„Biara lavur ei buca veseivla“
Oz venderdis salva la NextGen Surselva ch’ei seconstituida 2024 sco organisaziun regiunala da giuventetgna sia radunonza generala.
Quella uniun ha per finamira da dar ina vusch alla giuventetgna sursilvana. Quei per exempel cun far valer il basegns dalla giuventetgna viers la politica regiunala e communala.
La FMR ha discurriu cun Sarina Caduff da Cumbel e Chiara Weishaupt da Degen, las duas menadras actualas dall’uniun.
L’uniun NextGen Surselva vul far ina punt denter la generaziun giuvna e la politica sursilvana per risguardar ils basegns ed ils giavischs dils giuvenils e giuvens carschi. L’uniun ha els emprems dus onns tschercau il dialog ed iniziau agens projects per contonscher ina participaziun activa dalla giuventetgna els process socials, ella politica regiunala e communala.
Suenter la fundaziun da NextGen Surselva avon biebein dus onns ha l’organisaziun fatg fetg biara lavur da metter fil en guila cun crear structuras e mobilisar la giuventetgna. Las duas iniziantas e menadras actualas, Sarina Caduff da Cumbel e Chiara Weishaupt da Degen dian ch’ina gronda part dalla lavur dils emprems dus onns seigi vegnida fatga davos las culissas.
FMR: Ins auda plitost pauc da NextGen Surselva. Co vai cun l’uniun?
Chiara Weishaupt: Nus havein fatg biara lavur da preparaziun cunzun igl emprem onn. Igl ei per exempel stau da concepir ina pagina d’internet ed in canal da medias socialas. Quei ha custau fetg bia temps. La gronda part dalla lavur davos las culissas ei buca vegnida percepida ella publicitad. Denton havein nus per exempel contonschiu il secund plaz ella concurrenza dil «Prix Citoyen» dalla Fundaziun svizra per democrazia. E 2025 essan nus s’inscuntrai ad in event da start cun var 15 participontas e participonts per discutar davart problems actuals che muentan la giuventetgna sursilvana e pusseivlas sligiaziuns. Da quella discussiun ein sortidas differentas ideas, las qualas nus vegnin ad tractar pass per pass. Il termin il pli actual ei la sentupada cun la cumissiun d’urari dalla Surselva l’jamna proxima nua che nus vegnin involvius ella planisaziun digl urari dil traffic public.
Fuss ei buc indicau d’ir pli stedi ella publicitad cun Vos projects?
Chiara Weishaupt: Nus essan fetg focussai sin las medias socialas, oravontut sin Instagram. Igl ei ina realitad che giuvnas e giuvens drovan las medias socialas. Nus duvrein perquei Instagram per nossas actualitads. Mo ei constat che nus havein tralaschau empau nossa pagina d’internet igl emprem temps.
Sarina Caduff: Nossa communicaziun succeda en special cun nos «stakeholders» e quei ein principalmein la Regiun Surselva e las vischnauncas sursilvanas ch’ein era nossas purtadras. E cheu havein nus giu ils barats regulars. Per autras caussas ha il temps era muncau empau ils emprems dus onns. Mo quei ein pendenzas che nus essan vidlunder.
Separticipeschan las giuvnas ed ils giuvens Sursilvans da NextGen Surselva?
Chiara Weishaupt: La munconza da commembranza en uniuns ei buca mo in problem dils giuvens. NextGen Surselva ha adina puspei giuvens che vegnan, cura che nus envidein. Quei ch’ei fetg grev ei adina da s’obligar cun surprender incumbensas che cuozan pli ditg. La pli gronda sfida ei da survegnir giuvnas e giuvens che s’engaschan a pli liunga vesta.
Co collaboreschan las vischnauncas culla NextGen Surselva ?
Sarina Caduff: Quei ei fetg different. Nus havein vischnauncas ch’e nus cultivein in barat fetg stedi e da buna qualitad. Ei dat denton negin barat instituziunalisau. Quei giavisch havein nus deponiu pliras gadas tier la Regiun Surselva e tier las vischnauncas. Nus fussen bugen dalla partida e vesin che biaras decisiuns che pertuccan era la giuventetgna crodan senza nossas vuschs. Quei «mecano» d’integrar NextGen ei aunc buca s’etablius. Nus havein scret allas vischnauncas e fatg amogna da vegnir sperasora. Tier vischnauncas che han per exempel cumissiuns da giuventetgna ha quei funcziunau meglier. Quei denton deplorablamein senza ina vasta cuntinuaziun dallas discussiuns.
Tgei vegn discutau alla radunonza
generala dad oz venderdis sera?
Sarina Caduff: Denter auter vegnin nus a decider da cuntinuar cun nos projects. Ina caussa che nus vulessen cuntinuar ein las visetas en las scolas medias e professiunalas per far enconuschent NextGen Surselva e per survegnir resuns da scolaras e scolars. Da survegnir ils resuns drova pazienzia e peda. In auter project cun ina damonda che vegn discutada mein nus uonn alla Scol’aulta Spezialisada dil Grischun. Ultra da quei essan nus en differents discuors sur ils cunfins dalla regiun Surselva ora cun autras regiuns e gremis ch’ein interessai vid il construct ed igl intent che NextGen representa. Ed igl atun proxim vulessen nus far ina viseta en ina fatschenta sursilvana nua che nus essan aunc all’entschatta dalla planisaziun.
Chiara Weishaupt: Sper tut quei vulein nus dad ina vart secapescha accelerar vinavon ils contacts cun las vischnauncas. Da l’autra vart lein nus era menar vinavon quels barats regulars en fuorma nunobligonta culla giuventetgna. NextGen Surselva ei numnadamein ina uniun cun in grond spectrum d’activitads pusseivlas, buca mo cun in spectrum politic. Mo ch’ina uniun sco NexGen Surselva drova peda e pazienzia da crescher e vegnir ferma. Quei va buc en dus ni treis onns.
Gust da leger dapli?