La scola da Duin va a Pitasch
La suprastonza communala dad Ilanz/Glion ha decidiu da dislocar naven dil proxim onn da scola la scola primara da Duin a Pitasch. Il motiv ei ch’ils treis scolars futurs dalla scola primara Duin/Pitasch ein tuts treis da Pitasch. Il liug da scola Duin/Pitasch sa buca vegnir dissolvius pervia dil contract da fusiun che cuoza entochen igl onn 2029.
Ils loghens da scola Glion, Ruschein, Rueun, Castrisch-Sevgein e Pitasch/Duin ein stipulai el contract da fusiun Ilanz/Glion digl onn 2014. Quei contract cuoza 15 onns, pia entochen 2029. Pil liug da scola Duin/Pitasch munta quei tenor il sclariment da Martin Capeder, il vicepresident dalla vischnaunca dad Ilanz/Glion, che l’instrucziun sto vegnir fatga silmeins entochen 2029 a Duin ni a Pitasch. Cunquei che omisduas vischnauncas disponan da casas da scola, ein Pitasch e Duin secunvegni gia suenter la fusiun da 2014 da far l’instrucziun da scola en quei vitg che ha ils biars scolars. Entochen dacheu ha la scola perquei giu liug a Duin. Mo naven digl atun proxim vegn quei ad esser a Pitasch, cunquei che tuts treis scolars dalla scola naven digl onn da scola 2026/27 ein da Pitasch.
Far il meglier ord la situaziun
Pil vicepresident communal ha la suprastonza communala fatg il meglier pusseivel ord la situaziun. Il contract da fusiun seigi absolutamein ligionts e stoppi vegnir suandaus aunc ils proxims onns, di el. Enteifer ils dus loghens da Duin e Pitasch detti ei denton la pusseivladad dad ir cun la scola el liug cun ils biars scolars. «Nus havein sclariu las cumpetenzas per decider nua ir culla scola. L’emprema instanza ei il cussegl da scola ch’ei responsabels pil menaschi da scola cun tut quei che s’auda tier. E pér lu ei la suprastonza communala ussa stada en roda da dar la decisiun finala.» Ed aschia hagi la suprastonza ussa decidiu da midar culla scola da Duin a Pitasch, perquei che tut ils treis affons che frequentien igl onn da scola proxim la scola primara habiteschien a Pitasch. Martin Capeder: «E secapescha che nus havein stuiu ir tier il Cantun per ina lubientscha d’astgar menar ina scola cun dameins che tschun scolars.»
Migliur ei en vesta
«A pli liunga vesta vesa ei puspei ora meglier cul diember da scolars a Pitasch e Duin e lu havein nus puspei ina nova situaziun da partenza», di Martin Capeder. Ina midada provisoria culs treis scolars en in dils auters treis loghens da scola romontschs vegni buc en damonda pervia dallas capacitads. Ed a Glion sappi ins era buca ir, perquei che la scola dil marcau seigi ina scola tudestga e funcziuneschi tenor in auter concept, remarca Michal Hohl che meina il departament da formaziun communal e che fa era part dil cussegl da scola dad Ilanz/Glion.
Cumbat vehement
«Gia avon entgins onns havein nus geniturs dils affons da scola da Pitasch fatg ina damonda da dislocar il liug da scola da Duin a Pitasch», di Nadine Räss, la pura e mumma da treis dils quater absolvents actuals dalla scola primara da Duin/ Pitasch. Gia lu devi ei daplirs affons da Pitasch che da Duin. La scola Ilanz/Glion hagi da lezzas uras denton dau ina risposta negativa allas famiglias. E quei cugl argument che la colligiaziun d’internet seigi buca sufficienta ella casa da scola da Pitasch. «Nus havein lura buca cumbattiu vinavon. Quei havess era buca purtau fretg», di Nadine Räss. Mo ussa hagi la situaziun midau aunc pli clar en favur dils scolars da Pitasch. «Il problem da l’auter onn a Pitasch ei denton tut in auter. Dus da sulettamein treis scolaras e scolars ein fargliuns ed han buca cumpognas e cumpogns per viver lur veta sociala agl ur dalla scola. Quei fuss da gronda impurtonza.»
Midada a Castrisch-Sevgein vegn buc en damonda
Ils geniturs Nadine e Thomas Räss han perquei dacuort inoltrau ina proposta al cussegl da scola ed alla suprastonza communala dad Ilanz/Glion d’integrar ils affons dallas famiglias da Pitasch el liug da scola Castrisch/Sevgein igl onn proxim. Il liug da scola Duin/Pitasch stuessi buca vegnir serraus, mobein mo sistius entochen ch’il diember da scolaras e scolars creschi puspei. «Suenter haver sclariu pervia dalla responsabladad en caussa ha il cussegl da scola rispundiu a nus ch’ina midada a Castrisch-Sevgein vegni buc en damonda, denter auter pervia dallas capacitads da plaz ed era perquei ch’il diember da scolars a Duin e Pitasch creschi puspei. Nus havein capitulau definitivamein da batter per ina megliera situaziun. Nus essan ella minoritad ed havein neginas schanzas encunter il cussegl da scola e la suprastonza communala», di Nadine Räss en discuors cun la FMR.
Models evaluai
Michal Hohl, la suprastonta communala e menadra dil departament da formaziun, di ch’ins hagi avon entgins onns gia evaluau models per structuras dil di en las scolas dad Ilanz/Glion. La scola da Duin/Pitasch fuss era vegnida en damonda per ina tala structura dil di. La structura dil di lubess era dad ir cun scolars dad auters loghens da scola romontschs a Duin/Pitasch. «Quellas discussiuns da realisar structuras han denton buca cattau ina gronda resonanza», di Michal Hohl. «Tenor nossas informaziuns ein las structuras dil di buca pli aschi giavischadas, era buca dils geniturs.»
Lubientscha speciala
La scola da Duin/Pitasch ha entschiet igl onn da scola 2025/26 cun tschun scolaras e scolars dils dus vitgs. El decuors digl onn da scola ha in scolar bandunau la scola. Pervia dalla reducziun sin dameins che tschun scolars ha il cussegl da scola stuiu dumandar il Cantun ina lubientscha speciala per astgar menar vinavon la scola. Quella lubientscha ha Ilanz/Glion survegniu pil liug da scola Pitasch/Duin. Tenor Michal Hohl cuoza ella entochen igl onn 2028 ed entochen lu quenti ins da puspei haver claras vestas per dapli che tschun scolaras e scolars a Pitasch e Duin.
Gust da leger dapli?