Turitg

In mez milliun per esser giast

Il Grischun paja in mez milliun francs per esser giast al Sechseläuten. Per las festivitads a Turitg, che cumenzan damaun e duran quatter dis, prenda il chantun 200 000 francs dal conto da la promoziun d’economia e 300 000 francs dal fond da lottaria.

parter

Sco giast prendan ins per il solit plaz en davos maisa e mangia e baiva gratuit. Al Sechseläuten è quai in zichel auter. Quest onn è il Grischun envidà sco giast a Turitg. In budget d’in mez milliun francs ha la regenza grischuna deliberà per las festivitads.

La raschun per la brava summa: Il Sechseläuten na consista betg mo dal cortegi cun il Böögg che vegn il davos brischà. Anzi, las festivitads cumenzan damaun e van fin il glindesdi saira. Marcus Hassler è schef da comité che organisescha la participaziun grischuna. Il secretari general dal Departament d’economia e fatgs socials declera daco ch’il Chantun è pront dad «investir» in mez milliun.

«Bonzenchilbi» u festa per in e scadin

Ils Turitgais, che n’èn betg uschè stgaudads per il Sechseläuten, numnan la festa magari «Bonzenchilbi». Betg da smirvegliar: Al cortegi demonstreschan las mastergnanzas la pussanza e bainstanza d’antruras. Ed anc oz èn las mastergnanzas reuniuns exclusivas, a las qualas betg mintgin po far part.

Per il Grischun sco giast èsi dentant auter. «Per nus èsi ina pussaivladad da represchentar noss chantun sco lieu attractiv per viver e lavurar», di Marcus Hassler. «E nus pudain mussar quant multifar ch’il Grischun è – cun nossas uniuns, las valladas, las linguas u la culinarica. Nus vulain far ina festa per mintgin e mintgina amez la citad da Turitg, sin il Lindenhof.»

Ma giustifitgescha quai da dar ora in mez milliun?

Tradiziun e promoziun economica

Per l’ina saja quai dapi il 1991 tradiziun ch’in chantun participeschia a la festa, di il secretari general. Danor dus chantuns da la Romandia sajan tuts chantuns gia stads giasts al ­Sechseläuten.

«Per l’autra è Turitg impurtant sco fiera turistica. Blera glieud ha ina segunda abitaziun en noss chantun», di Marcus Hassler. En pli dettia a Turitg blers students u abitants che derivian dal Grischun. Ils lioms tranter ils dus chantuns sajan numerus ed amicabels.

Era auters chantuns pajan tant

Per finanziar il mez milliun prenda il Chantun 300 000 francs dal fond da lottaria e 200 000 francs da la cassa per promover l’economia, da l’uschenumnada «Standortförderung».

Il Grischun sa preschenta durant quatter dis al Lindenhof cun musica da tut las regiuns grischunas e stans che porschian da tuttas sorts mangiativas e products. «La preschientscha sin il Lindenhof durant quatter dis dovra natiralmain blera infrastructura», di Marcus Hassler. «Ina gronda part dal budget vegn duvrà là.»Plinavant fan radund 300 persunas dal Grischun part al cortegi dal glindesdi e var 200 uffants sa participeschan al cortegi d’uffants da la dumengia. Per lur engaschi surpiglia il Chantun ils custs da transport e las tschaveras. Gia il 2004 è il chantun stà giast al Sechseläuten. Lezza giada hajan ins dà ora 485 000 francs. Era Zug, Sviz u Appenzell Dador, ils ultims chantuns che han participà a la festa a Turitg, hajan gì custs da circa in mez milliun.

Dal reminent: Il viadi dal Böögg da l’entschatta mars al maraton en l’Engiadina è vegnì finanzià per gronda part dad ulteriurs partenaris e sponsurs. Il Chantun ha contribuì 5000 francs a l’excursiun.

Infobox: Program e promis

Dals 17 fin ils 20 d’avrigl festivescha Turitg la primavaira. Il Sechseläuten cumenza il venderdi cun l’avertura al Lindenhof, nua ch’il Grischun sa preschenta durant ils quatter dis cun stans e musica per mintga gust. Al cortegi d’uffants da la dumengia prendan part tschintg chors d’uffants da differentas valladas grischunas. Al cortegi principal dal glindesdi sa participeschan pliras uniuns dal chantun envidà: ils tamburs da Domat, ils guids da muntogna, las puras, ils lutgadurs u ils viticulturs. Il Böögg sco simbol da l’enviern vegn brischà a las 18.00.

Usit èsi era che blera prominenza marscha al cortegi. L’entira regenza grischuna prenda part. Martin Bühler sco president da la regenza è tar la «Zunft zu Wiedikon». Stefan Engler, sco president dal Cussegl dals chantuns, è giast da la «Zunft Oberstrass». L’uvestg Joseph Maria Bonnemain marscha cun la «Zunft Wollishofen». E la presidenta da la Banca naziunala svizra Barbara Janom Steiner è giast da la «Zunft Hard».