Fullar via per Domat
La vischnanca da Domat avra per l’emprima giada in tschancun dad ina via communala be indigenas ed indigens. Ella vul pussibilitar uschia da guntgir en vischnanca il traffic da transit che blochescha la via principala durant ils firads. Il project da pilot cumenza da Pasca 2026. Sche quella guntgida sa cumprova, sa il president communal Erich Kohler s’imaginar da schlargiar la purschida.
Da Pasca n’arriva betg be la lieur en il Grischun, mabain era bleras automobilistas ed automobilists sin via vers il sid. In problem per las vischnancas situadas per lung da la A13. Dirigids per part cun navis sa sprovan blers automobilists da guntgir las colonnas sin l’autrostrada e da chattar ina via pli svelta tras ils vitgs. Tranter auter era tras il vitg da Domat, per displaschair da la populaziun indigena che na patescha betg mo da la colonnas da plech. Manischunzas e manischunzs indigens stattan sezs sfurzadamain en colonna e cun els ils autos da posta e sut circumstanzas era las forzas da salvament.
Via libra per ils indigens
La vischnanca da Domat sa sprova da dar dumogn e da pussibilitar ad automobilistas ed automobilists indigens via libra durant il temps da grond traffic. Ella reserva la Via Calanca, normalmain serrada per il traffic motorisà, ad automobilistas ed automobilists indigens per l’emprima giada da Pasca 2026. Tenor reglament stat l’uschenumnada lingia blaua a disposiziun a persunas cun sedia principala e cun dimora d’emna a Domat, inclus al traffic public ed a las forzas da salvament. La guntgida indigena cumenza tar la rundella da Favugn e maina fin la sbuccada da la via la Val en la via principala en il vitg da Domat.
Il president da la vischnanca da Domat Erich Kohler discurra era dad in signal politic vers la populaziun dad instradar mesiras cunter il traffic da guntgida durant ils firads. «Ins sto vesair la lingia blaua cun las ulteriuras mesiras da mitigiar il traffic da transit.» Gia ils davos onns han ins chaschunà ina colonna artifiziala a l’entrada da Domat per far pli pauc attractiva la varianta tras il vitg per il traffic da transit. Displaschaivlamain èn er ils automobilists e las automobilistas indigenas stadas bloccadas en quella colonna. «Nossa mesira ha la finamira da pussibilitar als indigens da charrar libramain entaifer il vitg da Domat.» Il president communal fa attent al grond interess da la populaziun per la guntgida communala. Per nizzegiar la lingia blaua ston ins sa registrar sin chanzlia cun num e numer da l’auto. Fin ussa han passa 1000 persunas fatg quai.
Chantun schlargia sias mesiras
La vischnanca da Domat n’è betg la suletta instituziun che emprova da dumagnar durant ils firads da la primavaira e l’entschatta da las vacanza da stad il traffic da transit. En ina communicaziun dals 23 da mars 2026 fa il Chantun attent da vulair rinforzar sias mesiras ed optimar ses dispositiv temporar en direcziun dal traffic che sa mova vers sid e pli tard vers nord. Sco quai ch’il Chantun scriva, vul el installar quatter novs indrizs da signals da glisch automatisads a Giuvaulta, Panaduz e Domat. Sistems ch’èn sa cumprovads tenor il Chantun en ina fasa da pilot l’onn passà a Zezras.
En la medema communicaziun scriva il Chantun ch’i na saja ord vista giuridica e pratica strusch pussaivel dad introducir via libra sulet per indigens. «Bleras da las vias pertutgadas èn suttamessas a l’Ordinaziun federala davart las vias da transit e ston perquai da princip restar avertas per il transit general.» Il Chantun ha para fatg nauschas experientschas cun talas «triaschas», sco ch’el scriva en in rapport davart in’emprova da pilot da l’onn 2022. «Da definir cleramain, tgi che appartegna a la populaziun locala, n’è strusch pussaivel.» Plinavant chaschunan las discussiuns en ils lieus da controlla colonnas supplementaras. «Cun la consequenza ch’i dat novs problems da traffic», scriva il Chantun.
In scanner legia il numer
Erich Kohler na tegna nagut da talas argumentaziuns. «Nossa lingia blaua vegn realisada sin via communala e là dastgain nus decider.» Il president communal da Domat di era ch’i na vegnia a dar naginas discussiuns al checkpoint a la rundella da Favugn. «In scanner legia il numer da l’auto. Quel ch’è annunzià e registrà tar la vischnanca survegn automaticamain glisch verda ed ha via libra.» Erich Kohler discurra dad ina fasa da pilot. «Tenor experientscha stuain nus forsa sepulir la lignia blaua ni la schlargiar l’onn proxim via il Rossboden fin Cuira.» I dat sa chapescha anc alternativas per guntgir il traffic da Pasca: Ir a pe sco la lieur da Pasca, cun il velo ni seser en la Viafier retica che na sto betg star en colonna.
Gust da leger dapli?