77 duonnas inchantadas cun ün sulet böt

«Sch’eu chat 15 duonnas chi han plaschair da chantar, schi lessa metter alch in pè.» Cun quista ponderaziun ha tuot cumanzà avant duos ons, declera Nina Mayer, la dirigenta dal cor da duonnas intant cha la sala illa scoula da Scuol s’implischa plan planet per üna da las ultimas prouvas cuort avant ils concerts. Almain 15 duonnas d’eira il böt, as fuormà s’ha a la fin finala lura ün cor dad in tuot 85 duonnas avant duos ons.

Cun ün tal success nu vess la chantautura Ramoschana – cuntschainta da la fuormaziun Mi’Amia – mai fat quint. Cha tant la ourdvart buna cumpagnia, sco eir ils divers rebombs davo ils concerts, hajan simplamaing dat andit da cuntinuar. «Nus vain giodü enormamaing il temp insembel e perquai esa stat uschè cler per nus, davo il prüm proget, chi dess cuntinuar. I paraiva bod fingià sco ün dovair», quinta Nina Mayer plünavant ün zich riond, eir scha quist on sun seguidas «be» 77 duonnas a seis clom. Però ch’in vista ad uschè bleras otras occurrenzas chi han lö praticamaing al listess mumaint quist on, sajan 77 duonnas amo adüna ün enorm grond success.

Chantar sa minchün!

Ed il cor chi d’eira oriundamaing pensà sco proget unic, es invers l’on passà creschü. Na in seis nomer, dimpersè in sia cumparsa. Cun üna cordiala «Buna saira charas duonnas!» bivgnainta Nina Mayer sias amadas chantaduras. La sala chi d’eira avant cuort mumaint amo implida cun 77 differentas baderladas, 77 bajaffadas e 77 taloccadas, as transmüda in üna jada in üna sala da concert cun ün cling sonor ed armonic remarchabel. E quai impustüt schi’s sa cha bleras da quistas duonnas han – cun excepziun da l’on passà – ingüna o be paca experienza da chantar.

Uschè sco per exaimpel Maia Andry da Ftan. Ella es nouva da la partida e simplamaing inchantada. «Eu nu n’ha amo mai chantà in mia vita. Però eu laiva provar oura alch nouv e cur ch’eu n’ha m’annunzchada e quintà a Nina ch’eu nu n’haja amo mai chantà, schi ha ella dit cha chantar sapcha minchün.» E cha quai tilla haja motivada natüralmaing fich. «Vain pro ch’eir mias duos sours sun da la partida e quai am fa güsta tant daplü plaschair.»

Nouv on – nouv nom

E discurrind dad esser inchantada, uschea as nomna a partir da subit eir il cor amo fin uossa sainza nom. Cha la proposta «LAS INCHANTADAS» haja surgni las plü bleras vuschs sülla gruppa da WhatsApp, fa Nina Mayer tuot in d’üna jada a savair a sias duonnas tanter üna e tschella chanzun, e quai cun grond plaschair. «Quist on chantaina eir a Cuoira e là vulain nus preschantar ed eir muossar chi cha nus eschan.» E cha’l nouv nom rapreschainta precis quai ch’ellas sun: Ün’unità da duonnas cun ün böt cumünaivel, chantar insembel da cumpagnia e cun grond plaschair. E quai eir scha las pretaisas musicalas da la dirigenta sun quist on creschüdas invers l’on passà.

«Meis böt d’eira da far ün program da concert trasoura cun chanzuns da cumponistas. In nos repertori daja bainschi texts chi sun gnüts scrits dad homens, per exaimpel ün text da Heinrich Heine cha Fanny Hensel Mandelson ha miss in musica, però tuot quai cha nus chantain, sun chanzuns cumpuonüdas sainz’excepziun da duonnas.» E cha quai paraiva simplamaing ün pass logic per ella. «A nus vaja bain quia. Nus pudain gnir insembel a chantar in libertà, alch chi nun es üsit sün tuot il muond.» Metter ün accent dimena per tuot quellas duonnas ingio cha tuot nu s’inclegia da sai stess sco pro nus.

Cha da chattar insomma litteratura musicala da duonnas per duonnas nu saja lura nimia statta ün chosa uschè facila. Però üna chi haja fin l’ultim valü paina. Davent da musica medievala e corala da Hildegard von Bingen «Ave Generosa», a musica barocca cun Maddalena Casulana «Cinta di fior’», sur musica romantica cun Clara Schumann «Wenn ich ein Vöglein wär», fin a musica moderna dad Alicia Keys «Girl on fire» e musica contemporana indigena da Mi’Amia «Magïa feminina», daja da sentir alch per mincha gust ed uraglia.

Paschiun vicendaivla per la musica

Il repertori dad in tuot 15 chanzuns es dal sgüra magara pretensius. La dirigenta chi’d es cun corp ed orma landervia para però d’avair ün bun man cun sias 77 duonnas. Daspö october tillas motivescha ella i’ls drets mumaints, tillas corregia i’ls güsts lös e tillas interrumpa eir minchatant plü energicamaing, schi fa dabsögn.

«Chantar nun es pachific, chantar es sport!» haja üna jada nom tuot in ün dandet. Però apunta tuot quai capita in bunas, cun bler plaschair, ed üna gronda paschiun e superbgia vicendaivla vi da la listessa chosa. E quai sarà a la fin finala eir ün dals motivs principals perche cha tantas duonnas sun restadas eir quist on darcheu fidelas al cor. Raduond trais quarts nempe sun da la partida fingià pella seguonda jada.

Ed üna dad ellas es Manuela Filli da Sent: «Eu chant fich gugent e per mai d’eira adüna fingià cler, cha scha’l cor cuntinuescha, schi ch’eir eu cuntinuesch cul cor. Id es simplamaing fich bel dad esser tanter da duonnas e da pudair chantar insembel in quista bella cumpagnia. E per mai esa eir fingià uossa cler ch’eu sun da la partida eir prossem on darcheu.»

E cha «LAS INCHANTADAS» giaran illa terza ronda sarà tant co tschert. Considerond la logica dad insomma cumanzar il proget in prüma lingia, gnaran nempe chantats dal sgüra amo divers concerts in avegnir. Però il prüm üna jada haja nom pellas 77 inchantadas e lur dirigenta as focussar süls trais concerts da quist on, duos a Scuol e per la prüma jada lura eir sur la regiun oura, illa chapitala a Cuoira.