A Val ei in tetg da crap in stuer

Ella lescha da baghegiar da Val Sogn Pieder datti in’artechel special, che sedifferenziescha ferm da biaras autras vischnauncas grischunas. Igl ei igl artechel 31 cul tetel «Dachvorschriften»: Leu stat scret, per tudestg secapescha: «Als Deckmaterial sind Steinplatten obligatorisch.»

Pervia dils cuosts fetg aults han ils dus purs e frars René e Kevin Stoffel dumandau la suprastonza communala da Val Sogn Pieder gia igl onn vargau da vegnir liberai dall’obligaziun da construir in tetg da plattas da crap sin lur stalla nova che cuosti 2,5 milliuns francs – senz’il tetg. Quei stat scret el messadi dalla suprastonza communala davart ina surprendida dils cuosts supplementars pil tetg da plattas dalla stalla da purs nova.

Ultra da quei stat ei scret che l’executiva hagi renviau la damonda dils frars Stoffel d’astgar baghegiar in auter tetg. L’evaluaziun hagi denton mussau ch’ei setracti d’in cass da direzia che stoppi vegnir sustenius. Tier quels cass e tier baghetgs d’economia surpren la vischnaunca per regla entochen maximalmein 50 % dils cuosts per in tetg da plattas da quarzit. La lescha da baghegiar communala prescriva plattas da crap senza definir danunder che quella vegnan.

Pli grond e pli car

Il tetg digl edifeci dils fargliuns Stoffel hagi ina surfatscha pli gronda. Consequentamein cuosti il tetg dapli. Quei ha la presidenta communala era scret el messadi. Pil tetg dad 820 m2 ha la suprastonza communala vuliu proponer all’entschatta in credit da 125 000 francs.

A basa d’ina midada d’offerta ha la suprastonza communala currigiu sia proposta sin 80 000 francs plus in emprest ella medema altezia. «Perquei che la suprastonza communala sa conceder maximalmein 50 000 francs ha la damonda digl edifeci dils frars Stoffel stuiu vegnir tractada dalla radunonza communala», di Rita Schmid, la presidenta communala da Val Sogn Pieder. La radunonza communala hagi alla fin finala decidiu da lubir als frars e purs René e Kevin Stoffel in susteniment da 160 000 francs. «Quei vul dir che votantas e votants han lubiu in credit dad 80 000 francs ed igl emprest dad 80 000 francs han ins attribuiu al credit.»

Dapi varga 50 onns

Il sustegn communal da maximalmein 50 % dils cuosts per baghetgs d’economia agricols a Val Sogn Pieder detti ei dapi varga 50 onns, di la presidenta communala. Il prighel d’in pregiudezi, pia d’in exempel che fa scola per auters, existi buc. L’instanza da baghegiar giudicheschi mintga damonda da baghegiar sco damonda singula. En cass d’ina damonda excepziunala vegnien igl interess public dil maletg dil vitg ed igl interess dil patrun da construcziun considerai.

Materia indigena

El cass dalla stalla dils frars Stoffel el quartier da Glüs che schai dadens la casa da scola da Val hagi il furnitur da plattas da quarzit purschiu ina cuvrida innovativa e pli favoreivla che la cuvrida tradiziunala, declara la presidenta communala. Cun novas metodas da cuvrida seigi era el futur pusseivel curclar in baghetg senza piarder il maletg dil vitg. «La colligiaziun da tradiziun ed innovaziun garantescha era vinavon a nus la qualitad dil maletg dil liug da Val. Ed ultra da quei eis ei da dir ch’il quarzit da Val ei in material natural local che ha ina liunga veta, ch’ei ecologics e ch’ei colligiaus cun cuortas vias da transport.»

Pilaster impurtont

Malgrad ch’il maletg dil vitg unificau culs tetgs da plattas caschuni tscheu e leu damondas da susteniments per la vischnaunca seigi l’obligaziun da duvrar las plattas da quarzit fetg impurtonta per la tgira dil maletg dil vitg, di Rita Schmid, la presidenta communala da Val. Ils tetgs communabels fuormien il caracter dil vitg. «Il maletg dil vitg da nossa vischnaunca ei in bein public ch’ei enconuschents sur las scheinas da nossa regiun. Nies maletg dil vitg ei in pilaster impurtont per nossa qualitad da viver,  per l’attractivitad e per la creaziun da valur turistica da nies vitg.»