politica

Proxima fermada per la constituziun

Suenter Pastgas discutescha il parlament da Glion il sboz per la nova constituziun communala. Il parlament ha da tractar diversas midadas che la cumissiun preparatoria propona. Ina proposta che pertucca la votaziun consultativa para empau cuntradictoria.

parter

Commembras e commembers dil parlament dalla vischnaunca da Glion han retschiert ina pulita carga d’informaziuns per la proxima sesida dils 15 d’avrel 2026. Ina sesida che sefatschenta cun la revisiun dalla constituziun communala. Envidai ein parlamentarias e parlamentaris da tractar las propostas dalla cumissiun preparatoria che ha priu sut la marella il sboz per ina nova constituziun communala che la cumissiun da constituziun ha elavurau. Il president dalla cumissiun preparatoria, Claudio Quinter, conceda viers la FMR che la cumissiun proponi al parlament entginas midadas viers la varianta presentada dalla cumissiun da constituziun. «Per descargar l’entira revisiun havein nus gia proponiu igl onn vargau al parlament da tractar l’introducziun dad ina cumissiun da baghegiar separadamein.» Ina proposta ch’il parlament ha gia acceptau.

Cun ni senza parlament

Ina autra damonda da principi vul la cumissiun preparatoria gia decider avon che suttametter la revisiun al pareri final dil suveran. Numnadamein sche la vischnaunca da Glion duess egl avegnir vinavon haver in parlament ni sch’ella duei introducir la radunonza communala. «La secunda damonda ch’il suveran sto decider ei sche la vischnaunca duei mantener il sistem actual cun la direcziun ni turnar tiel sistem cun departaments.» Sco quei che Claudio Quinter gi, propona la cumissiun da decider quellas duas damondas en duas votaziuns consultativas. «Cun decider quellas damondas gia ordavon savein nus suttametter al suveran sulet ina proposta per ina constituziun che ha bunas schanzas da vegnir acceptada.» Claudio Quinter ei numnadamein dil meini ch’il suveran gitgi plitost na, sch’el sesenti surcargaus cun ina damonda da votaziun cun pliras variantas.

Diversas midadas

La cumissiun tgamunada da Claudio Quinter fa aunc entginas autras propostas al parlament, sco quei ch’ins sa leger el rapport per mauns dil parlament. Ella propona per exempel d’alzar las vuschs per inoltrar ina iniziativa communala da 150 sin 200. Decisiuns parlamentaras davart il pei da taglia seigien da suttametter sulet al referendum facultativ e buc al referendum obligatori.  E la cumissiun ei era dil meini che emploiadas ed emploiai communals astgien buca far part al parlament communal. A quei parlament duein egl avegnir sulet 17 persunas far part e buca 19 sco quei che la cumissiun da constituziun propona. Vinavon propona la cumissiun al parlament da strihar la pusseivladad dad instradar votaziuns consultativas ord la constituziun. Ina proposta che fa denton surstar: Dad ina vart propona la cumissiun al parlament da far duas votaziuns consultativas per sclarir la damondas da principi per silsuenter proponer da strihar la votaziun consultativa dalla constituziun.

A favur dalla orientaziun

Claudio Quinter ei bein cunscients dad ina certa cuntradicziun. «Nus essan dil meini ch’igl ei pli prudent dad organisar radunonzas d’informaziun per sentir il meini dalla populaziun enstagl dad instradar votaziuns consultativas.» Per la damonda da sistem cun ni senza parlament e sistem da suprastonza vesa el denton strusch ina alternativa alla votaziun consultativa. Clar ei che la fatschenta dalla revisiun dalla constituziun ei ina pulita chista per la proxima sesida dil parlament dils 15 d’avrel 2026. «Nus organisein gia ordavon ina sesida dil parlament», gi Claudio Quinter. Ina che tracta denton neginas damondas  politicas: «Ei va sulet per informar commembras e commembers dil parlament co la fatschenta vegn tractada per impedir malcapientschas alla radunonza ordinaria.»

Propostas fa la cumissiun era pertuccont la via ch’ei da caminar entochen ch’il suveran da Glion decida sch’el vul ina nova constituziun ni buc. In pusseivel termin per las duas votaziuns consultativas vesa la cumissiun ils 27 da settember 2026. Suenter las decisiuns consultativas tuorna il sboz aunc inaga el parlament che ha da dar glisch verda per la votaziun finala. Tenor pareri dalla cumissiun ei quei pusseivel ils 28 da fevrer 2027. Il maraton per decider ina nova constituziun per la vischnaunca da Glion pretenda aunc empau flad.