fracziuns. Igl uorden da parcar sco tal ha buca caschunau grondas discussiuns, silmeins buca alla sera d’informaziun a Rueun dil davos venderdis.

Pli virulenta ei l’historia dil niev concept da parcar daventada il schaner vargau cura ch’ina gruppaziun tgamunada da Berta Caminada ha inoltrau ina petiziun per saver pagar vinavon ils parcadis cun daners bluts. La petiziun cun 1686 suttascripziuns inoltrada il fevrer 2026 pretenda ina risposta dalla suprastonza communala ad Ilanz/Glion enteifer treis meins. La reacziun anetga dil president communal Marcus Beer ha clamau las medias naziunalas a Glion. E la pressa da boulevard ei stada aunc pli presenta cura ch’il president communal ha annunziau da vuler tschentar la damonda da confidonza. (fmr/mg)