Masüras artisticas cunter il dür destin dals dildos

Schi pudess esser perquai cha’ls Valladers da charn ed ossa accumplischan la funcziun dals prodots ch’el venda fingià sufficiaintamaing in Engiadina – quai nu sa Bastian Sarott da dir. Ma el constata cha’ls Valladers, Jauers e Puters our da l’ufficina da la «Manufucktura» han intant ün’existenza plütöst modesta quia. Eir ils Sursilvans, Tuatschins e Sutsilvans accumplischan lur servezzan pelplü in oters lös. «Nus vendain noss prodots giò Turich, a Lucerna, in Svezia», disch el, «ma sü quia tramettaina be pacs.»

Quels prodots sun fats our da lain da nuscher, elavurats a man e previs per l’adöver manual, per satisfacziun in mumaints da desideri. – Ed apunta titulats sco’ls idioms rumantschs. «Il plü elegant es natüralmaing il Vallader», declera Bastian Sarott stond davant la collecziun exposta a Sent, «il plü pitschen il Tuatschin, quel special il Sutsilvan.»

Rumper il glatsch pels dildos regiunals

Ma apunta: Schabain cha’ls dildos portan noms rumantschs, sun pakettats in fazöls cun ün muoster inspirà dals sgrafits süllas chasas engiadinaisas e prodot d’üna ditta locala, disch il fundatur: «Blers cugnuoschan la ‹Manufucktura›, ma i nu’s ris-cha da discuorrer tant da quella. Quai am para puchà.» Quai schabain cha la manufactura cun nom frivol exista intant daspö bundant tschinch ons.

Illa Pensiunina sün Plaz a Sent han Bastian e Nina Sarott, ils mainagestiuns, perquai invidà la fin d’eivna passada ad üna vernissascha cun purtrets e sculpturas creadas dad artistas ed artists per incumbenza da la «Manufucktura». «Il böt es da chattar üna via per gnir in contact cul cumün e la regiun», disch Bastian Sarott chi’d es svess creschü sü a Sent, «da rumper il glatsch e s-chaffir acceptanza.»

Expostas sun ouvras da las artistas Madlaina Vital e Magdalena Olkówna da Sent e’ls artists Romanesco One e Oibel 1 da Turich: Sün dildos chi nun han accumpli ils criteris da qualità per ir in vendita e classicamaing sün taila. «Vairamaing laivna il prüm be crear nouvs muosters pels fazöls da pulir cha nus tramettain cun nos prodots», quinta Bastian Sarott. «Our da quai s’ha sviluppada l’idea per üna collavuraziun cun artistas ed artists e lura per quista exposiziun.» 

Ambaschadurs intims dal rumantsch

Forsa ha l’exposiziun bain pisserà per ün’o tschel surrier imbarrazà o massellas cotschnas, ma las ouvras expostas nu sun vulgaras. Las referenzas als sgrafits engiadinais sun plü explicitas co las associaziuns fallicas e sbuorflantas.

Bastian Sarott almain disch cha l’interess saja stat grond e las discussiuns bunas. «Natüralmaing haja eir dat commentars frivols, quai es cler. Ma als Engiadinais almain nu stoust declerar chi’s po elavurar il lain uschea ch’el nu fa plü spinas.» Cha quai nempe saja il dubi classic da lur cliantella.

Directamaing economic però nu’s muossa intant ün success da l’occurrenza. «Noss prodots nu sun alch chi’s cumpra cun ir speravia. Quai ans es bain consciaint», disch il fundatur dals dildos rumantschs. «Ma nus ans giavüschessan cha la glieud füss ün zich superbgia da la ‹Manufucktura›.» Cha quella saja nempe a la fin finala eir ün ambaschadur da la regiun e da la lingua. Almain ha’la ingrondi il nomer da Jauers, Valladers e Puters chi pisseran per plaschairs extatics illas stanzas da durmir da Lucerna fin a Stockholm.