Nuot ei pli sco avon

«Jeu hai secapescha gratulau al schazegiau collega Heini da tut cor per quei grond success e reconuschientscha. El vegn segir a representar bein ils interess da nies bi cumin». Aschia ha Roman Flepp rispundiu la damonda dalla FMR pertuccont sia impressiun suenter il gi d’elecziuns. Il president communal dalla vischnaunca da Breil ha candidau per la partida dil Center pil post vacant el parlament cantunal. Quel occupescha denton siu collega dalla suprastonza communala, Heini Hunger. Ils giugs ein fatgs ed il mintgagi ella politica communala cuntinuescha. Ils proxims quater onns vegn il gerau dalla PPS che habitescha a Vuorz a representar el parlament cantunal ils interess dalla vischnaunca da Breil – e buca il president communal.

«Il proporz ei brutals»

Ils deputai dil Cussegl grond representan bein ils interess da lur electurs – vul gir da lur vischnauncas e circuits. Els fuorman denton in gremi cantunal che pren decisiuns pigl entir cantun Grischun. En quei senn ei era il resultat da partidas che han spiars ni gudignau sezs. Il president cantunal dalla partida dil Center, Kevin Brunold, ha survegniu en siu circuit electoral Foppa lunsch ora la pli gronda confidonza. El ha fatg 1771 vuschs, siu collega da partida Ernst Sax 1601. Deputada Martina Beeli che ha fatg il tierz-meglier resultat cun 1146 ei buca elegida. In’ulteriura dunna, Ursina Jecklin Candrian, ha fatg il quart-meglier resultat el cumin dalla Foppa.

La partida dil Center sto vegnir a frida cun ina terrada. Ella ch’ei stada duront decennis – cul num PCD – in bloc erratic en Surselva. Il proporz ha rut quella situaziun cementada, malgrad las biaras vuschs. Era ella Cadi han ils quater candidats dil Center fatg ils megliers resultats. «Ins sa analisar co ins vul, denton il sistem d’eleger proporz ei brutals», remarca Kevin Brunold. Per sia partida seigi stau ina schliata dumengia, conceda el e cuntinuescha: «Ussa eis ei da star sidretg puspei e far lavur da perschuasiun.» In recept ch’ins sa trer ord truchet ha el apparentamein buc. La realitad che la PPS ha fatg varga 50’000 vuschs dapli che avon quater onns ei ina sfida restonta pil Center.

Ussa ina buna mischeida

Alla PPS eis ei gartegiau – apparentamein – bia meglier da mobilisar electuras ed electurs. Kevin Brunold suppona che la votaziun da 10 milliuns sin plaun federal ei stada d’avantatg per quella partida. Il president dil Center renda attent a quei ch’il pievel spetga ussa dalla politica regiunala e cantunala: «Nus vulein vinavon promover sligiaziuns constructivas. S’engaschar per la caussa e buca mo discuorer d’ideologias», conceda Kevin Brunold. Sin plaun regiunal menziuna el il spital regiunal sco in exempel concret.

Il Tuatschin Silvio Schmid presidiescha la PPS Surselva. El ei apparentamein fetg satisfatgs dallas elecziuns. «Nus mein ussa en quater a Cuera, Renatus Casutt, Martin Sgier, Heini Hunger ed jeu, quei ei grondius ed jeu selegrel dad ir cun els el Cussegl grond.» Els tuts seigien vegni elegi dil pievel sursilvan, ed els representien a Cuera era la Surselva. «Da principi ha nossa regiun ussa ina buna mischeida cun differentas partidas che han plaz ella politica». Silvio Schmid vesa sesez buca sco «hardliner» dalla PPS, mobein sco representant d’ina partida burgheisa. «Nus essan da principi tuts quater pragmatichers che setenin ensemen e s’engaschein per la Surselva». El selegri da quella sfida e dallas sentupadas e discussiuns – era cullas autras partidas burgheisas. El detti a sesez in onn peda da seluvrar els dossiers che vegnien, sustegn hagien el e Heini Hunger da Renatus Casutt e Martin Sgier, dus deputai cun per part liunga experientscha el parlament cantunal.

Deputai dueien tener ensemen

Era Kevin Brunold ha pli liunga experientscha en quei parlament cantunal. En connex culla legislatura nova 2026-2030, il menaschi e la collaboraziun enteifer il gremi vesa el in crap da scarpetsch: «Il coc stabel dil parlament vegn pli e pli pigns tras las mutaziuns ch’ei dat mintga quater onns. Aschia ch’ei vegn pli e pli grev d’anflar sligiaziuns».

In niev el parlament cantunal ei Gian Marco Bianchi. El ha candidau per l’emprema gada silla gliesta dalla PLD – e priu naven il sez al collega da partida e deputau en uffeci Hanspeter Bundi. Va quei brat buca sin donn e cuost dalla partida? Gl’informaticher e bab da famiglia da Glion replica: «Hanspeter ed jeu havein menau ensemen sco amitgs ina campagna electorala per nossa partida. Bugen havessen nus priu era dunnas silla gliesta. Negina ei denton stada a disposiziun.» Ussa seigi ei ina realitad, il pievel hagi elegiu el. «Jeu mon cun cumpleina motivaziun a Cuera, ed jeu sesentel era sco representant da nossa regiun. Per nossa Surselva stuein nus deputai setener ensemen», manegia el. La variaziun e la situaziun d’in matg fluras plein colurs seigi impurtonta. «Naturalmein ch’igl ei aschia pli grev d’anflar in consens», lai Gian Marco Bianchi valer.

Sentir il puls dil pievel lumnezian

Ferton che la dunna Martina Beeli ha piars ella Foppa il mandat da deputada, ha la dunna Sarina Caduff gudignau quel en Lumnezia. E quei encunter il collega da partida Daniel Solèr. La sviluppadra da menaschi da 27 onns ei l’emprema dunna che representa il pievel lumnezian el parlament cantunal. «Igl ei stau ina surpresa per mei. Jeu hai denton plascher da quella sfida». Ella seigi cunscienta ch’il pievel lumnezian spetgi zatgei da della. Ensemen cul secund deputau lumnezian, il pur da Surin e gerau Martin Sgier, sesprovi ella da sebrattar regularmein cullas autoritads. Era seigi impurtont, aschia la deputada designada Sarina Caduff, da sentir il puls dil pievel lumnezian.

La valerusa Lumneziana dalla partida dil Center va la fin d’uost l’emprema gada a Cuera ensemen cul representant dalla PPS Martin Sgier. Bugen fuss il president communal Daniel Solèr ius a Cuera la legislatura 2026-2030. Gl’emprem mument seigi el staus fetg trumpaus, lai el valer en discuors culla FMR. «Pertgei vid gl’engaschi per nossa vischnaunca Lumnezia ha ei ualvess muncau ils davos onns. Leu hai jeu segir mussau prestaziun», remarca Daniel Solèr. Il gi suenter ch’il resultat ei vegnius enconuschents ei la trumpada vargada ed el mira anavon. «Tgei ch’ei clar per mei ei ch’ei dat in brat, buca mo cun gerau Martin Sgier, mobein era cun Sarina Caduff. Il pievel che ha tarmess els a Cuera ha il dretg sin in dialog cuntinuau denter basa e deputai», puntuescha il president communal. En dus onns sto il pievel lumnezian dil reminent occupar da niev il presidi communal. Daniel Solèr tradescha ch’el vegn a finir la legislatura currenta tochen 2028 e ch’el stetti buca a disposiziun pli per ina nova.