«Jeu haiel negins messadis»
Dapi la sonda vargada ed aunc entochen la fin d’october 2026 expona igl artist Donat Caduff (44) ses novs maletgs e fotografias ella Cularta a Laax. Per realisar la nova exposiziun cun il tetel «Observaziuns obsessivas» ha igl artist sursilvan fatg 1200 kilometers a pei, e quei els marcaus da Paris, Roma ed el liug turistic Flem/Laax.
L’exposiziun en la Cularta a Laax era pinada per l’avertura la sonda, cura che Donat Caduff ha envidau ad ina emprema guida. Suenter haver memorisau las informaziuns impurtontas (mira box) ha la FMR fatg quater damondas agl artist
FMR: Tgei munta quei per Vus da turnar cun ina exposiziun ella patria pli stretga?
Donat Caduff: Per mei ei quei il liug ch’ei il pli datier dalla regiun ch’jeu sun carschius si. Jeu sun in oriund Lumnezian ch’ei carschius si a Sagogn. En quella regiun haiel jeu ina gronda reit d’amitgas ed amitgs e da confamiliars. E perquei eis ei stau decisiv da far cheu quella exposiziun, schegie ch’ella ei naschida ord ils dus ateliers a Paris ed a Roma. Quei ha en sesez da far nuot culla Surselva. Quei ch’jeu haiel gest allegau declara ch’jeu haiel giu all’entschatta empau breigias e sun sedumandaus daco ch’jeu duei vegnir en Surselva cun quellas lavurs. Ensemen cun la curatura Yvonne Gienal sun jeu lu secunvegnius da far sc’ina tiarza etappa da mias excursiuns a pei e quei cheu a Laax ed a Flem. Ed aschia ei l’exposiziun carschida bein a quei ch’ella ei oz ed ussa.
Cuntegn Vossa exposiziun in ni plirs messadis ch’ei veseivels pér cun mirar l’exposiziun?
Jeu haiel negins messadis ell’exposiziun. Ins vesa zuar biars smartphones ni deponias da rumians e da quellas caussas ell’exposiziun. Quei savess ins capir sco critica sociala. A mi vai denton buca per quei. A mi vai plitost pil maletg sco tal, ch’ins savess tertgar ch’el seigi pli superficials aschia. Jeu tschentel mia egliada sin fetg differentas situaziuns ch’ein era arbitraras.
L’exposiziun muossa maletgs e fotografias da situaziuns arbitraras?
L’exposiziun ha in grond volumen cun 150 maletgs ed aunc inagada tontas fotografias. Quei dat sc’in ravugl ch’ei aschia in cert mund. Per mei eis ei impurtont da seschar en cun quei mund e da seconfruntar culs sentiments ch’ein fetg differents. Jeu vuless surschar quei alla visitadra ed al visitader da seschar en cun quels sen-timents.
Pia san ins dir che in messadi ei che Vus haveis negins messadis?
Quei san ins dir aschia. Jeu remplazzel il messadi cun ina confruntaziun d’haver autras vestas sin in mund ch’ei fetg enconuschents a mintgina e mintgin. Tuttas e tuts enconuschan quellas situaziuns. Per regla schabegia nuot spectacular. E tuttina: La moda e maniera co jeu interpreteschel quellas situaziuns cul dessegn ni culla fotografia e co ils objects ein exponi midan cumpletamein il context. Ins mira pli exact era sils detagls. En quei senn ei l’exposiziun era ina scola intensiva da vesida e da percepziun. Ei tonscha buca mo da mirar suravi, na, ins sto mirar duas ni treis gadas sissu. Quei ei per mei pli impurtont che d’haver in messadi.
1200 kilometers per ina exposiziun
L’exposiziun «Observaziuns obsessivas» da Donat Caduff muossa sias novas ovras da maletgs e fotografias ch’el ha creau cun ir a spass 1200 kilometers a Paris, Roma e Flem/Laax. L’exposiziun ei aviarta naven dad immediat e cuoza entochen ils 25 d’october 2026.
RTR/FMR
1200 kilometers ha igl artist oriund da Sagogn absolviu a Paris, Roma ed a Flem/Laax per obtener tut ses motivs ch’ein exponi a Laax ella casa d’art sper il Lag Grond entochen ils 25 d’october 2026. El plaunterren sesanflan ils dessegns ed ell’emprema alzada las fotografias. «Observaziuns obsessivas» ei il tetel dall’exposiziun unica, creada per la Cularta a Laax.
Fotografau e lu malegiau
L’exposiziun muossa observaziuns dil mintgadi. Mintgina e mintgin savess esser in dils motivs ni esser integraus en in dils motivs. Sin spassegiadas extendidas ha igl artist sviluppau in’egliada ch’observa il mintgadi ed il cumpurtament human en spazis urbans e rurals: duront embratschar, duront discuorer, duront far fotografias, duront salidar zatgi ni semplamein cun ir sperasvi. Situaziuns en sesez nunspectacularas che han fascinau el, e ch’el ha fotografau per far ordlunder dessegns, portrets cun rispli ni cun colurs. Sco quei che Donat Caduff ha detg seigi sia moda e maniera da luvrar stada quella da distractar igl object principal dil funs e buca da malegiar live.
Quella moda e maniera da luvrar plaigi ad el. «Jeu sai, ei dat artists che dian: ‹Uh,na! Dessignar ston ins adina sin il plaz e live.› Jeu hai bugen, sch’ins sa midar ina lavur d’in mied en l’auter e lu mirar tgei che schabegia culla transformaziun.»
1200 kilometers
Treis cartas da Paris, Roma e Flem/Laax ein messas vid las preits per liung dallas scalas dalla Cularta. Ellas muossan ils viadis a pei ch’igl artist ha fatg. Mintgamai treis meins eis el staus a Paris ed a Roma el rom da duas residenzas artisticas. Jamnas ch’el ha empleniu cun biaras spassegiadas.
Cunquei che Donat Caduff planisescha e lavura fetg acribic ed exact, ha el alla fin dil project era saviu dir cons kilometers ch’el ha fatg a pei: numnadamein 1200!
Ir a spass seigi per el ina moda e maniera fetg liberonta e libra, ha el detg. «Las cartas ch’jeu haiel fatg fan forsa la pareta sco d’in animal selvadi che va alla tscherca da vivonda. Negina logica, mo ti vesas il moviment. Fetg spontan. Fetg arbitrar.»
Dis d’avertura: gievgia, venderdis, sonda e
dumengia dallas 14.00–17.00. www.cularta.ch
Gust da leger dapli?