Heliport vain fabricho, ma cun arsalv

Quista prümavaira turnaron ils traxs sülla plazza aviatica da Samedan. La Rega po cuntinuer cullas lavuors per ün nouv Heliport sün l’areal. Cun quellas lavuors vaiva ella cumanzo già l’utuon passo sainza acconsentimaint da l’Infra, l’organisaziun publica chi posseda l’areal da la plazza aviatica e rapreschainta las ündesch vschinaunchas purtedras d’Engiadin’Ota.

«Il contrat per ün suot-dret da fabrica traunter l’Infra e la Rega es suottascrit», ho comunicho l’organisaziun da dret public in venderdi sün sia pagina d’internet. Ed inavaunt: «L’Infra arcugnuoscha il stret orizont da temp da la Rega per realiser il heliport e chi’d exista ün important interess public davart üna realisaziun speditiva dal heliport.»

Contrat cun oblig da renatüralisaziun

Uschè concret nun ho l’Infra auncha mê arcuntschieu publicamaing quist’urgenza per ün nouv heliport daspö cha’l proget da renover la plazza aviatica es dvanto ün cas giuridic. Fin uossa d’eira l’Infra impè insteda ch’ella nu possa permetter il suot-dret da fabrica intaunt cha la decisiun populera da la sted passeda nu saja in vigur.

Als 17 avuost 2025 vaiva üna magiurited da las votantas e’ls votants in Engiadin’Ota appruvo üna finanziaziun publica da 38 milliuns francs e garanzias per ulteriurs 20 milliuns francs per renover la plazza aviatica. Ed al listess mumaint eir da abolir lur egna decisiun da l’an 2017 da finanzier il proget precedaint da renovaziun – ün pü bunmarcho, però mê realiso.

Intaunt es quista decisiun politica però auncha ün cas giuridic pervi d’ün recuors davart il dret da vuscher. Il recurrent imbütta a l’Infra ch’ella hegia infurmo incumplettamaing ed in möd inadequat in sia missiva per la votumaziun da la sted passeda. Zieva il Güdisch superiur dal Grischun, chi vaiva refüso il recuors in november, stu uossa eir auncha il Güdisch federel valüter la legitimited da la decisiun.

Il contrat chi permetta a la Rega da cuntinuer cullas lavuors da fabrica, cuntegna perque eir üna clausula cun ün oblig da renatüralisaziun. Quel oblig «pudess gnir activo da l’Infra i’l cas cha’l Güdisch federel dess radschun al recuors davart il dret da vuscher ed annulless cun que la decisiun populera dals 17 avuost 2025», scriva l’Infra in sia comunicaziun da venderdi.

Dubito connex culla decisiun populera

Quist arsalv cha la realisaziun dal heliport saja eir dependent da la decisiun giuridica – l’Infra al formulescha be i’l conjunctiv. Ella pudess – almain tenor sia comunicaziun – eir desister da la pretaisa da renatüraliser il plazzel da fabrica i’l cas d’üna sconfitta avaunt il Güdisch federel.

Illa missiva a maun da la votumaziun dals 17 avuost 2025 vaiva l’Infra scrit cha per fabricher il nouv heliport saja necessari d’abolir la decisiun populera da l’an 2017, cur chi’s vaiva decis da renover la plazza aviatica per arduond 20 milliuns francs.

Quist connex traunter votumaziun e heliport, quel però nun es nimia na incontesto. Finanzielmaing es il proget pel nouv heliport insomma independent, la Rega al realisescha svess, sainza partecipaziun da las vschinaunchas. E l’utuon passo ho il patrun da fabrica svess contesto quella dependenza: «La Rega nu po pü spetter pü lönch», ho ella comunicho publicamaing la mited october zieva la prüma spaleda pel nouv heliport. «Il recuors pendent davart il dret da vuscher nun es üngün impedimaint per cumanzer cullas lavuors da construcziun, perque cha tenor diversas expertisas giuridicas nun es la votumaziun nimia necessaria per realiser la basa d’elicopters.» Ernst Kohler, il mainagestiun da la Rega, vaiva quella vouta dit chi giaja per que da garantir il provedimaint medicinel aviatic per la populaziun engiadinaisa e’ls giasts. «Per la Rega ho que la pü ota priorited.»

Imbüttamaint da sforz

Eir il recurrent Cornel Widmer, chi d’eira fin la fin dal 2025 commember da la cumischiun sindicatoria da l’Infra, criticha davaunt güdisch precis quella cundiziun – cha la realisaziun dal heliport saja dependenta da la votumaziun. «La suletta cumpetenza per permiss da fabrica ho la conferenza da la plazza aviatica», scriva el i’l recuors a maun dal Güdisch federel. La conferenza da la plazza aviatica es il gremi politic da l’Infra, rapreschanto da las ündesch vschinaunchas purtedras.

A l’Infra imbütta il recurrent, cha la colliaziun traunter realisaziun dal heliport ed aboliziun dal credit appruvo l’an 2017 saja ün tric per metter ad acta il proget anteriur chi ha fat naufragi e chaschuno cuosts da 6,5 milliuns francs mê güstifichos da las persunas respunsablas. «Uscheja es il votant sfurzo d’appruver üna sconfitta da gestiun be per na pericliter il salvamaint aviatic», scriva el in seis recuors a maun dal Güdisch federel.

Perfin in l’Infra svess nu pera la persvasiun taunt absoluta a reguard la dependenza traunter votumaziun e heliport. Almain na tenor protocol da la tschanteda da la conferenza da la plazza aviatica dals 5 settember 2025: Quel documentescha la declaraziun da Mario Cavigelli chi füss principielmaing pussibel da permetter la dumanda da fabrica da la Rega aunz cha’l resultat da la votumaziun dals 17 avuost saja in vigur. Ma eir ch’el vess fadia da fer que, perque cha que pudess promouver il recuors davart il dret da vuscher. L’anteriur cusglier guvernativ dal Grischun es tar l’Infra president da la cumischiun administrativa, da l’organ strategic.

Nouv heliport planiso già passa ün decenni

Illa comunicaziun actuela da l’Infra disch Mario Cavigelli uossa però cha cul contrat actuel, chi collia il dret da fabrica cun ün oblig da renatüralisaziun i’l conjunctiv, as hegia uossa insembel chatto üna via «chi resguarda las pretaisas giuridicas scu eir il squitsch da temp da la Rega».

Il patrun da fabrica svess nun ho intaunt commento publicamaing la decisiun da l’Infra. L’utuon passo vaiva la Rega però scrit cha sia basa d’elicopter a Samedan nu saja be la pü ota in Svizra, ma intaunt eir la pü veglia. E ch’ella prouva intaunt daspö passa ün decenni da la renover. Quella es necessari eir perque cha’l nouv tip d’elicopter da la Rega es massa grand per la basa actuela.

Oriundamaing füss que sto previs cha la Rega fatscha in december 2026 müdeda i’l nouv heliport. Ma già l’utuon passo vaiva ella scrit chi’s stöglia fer quint cun que chi saro auncha necessari ün provisori pel nouv elicopter fin cha’l nouv heliport es finelmaing in funcziun.