Cul cor a Schlans – cul spért ella sala d’operaziun

«Da pintga hai jeu mai giu il desideri da daventar miedia. Aunc alla fin dil gimnasi a Mustér hai jeu buca saviu en tgei direcziun che miu studi mondi», di Selina Pfister (31) che ha frequentau sco ina dallas davosas scolaras tuttas classas primaras a Schlans. Ella ei carschida sia a Schlans en ina cuminonza fetg familiara ed en in contuorn natiral ch’ella appreziescha.

Surmuntau il numerus clausus

«Il rom da biologia ha adina plaschiu bein a mi il temps dil gimnasi ed aschia ha era la medischina entschiet a ruchegiar el focus», di Selina Pfister. La fin finala hagi ella fatg ils examens da recepziun pil studi da medischina e hagi surmuntau il numerus clausus. Selina Pfister ei setschentada all’universitad a Berna e ha terminau ses studis culla dissertaziun davart la damonda schebein costas ruttas en connex cun ina reanimaziun duein vegnir operadas ni buc. Ella ei vegnida alla conclusiun che las duas variantas ein pli u meins equivalentas. Duront il studi ha Selina Pfister absolviu differents practicums sil sectur dalla chirurgia, denter auter era a Dublin. Leu ell’Irlanda hagi ella viu che buca tut seigi organisau els spitals sco en Svizra: «Pazients en zulers e combras cun nov persunas eran buca l’excepziun.»

En preschientscha d’in superiur

Suenter haver serrau giu il studi da medischina ha ella luvrau en spitals a Thun, S. Gagl e Cuera, avon che vegnir plaunsiu pli datier da Schlans: «Il davos onn hai jeu era astgau luvrar el Spital regiunal Surselva a Glion. Uss sun jeu puspei engaschada el Spital cantunal dil Grischun a Cuera.» Il temps da lavur pratica ella chirurgia entochen ad in examen final sco chirurga cuoza siat onns, la gronda part da quei temps ha ella surmuntau. «Sco chirurga assistenta astgel jeu operar, denton adina en preschientscha d’in chirurg superiur», di la dunna giuvna.

«Schlans ei mia patria»

Schegie che Selina Pfister savess far carriera professiunala ella bassa, vesa ella siu avegnir en Surselva: «Schlans ei mia patria, cheu vi jeu viver. Cheu ei mia parentella e la cuminonza dil vitg ch’jeu apprezieschel fetg. Cheu sai jeu tancar energia. Suenter miu temps da chirurga assistenta vegness jeu bugen anavos a luvrar el spital a Glion. Leu hai jeu fatg fetg bunas experientschas cun in super team.» Ei dat pia tuttina aunc giuventetgna che vul returnar, era en Surselva. La tesa generala che biars giuvenils serendien ella bassa per studegiar ni luvrar e retuornien buca pli, ei pia buca dil tut correcta. «Jeu sun carschida si a Schlans. Leu hai jeu giu ina bellezia affonza e giuventetgna», di Selina Pfister che gauda siu temps liber cun aissa el territori da skis da Breil, cun ir a cuorer, cun ir per la pezza cul partenari ni semplamein cun guder la natira. Schlans dumbra 70 habitontas e habitonts. Rodund diesch affons ein el temps da scola ni prescola.

Pratica enstagl teoria

«Da principi hai jeu gia adina saviu ch’jeu vi s’engaschar professiunalmein culs mauns. Mo biro ei buca mia caussa. Saver trafficar e gidar zatgi – veser resultats. Quei sai jeu far ussa sco chirurga», di Selina Pfister. Gia da mattatscha e giuvna hagi ella tschappau en bugen, per exempel alla mezca da casa digl aug Silvio: «En gliez connex ei era igl interess per l’anatomia naschius. Veser il connex e la funcziun dils organs d’ina creatira.» Selina Pfister ei era adina stada attaschada allas uniuns dil vitg e buca per nuot s’engascha ella ussa era en funcziuns da responsabladad tier quellas.

Convivenza pretenda engaschi

Sco cassiera dall’Uniun da giuventetgna Schlans ei Selina Pfister conresponsabla per differentas activitads el vitg. Far parada da pardanonza, organisar la sera da Sontgaclau ni era mintga dus onns la via cun finiastras d’advent s’audan tiel program dall’uniun che dumbra 20 commembras e commembers. Pliras ga ha l’uniun organisau ina fiasta da stad sper la hetta da nuorsas ni prestau lavur cumina. Selina Pfister ei denton era commembra dall’Uniun Schlans Viva ch’ei vegnida fundada igl onn vargau. Quella ha organisau igl onn vargau per la quarta ga in mini open air sul vitg cun musicistas e musicists romontschs. Sper l’uniun da giuventetgna procuran ulteriuras uniuns sco il club da skis ni il club da jass per sentupadas regularas el vitget.

Da casa tier casa

In dils bials usits a Schlans che Selina Pfister appreziescha fetg ei la viseta da casa tier casa da Daniev per giavischar in bien niev onn: «Per mei ei quei in exempel da nossa convivenza. Mintgin enconuscha mintgin e sch’ins drova ina ga zatgei d’ina vischina ni in vischin sch’ei quei negin problem.» Tonaton di la giuvna chirurga era: «Jeu sun spanegiada sigl avegnir. Entginas persunas ein vegnidas neutier ils davos onns ed igl ei semidau in techet, damai che quellas han buc exact nossa mentalitad e nossa schientscha per la convivenza e cultura. Nossas ragischs tier la tradiziun ed ils usits ein tuttina empau autras. Grev da dir co quei sesviluppescha cu la generaziun veglia ei buca pli.»

La bova ei restada en memoria

Bein en memoria ein las malauras dil november 2002 stadas a Selina Pfister: «En gliez connex havein nus viu con impurtonta ch’ina buna cuminonza ei. Tuts ein segidai e han purschiu in suttetg a quellas e quels ch’ein stai pertuccai directamein cun lur casas.» Il di dalla bova ils 16 da november 2002 seigi aunc adina presents. Ella savessi dir mintga pass ch’ella hagi fatg e schizun tgei ch’ei hagi dau gliez di gentar: «Omlettas.» Naven dalla stiva d’in vischin anora hagi ella viu co la bova seigi ida a val. Aunc oz mondi quei eveniment atras il tgau cura ch’ei plovi pli ditg. Malgrad quei eveniment batta il cor per Schlans, per la parentella e la cuminonza da vischinas e vischins. E quei malgrad ch’il spért professiunal ha priu la via ellas salas d’operaziun dils marcaus.

Schlans dumbra rodund 70 habitontas e habitonts. La veta el vitg ei signada d’ina buna convivenza e d’in tschuppel activitads, era grazia all’uniun da giuventetgna.